Кіріспе

Италиялық энтомолог Камилло Рондани (21 қараша 1808 – 17 қыркүйек 1879) – итальяндық энтомолог, екіқанаттыларды зерттеуімен белгілі.

Ерте өмір, отбасы және білім

Камилло Рондани Парма қаласында дүниеге келді, сол кезде қала Наполеон Италия королі болып сайланған Француз империясының құрамында болған. Рондани әулеті – бай жер иелері, "бай және көне текті" және алдын ала шіркеумен байланыстары бар. Камиллоның алғашқы білімі семинарияда алынды. Кейін ол мемлекеттік білім беру жүйесіне өтті, онда Парма университетіне дайындық курсында оның физика және химия пәнінің мұғалімі Македонио Мелони оны қолдағанмен, отбасының талабына қарамастан, құқық сабақтарына қатыспады. Ол францискандық дін қызметкері Багатта берген минералогия сабақтарына қатысып, медицина және фармация үшін ботаникаға толықтыру курсы ретінде табиғаттануды оқыды. Парма Афинеумінің ботаника оқытушысы – профессор Джорджо Ян, Венадағы Императорлық мұражайдың ассистенты және Парма университетінің зоология кафедрасының меңгерушісі болды. Яндан Рондани өзінің жинағына көптеген сыйлықтар алды: қоңырқанаттылар (Coleoptera) және гербарий. Ян арқылы Рондани Конте Стефано Санвитале үйіне жол тапты, онда энтомологиялық клуб Пьетро Россидің жәндіктер жинағына қол жеткізді.

Заң, саясат және коммерция саласындағы мансап

Рондани 1831 жылы заңгер дипломын алды. Пармадағы Табиғи ғылымдар профессоры лауазымына тағайындалу шарты ретінде Париж университетінде зоологияны оқу жоспары Италиядағы саяси көтеріліс салдарынан орындалмады, университет студенттерін Италияның біртүтастығы үшін өлуге шақырды, бұл Джузеппе Гарибальдидің жаңадан көтерілген талабы еді. Үш жылдық уақытша үкіметтен кейін герцогтық билік қайта орнатылғаннан кейін, зоология кафедрасы алыс арманға айналды, сонымен қатар саяси белсенді студенттердің санын азайту мақсатында заң факультеті Пьяченцаға көшірілді. Уақытша үкімет тарапынан тұтқындалған Камилло мен оның інісі Эмилио отарлық саудамен айналыса бастады. Рондани экзотикалық өнімдердегі жәндіктерді зерттеді, Чилиден табылған Cis jalapa және Санто-Доминго кофесінен Brucus dolici деген екі қоңыздан сипаттама берді.

Неке және шаруашылық

1833 жылы Рондани өзінің алғашқы махаббаты Петрониллаға үйленді, ол кейін жаңа Ceria түрін, қазір Sphiximorpha petronillae деп атады. Жұбайлар Гвардазоне төбелерінде отбасылық шаруашылық жүргізді. Ол бөгеттер мен ғылыми топырақ басқару жүйелері арқылы өзгертілді, оны Рондани агрономияны зерттеу үшін, ал Петронилламен бірге поэзия мен өнерді зерттеуге пайдаланды. Осы кезеңде оның қосқанаттыларды зерттеуі басталды, бұл, мүмкін, олардың егін шаруашылығындағы маңыздылығынан туындаған. Бірнеше жыл өткен соң Петронилла қайтыс болды.

Энтомологиялық зерттеулер

Әйелі қайтыс болғаннан кейін Рондани энтомологияға ерекше назар аударды, әсіресе паразиттік жәндіктердің (диптерлер мен гименоптерлер) биологиясы бойынша жұмыс істеді. Рондани өзінің энтомологиялық еңбектерінің көп бөлігін жарияламағанмен, оның еңбегі оны белгілі бір деңгейге көтерді. 1840 жылы ол Франция академиясының мүшесі болды, алғашқы мақаласын жариялады және Сицилиялық кеудегердегі жәндіктер туралы Феликс Эдуард Герин-Меневильмен хат алмасты. Содан кейін Италияға жаңа, ғылымға жаңа түрлер, жіктелу жоспарлары, таксономиялық пікірлер және оның шедевр туындысы – Diptera туралы трактат «Prodomo» бойынша жарияланымдар тез арада жарық көрді. Көптеген еңбектер (шатастыратынындай) Пармадағы баспаханада жергілікті түрде басылды, бірақ кейін Болоньядағы «Nuovi Annali di Scienze Naturali», М.Ж. Герин-Меневильдің «Magazin de Zoologie» және Франция энтомологиялық қоғамының «Annales» журналдарында түзетулер енгізілді. 1848 жылғы ұлтшылдық соғыстарда Рондани Пармаға қайта шақырылды. Камилло қысқа мерзімге Траверсетоло өкілі болып сайланды. Пьемонт әскерінің Новара шайқасындағы жеңілісінен кейін Рондани Гуардазонеге қайтып келді және бірнеше жыл бойы итальяндықтар отаршылдыққа белсенді түрде қатысқанда экзотикалық Diptera жәндіктерін зерттеді. Осы жылдары ол ирланд энтомологы Александр Генри Халидеймен бірлесе жұмыс істей бастады, олар бірге Итальяндық энтомологиялық қоғамды құрды.

Кейінгі мансап

1855 жылы Мария Кристина Бурбонның әпкесі Луиза Мария Борбона екі Сицилия Парма университетін қайта ашқанда, ол 1849 жылы дерлік жабылып қалған еді. Рондани оқыту мен зерттеуді, оның көп бөлігі қолданбалы энтомология саласында болды, алмастыра отырып, «Продромо» жұмысын шын ниетпен бастады. Он жыл өткен соң Парма Орталық Италияның біріккен провинцияларының құрамына кірді, Тоскана, Модена және Пьяченцамен бірікті. Бұл университетте өзгерістерге алып келді. Агрономия кафедрасы таратылып, Рондани университетте зейнеткер профессор атанды және Маурицио мен Лазаро қасиеттілерінің орденімен марапатталды. Ол Р.? гимназиясында табиғат тарихы пәнінің мұғалімі болды, сондай-ақ агрономиядан сабақ берген Аграрлық институттың директоры қызметін атқарды. Рондани келесі он жыл бойы екі лауазымда да қалды, бірақ 1865 жылы институт провинциялық басқаруға бағынды. Рондани бірнеше газетке танымал жазушы болды және үкіметтен, Ауыл шаруашылығы және сауда палатасынан [Camera d'Agricoltura e Commercio] және Статистика жөніндегі жоғары комитеттен [Giunta Superiore di Statistica] түрлі тапсырмалар алды, осыған орай ол медальмен марапатталды. Ол өмірінің соңына дейін саясатқа қызығушылығын жоғалтпады, провинциялық және қалалық кеңестердің [Consigli della Provincia e del Comune] ықпалды мүшесі болды және либералдық және прогрессивтік идеяларды місесіз қолдады.

Екінші неке және қайтыс болу

Ол екінші рет туысы Элиса Гелатиге үйленді. Рондани 1879 жылдың 17 қыркүйегінде қайтыс болды. Оның жинағы Италияның Флоренция қаласындағы Ла Спекола мұражайында сақталады.