1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңы трагедиясының анасы: Дин Цилиньнің тағдыры
Ding Zilin
Дин Цилинь – философия профессоры, «Тяньаньмэнь аналары» тобының жетекшісі. 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтарда қаза болған ұлының құрметі үшін күреседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Динг Цзилин (; 20 желтоқсан 1936 жылы немесе 1 қаңтар 1939 жылы туған) – философия ғылымдарының зейнеткер профессоры және «Тяньаньмэнь аналары» саяси белсенділер тобының жетекшісі. Динг – 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтар мен одан кейінгі жазалау шаралары кезінде қаза болған алғашқы студент наразыларының бірі Цзян Цзелианның анасы.
Ding Zilin (; born December 20, 1936, or January 1, 1939) is a retired professor of philosophy and the leader of the political activist group Tiananmen Mothers. Ding is the mother of Jiang Jielian, one of the first student protestors killed during the 1989 Tiananmen Square protests and ensuing crackdown.
Өмірбаян
Динг 1936 жылдың 20 желтоқсанында Шанхайда дүниеге келген. Пекиндегі Қытай Халық университетінде философия профессоры болған. Оның күйеуі Цзян Пейкун университеттегі эстетика институтының директоры болды. Дингтің он жеті жасар ұлы Цзян Цзелиан, Халықтық азаттық армиясы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықты басу кезінде қаза тапқандардың бірі болды. Ол үйден шығуға тыйым салынған күні, отбасынан тысқары шықты. Одан кейін не болғаны туралы әртүрлі мәліметтер бар. Көзі куәгерлері оған, 1989 жылдың 3 маусымындағы түні ұлының атып өлтіріліп, қансырап жатқанын айтқан. Дингтің сөзінше, оны көтерілісші полиция Тяньаньмэнь алаңына бара жатқанда жүрегіне атқан. Ол 1989 жылғы Тяньаньмэнь қырғынында ұлдары мен қыздарын жоғалтқан 150-ге жуық отбасымен байланыс орнатты. 1995 жылы ол күйеуімен бірге 18 тамызда Уси қаласында тұтқындалып, 30 қыркүйекке дейін қамауға алынды, бұл "экономикалық мәселелерге" байланысты болды деп хабарланды, және оларға адвокаттармен кездесуге рұқсат берілмеді. Бір жоғары лауазымды шенеунік оған 1989 жылдың 4 маусымындағы оқиғаны қайта қарау "мүмкін емес" екенін айтқан. 2008 жылғы жазғы Олимпиада кезінде оған Пекиннен мәжбүрлі демалысқа жіберу бұйрығы берілді. 2010 жылы Лю Сяобо Нобель бейбіт сыйлығын жеңіп алғаннан және ол сыйлықты 1989 жылы қаза болғандарға арнағаннан кейін, оппозициялық топтар 18 қазанда оның күйеуімен бірге полицияға ұсталған болуы мүмкін деп хабарлады, және содан бері төрт күннен бері олардан хабар жоқ, телефондары өшірілген.
Ding, born in Shanghai on December 20, 1936, was professor of philosophy at Renmin University of China in Beijing. Her husband, Jiang Peikun , was head of the Aesthetics Institute at the university. Ding's seventeen year old son, Jiang Jielian, was one of the first to be killed when the People's Liberation Army crushed the Tiananmen Square protests. He left the family home in defiance of the curfew. Accounts vary of what happened next. Eyewitnesses had told her that her son was shot and was left to bleed to death on the night of June 3, 1989. Ding says he was shot through the heart by riot police on the way to Tiananmen Square. She formed a network of some 150 other families who had lost sons and daughters during the 1989 Tiananmen massacre, Again in 1995, she and her husband were arrested in Wuxi on August 18 and incarcerated until September 30, allegedly on "economic matters", and were denied visitors. She was allegedly told by a senior official that a review of the June 4, 1989, crackdown was "out of the question". She was ordered to leave Beijing for a forced vacation during the 2008 Summer Olympics. Following the announcement that Liu Xiaobo had won the 2010 Nobel Peace Prize, and his dedication of his prize to those who died in 1989, dissident groups reported on October 18 she and her husband may have been taken into custody by police, and have not been seen or heard from for four days; their phones have been cut off.
