Кіріспе

Халықаралық көптүрлі спорттық іс-шара
Халықаралық көптүрлі спорттық іс-шара

Арал ойындары (демеушілік аты – NatWest International Island Games) – Халықаралық арал ойындары қауымдастығы (IIGA) ұйымдастыратын екі жылда бір рет өткізілетін халықаралық көптүрлі спорттық жарыс. Бәсекелес командалар IIGA мүшесі болып табылатын түрлі аралдық қауымдастықтарды (Гибралтар түбегінен бір команданы қоса) көрсетеді. Қазіргі уақытта барлық командалар Еуропа мемлекеттерінің тәуелсіздігі жоқ аумақтарын ұсынады – олардың кейбіреулері Еуропа суларында, ал кейбіреулері теңіз арқылы алыс жерлерде орналасқан. Соңғы жарыс 2023 жылы Гернсиде өтті, онда 24 арал немесе арал тобынан 14 спорт түрінен 2200-ге жуық спортшы қатысты. Келесі ойындар 2025 жылы Оркни аралдарында өткізіледі.

Тарих

Орал ойындары 1985 жылы Аралық арал ойындары ретінде, Мэн аралының Халықаралық спорт жылының бір бөлігі ретінде басталды және бастапқыда бір реттік спорттық тойлау ретінде жоспарланған. Бірінші ойындар директоры болған Джеффри Корлетт Ұлыбританияны қоршаған аралдармен ғана емес, сонымен қатар Исландия мен Мальта елдерін, Фарер аралдары, Гренландия, Сент-Елена, Канал аралдары және басқа да аумақтарды қатысуға шақырды. Бастапқыда он бес арал 600 спортшы мен шенеунік қатысқан, жеті спорт түрінен жарыс өткізілді, ал ойындарды ұйымдастыруға кеткен жалпы шығын 70 000 фунт стерлингті құрады. Жеңіл атлетика жарыстары сегіз жолақты шөп трассасында өтті, бұл қазіргі ойындардан өте өзгеше, қазір мыңдаған көрерменді қабылдай алатын стадиондарда синтетикалық трассалар пайдаланылады. 1985 жылғы ойындардың сәттілігіне байланысты ұйымдастырушылар екі жылдан кейін ұқсас іс-шара өткізуге шешім қабылдады. Ойындар жылдан жылға дамып, қазіргі таңда командалар саны және әр ойындағы спорт түрлерінің саны (қазіргі уақытта 12-14) шектеуге алынған. 2015 жылға қарай халқы 600 адамды құрайтын Сарк аралы ең табысты арал деп есептелуі мүмкін, олар әр 30 адамға бір медальдан алып, барлығы 20 медаль жеңіп алған. NatWest International 1999 жылдан бері ойындардың негізгі демеушісі болып табылады. 2018 жылдың сәуірінде олар демеушілікті кем дегенде 2021 жылға дейін ұзартуға келісім жасады. 2020 жылы Natwest International COVID-19 пандемиясының салдарынан 2021 жылдан 2023 жылға дейін кейінге жылжытылған Гернси ойындарын соңғы демеушілік еткен турнир ретінде растады. Ол кезде жаңа демеуші туралы мәлімдеме жасалмады. Ойындардың дәстүрлі символы 1991 жылы Аландтың барлық командалардан өз аралдарынан су әкелуін сұрауымен басталды, ол су бұлақта араластырылды. Барлық келешек ойындарда бұрынғы бұлақтың суы жаңа ойындарға қатысатын әр аралдан әкелінген суға қосылып, «бірлесу» символын құрады.

Қатысу

Жалпы 28 арал, аралдар тобы немесе аумақ Арал ойындарына қатысқан; олардың он біреуі барлық Арал ойындарына қатысқан.

Медальдар

Әр арал кем дегенде 4 медаль жеңіп алды, Алдерни ғана әлі алғашқы алтын медалін күтіп тұр. + Арал ойындарының қатысушылары және жеңілген медальдардың жалпы саны (2023 жылға дейін) Арал(дар) Елі (және мәртебесі) Халқы Жылдар Алтын Күміс Қола Барлығы Финляндия (автономдық провинция) 28 666 1985–1991 200 190.5 581.5 Ұлыбритания (арал; Гернси (Bailiwick) тәуелді аймасының бөлігі) 1 900 1987, 1993– 0 2 3 5 Ұлыбритания (теңіз арты елді мекені) 64 200 2003– 107 115 119 341 Ұлыбритания (теңіз арты елді мекені) 56 700 1999– 133 107 91 331 Ұлыбритания (теңіз арты елді мекені) 2 900 1993– 2 11 13 26 Дания (автономдық аумақ) 49 700 1985– 269 255 301 825 Норвегия (қалалық арал) 4 300 1985– 1 1 2 4 Ұлыбритания (теңіз арты елді мекені) 30 000 1987– 77.5 86.5 119 283 Швеция (каунты) 57 200 1985– 336.5 245.5 252 834 Мальта (арал) 39 300 2023– 1 2 1 4 Дания (автономдық аумақ) 56 081 1989– 24 31 38.5 93.5 Ұлыбритания (арал; Гернси (Bailiwick) тәуелді аймасының бөлігі) 65 800 1985– 536 549 534 1619 Норвегия (қалалық арал) 4 250 1985–1989, 1997– 4 10 15 28 Ұлыбритания (тәуелді аймақ) 84 500 1985– 530 495 460.5 1485.5 Ұлыбритания (Англия каунтысы) 138 400 1985– 203 208 220 621 Ұлыбритания (тәуелді аймақ, Bailiwick) 105 500 1985– 634 625 560.3 1819.3 Менорка Испания (арал) 94 400 2007– 57 57 71 185 Ұлыбритания (Шотландия кеңесінің ауданы) 21 300 1985– 23 41 44 108 Эстония (каунты) 31 000 1991– 126 129 101.5 356.5 Ұлыбритания (теңіз арты елді мекені) 4 250 1985–1987, 1997– 3 3 5 11 Ұлыбритания (Гернси тәуелді аймағының бөлігі) 600 1987–2011, 2015– 3 17 7 27 Ұлыбритания (Шотландия кеңесінің ауданы) 23 200 1985– 62 83 113 258 Ұлыбритания (Шотландия кеңесінің ауданы) 27 400 2005– 28 26 27 81 Иннис Мон Ұлыбритания (Уэльс бас аймағы) 69 700 1985– 43 42 57 142 329 000 1985–1997 50 45 40.7 135.7 445 000 1985–1987 6 2 2 10 Канада (провинция) 140 000 1991–2007 6 6 9 21 Греция (арал; Өңірлік бөлімше (Περιφερειακή ενότητα)) 115 500 1999–2011, 2015 53 52 45 150

Сұр түспен белгіленген аралдар енді IIGA мүшесі емес және Арал ойындарында қатыса алмайды.

Басқа ойындарға қатысу

Қазіргі 24 IIGA мүшесінің екеуі (Бермуда және Кайман аралдары) Олимпиада ойындарында дербес қатысқан. Бермуда, Кайман аралдары, Фолкленд аралдары, Гибралтар, Гернси, Мэн аралы, Джерси және Сент-Хелена әрқайсысы Комонвелл ойындарына команда жіберген.