Кіріспе

Жапон императорлық сарайының лауазымы – Дайдзё дайдзин немесе Дайдзё дайдзин (太政大臣) – Нара дәуірінде және одан кейін, сондай-ақ Мейдзи конституциясы кезінде қысқа мерзімге Мемлекеттік кеңестің (太政官; Дайдзё кан) басшысы болған. Қытай тіліндегі Tàishī (太師) (Ұлы тәрбиеші) дәрежесімен тең.

Тарих

Император Тендзидің сүйікті ұлы, принц Отомо, әкесі билік құрған кезде Дайдзё дайдзин атағын алған алғашқы адам болды. 689 жылғы Асука Киёмихара кодексі Дайдзё дайдзиннің үш министрден тұратын орталық әкімшілік орган құрамында алғаш рет пайда болуын көрсетеді: Дайдзё дайдзин (канцлер), Сол жақ министр (左大臣), және Оң жақ министр (右大臣); Удайдзин. Бұл лауазымдар 702 жылы Тайхо кодексімен біріктірілді. Император мен аристократия нақты билікке ие болған кезде, Дайдзё дайдзин мемлекеттің орталық органы – Дайдзё кан ішіндегі ең жоғары лауазым болды. Дегенмен, заңмен егер лайықты үміткер болмаса, ешкімнің осы лауазымға тағайындалмауы тиіс екендігі белгіленген. Нара дәуірінде (710–794) Дайдзё дайдзин атағы көбінесе қайтыс болғаннан кейін берілетін болды. 857 жылы Фудзивара Ёсифуса тағайындалғаннан кейін, ол заңды түрде тұрақты болмаса да, дерлік тұрақты лауазымға айналды, және Фудзивара кланының көптеген өкілдері осы лауазымға тағайындалды. Камакура дәуірінде (1185–1333) Дайдзё кан ішіндегі Садайдзин және Удайдзин сияқты жоғары лауазымдар, императордың самурайлар класының өкілдеріне берген құрметті атақтарына айналды. Ода Нобунага Азучи-Момояма дәуірінде Удайдзин болып тағайындалған кезде, императорлық сарайда Удайдзиннен жоғары лауазым алған самурайлар класының өкілдері Тайра но Киёмори және Ашикага Ёсимицу (Дайдзё дайдзин ретінде) және Ашикага Ёсинори мен Ашикага Ёсимаса (Садайдзин ретінде) ғана болды. Нобунага 1582 жылы қайтыс болғаннан кейін Дайдзё дайдзин болып тағайындалды. Содан кейін Тоётоми Хидэёси мен Токугава Иэясу Дайдзё дайдзин болып тағайындалды. Бұл маңызды лауазым 1871 жылы Сандзё Санетоми тағайындалған кезде Мэйдзи конституциясы бойынша қысқа мерзімге қайта жандандырылды, бірақ 1885 жылы жаңадан құрылған Премьер-министр лауазымының пайдасына толығымен жойылды.

Функциялар

Канцлер Ұлы мемлекеттік кеңеске төрағалық етті және мемлекеттік қызметкерлерді, әсіресе Садайжин мен Удайжинді, сондай-ақ төрт ірі кеңесші мен үш кіші кеңесшіні басқарды. Министрлер өз кезегінде үкіметтің басқа да бөлімдерін басқарды.