Белсенділік
1989 жылы Тяньаньмэнь алаңында ұлының қаза тапқаннан бері Динг Цзилин құрбандарға әділдік орнату үшін күресіп келеді. Оның белсенділігі халықаралық назарын аударды және Amnesty International, Human Rights Watch және HRIC (Қытайдағы адам құқықтары) сияқты танымал адам құқықтары ұйымдарымен байланысқа түсті. Нью-Йорктегі адам құқықтарын қадағалайтын HRIC ұйымы Қытай үкіметі тарапынан қарсы ұйым деп танылды. Динг Цзилиннің күш-жігерінің нәтижесінде Amnesty International Қытай үкіметін көптеген азаматтардың өліміне мойынбұруға және кешірім сұрауға мәжбүрлеу мақсатында саяси науқан ұйымдастырды. Amnesty 2007 жылдың маусым айында Қытай үкіметінің Динг Цзилинге, оның күйеуіне және тағы екі қаза болған азаматтың туыстарына Тяньаньмэнь алаңының батысында шам жағуға рұқсат бергеніне алғыс айтты. Үкімет тарапынан мойынға алғаны аз болғанымен, Amnesty Қытай билігін ашық пікірталас жүргізуге және көпшілікке арналған ескерткіштер құруға рұқсат беруге шақырады, осы арқылы Қытайдың адам құқықтары жағдайын жақсартуға және Бейжіңтің халықаралық аренадағы беделін көтеруге көмектеседі.
Since her son's death in the Tiananmen Square protests of 1989, Ding Zilin has been fighting for justice for the victims. Her activism has drawn international attention and association with recognizable human rights groups such as Amnesty International, Human Rights Watch and HRIC (Human Rights in China). New York based human rights watchdog HRIC has been labelled by the Chinese government as a hostile organization. Because of Ding Zilin's efforts, Amnesty International has a political campaign to put pressure on the Chinese government to acknowledge and apologize for the deaths of so many citizens. Amnesty applauded the Chinese government in June 2007 for allowing Ding Zilin, her husband and two other dead citizens’ kin to light candles west of Tiananmen Square. Despite the minimal recognition from the government, Amnesty urges Chinese authorities to allow open debate and more public memorials in order to help improve Chinas human rights record and the image of Beijing on the international stage.
Азаматтық мойынсұнбаушылық
Көп рет тұтқындалып, үнемі бақылауға алынғанына қарамастан, Динг Зилиннің күнделікті таңдауы – азаматтық мойынсұнбаушылық. Ол Қытай үкіметінің адам құқықтарын бұзуына қарсы бейбіт жолмен дауыс көтеруді тоқтатқан жоқ. 2004 жылдың 5 сәуірінде «Time» журналында Динг Зилин туралы былай делінген: «Ол – сол түні үкімет жасаған әрекеттері үшін жауап беруін қалайтын қытайлықтардың көптегені үшін символдық көшбасшы. Ол – дауысы күшті кішкентай әйел. Оның қайғысы оған күш береді». «Пекин комасы» кітабының авторы Ма Цзянь 2008 жылдың 4 маусымындағы «New York Times» газетіндегі мақаласында оның азаматтық бағынбаушылығын талқылайды. Ол оның билікке қарсы шығып, Чанъань даңғылында ескерткіш орнатуға тағы да әрекеттенетінін айтады. Ол «батылдығының артында партиянің жарық шамдары алдындағы елендей қорқынышты екенін» жеткізеді, себебі үкімет тарихты жоюға тырысса да, көптеген адамдар ұмытпауға бел буады. Динг Зилин ұлының оқиғасын Қытайдағы адам құқықтары туралы мәселені тарату үшін пайдаланады және оның саяси мәселелердің бастысы болуы керек деп санайды. АҚШ Мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтонның Қытай-Америка қарым-қатынастарын адам құқықтары мәселесімен көлеңкелендірмеуі керек деген сөзі оны көңіліне тиді. HRIC, Amnesty International және Human Rights Watch сияқты адам құқықтары жөніндегі ұйымдар өз философияларында жаман адам құқықтары көрсеткіштерімен халықаралық билікке қол жеткізген үкіметтерді сынау керектігін айтады. Динг Зилин ұлының өлімінен кейін қалған өмірін адам құқықтарын қорғауға арнады. Соңғы кезде ол Нобель бейбіт сыйлығының лауреаты Лю Сяобоға қолдау білдірді.
Despite her multiple arrests and constant surveillance, civil disobedience is Ding Zilin's daily choice, she never stops using her voice to speak out in non violent ways against the violations of human rights committed by the Chinese government. On April 5, 2004, Time magazine said that Ding Zilin is "the symbolic leader for many people in China who want the government to account for its actions that night. She is a small woman with a strong voice. Her bereavement makes her powerful". Author of Beijing Coma, Ma Jian also discusses her civil disobedience in a June 4, 2008, New York Times article. He describes how she will once again defy authorities and lay a memorial off Chang'an Avenue. He suggests "behind the bravado, the party is as fearful as a deer in the headlights," of displays of support that show that despite government efforts to erase history many refuse to forget. Ding Zilin uses her son's story to spread the message of human rights in China and feels it should be a central political issue. She was disappointed when US Secretary of State Hillary Clinton said that close Sino American Relations should not be overshadowed by human rights. Human rights groups like HRIC, Amnesty International and Human Rights Watch describe in their philosophies to be critical of governments gaining international power with bad human rights records. Ding Zilin has dedicated the remainder of her life after her son's death to being a human rights activist. She has most recently spoken out in support of Nobel Peace Prize winner Liu Xiaobo.