Карл Сноилски: швед ақыны және дипломаты

Кіріспе

Швед ақыны (1841–1903)

Граф Карл Йохан Густав Снойльский (8 қыркүйек 1841 – 19 мамыр 1903) – швед дипломаты және лирик, шығу тегі словендік болуы мүмкін. Ол ерте реализмнің ең көрнекті өкілі және Швед академиясының мүшесі болды. Оның өмірі мен шығармашылығы драматург Хенрик Ибсенге, әсіресе оның "Росмерсхолм" пьесасына зор әсер етті.

Өмірбаян

Снойльский Стокгольмде суретші және графиня Сигридтің (құрметті есімі Банер) және сот және камеральд граф Нильс Снойльскийдің отбасында дүниеге келді. Ол Клара мектебінде және Стокгольм лицейінде білім алды, ал 1860 жылы Уппсала университетінің студенті болды. Ол дипломатия саласында білім алып, одан бас тартып, Швеция Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істеді. 1861 жылы Свен Трост псевдонімімен өлеңдерін жариялай бастады, көп ұзамай ол елорданың көрнекті әдеби орталығына айналды. 1862 жылы ол «Orchideer» («Орхидеялар») атты өлеңдер жинағын шығарды. 1864 және 1865 жылдары дипломатиялық міндеттермен Мадрид пен Парижде болып қайтты. 1869 жылы өзінің «Dikter» өлеңдерін жеке атымен жинақтағанда, Снойльский замандас ақындардың ішінде ең танымалдарының қатарына қосылды. 1871 жылы жарық көрген «Соннеттер» жинағы оның айбарлы беделін арттырды. Содан кейін бірнеше жыл бойы Снойльский поэзияны тастап, Сыртқы істер министрлігінің жұмысына және нумизматиканы зерттеуге берілді. Алайда, 1876 жылы Гётенің балладаларын аударды. Снойльский 1876 жылы архивтерді сақтаушы (expeditionssekreterare) және Сыртқы істер министрлігінің саяси бөлімінің басшысы болып тағайындалды, 1878 жылы директордың орынбасары (kansliråd) дәрежесіне көтерілді және епископ Пауль Генбергтің орнын басып, Швед академиясының он сегіз мүшесінің бірі болды. Бірақ 1879 жылы ол барлық лауазымдарынан бас тартып, 1880 жылы үйленген жесір графиня Эбба Пайпермен бірге Флоренцияға кетуге мәжбүр болды. 1881 жылы граф Снойльский «Nya Dikter» («Жаңа өлеңдер») жинағын елге жіберді. «Dikter» жинағының тағы екі томы 1883 және 1887 жылдары, ал 1897 жылы жарық көрді. 1883 жылы «Савонарола» поэмасы, ал 1885 жылы «Hvita frun» («Ақ ханым») шықты. 1886 жылы ол ұлттық тақырыптарға арналған өлеңдерін «Svenska bilder» (2-ші басылымы, 1895) деп жинақтады, ол швед классикасы саналады. 1891 жылы Стокгольмге оралып, Корольдік кітапхананың бас кітапханашысы (överbibliotekarie) болып тағайындалды. 1903 жылдың 19 мамырында Стокгольмде қайтыс болды. Оның «Samlade dikter» жинағы 1903–1904 жылдары (Стокгольм, 5 томдық) жарық көрді. Сноилскийдің тегі туралы славист Альфред Дженсен словен ақыны Антон Ашкерге Сноилскийдің словендік тамырлары бар екенін хабарлады. Карл Снойльский өзінің атасы Карниоладағы Знойиледен шыққан протестант пасторы Снойльшик екенін айтты, ол өзін Лабакус (Люблянадан) деп атаған. Бұл пікірді словен ақыны Антон Ашкерц Словенияда танымал етті, бірақ ол толыққанды дәлелденбеген, бірақ ықтимал. Атауы Карниол протестант реформаторы Янж Знойильшекпен байланысты.

Snoilsky was born in Stockholm to Sigrid (née Banér), a painter and countess, and Nils Snoilsky, a Justice and Chamberlain Count. He was educated at the Clara School and Stockholms lyceum and in 1860 became a student at the University of Uppsala. He was trained for diplomacy, which he quit for work at the Swedish Foreign Ministry. As early as 1861, under the pseudonym of Sven Tröst, he began to print poems, and he soon became the center of the brilliant literary society of the capital. In 1862 he published a collection of lyrics called Orchideer ("Orchids"). During 1864 and 1865 he was in Madrid and Paris on diplomatic missions. It was in 1869, when he first collected his Dikter under his own name, that Snoilsky took rank among the most eminent contemporary poets. His Sonnetter in 1871 increased his reputation. Then, for some years, Snoilsky abandoned poetry, and devoted himself to the work of the Foreign Office and to the study of numismatics. In 1876, however, he published a translation of the ballads of Goethe. Snoilsky had in 1876 been appointed keeper of the records (expeditionssekreterare) and head of the Foreign Ministry`s political department, in 1878 he was raised to deputy director (kansliråd), and succeeded Bishop Paul Genberg as one of the eighteen of the Swedish Academy. But in 1879 he resigned all his posts, and left Sweden abruptly for Florence with the Dowager Countess Ebba Piper, née Baroness Ruuth, whom he married in 1880. Count Snoilsky sent home in 1881 a volume of Nya Dikter ("New Poems"). Two other volumes of Dikter appeared in 1883 and 1887, and 1897; Savonarola, a poem, in 1883, and Hvita frun ("The White Lady") in 1885. In 1886, he collected his poems dealing with national subjects as Svenska bilder (2nd ed., 1895), which ranks as a Swedish classic. In 1891 he returned to Stockholm and was appointed principal librarian (överbibliotekarie) of the Royal Library. He died at Stockholm on May 19, 1903. His Samlade dikter were collected (Stockholm, 5 vols.) in 1903–1904. Regarding his origins, the slavist Alfred Jensen reported to the Slovenian poet Anton Aškerc that Snoilsky was of Slovene descent. Carl Snoilsky said that his ancestor was a Protestant pastor Snoilshik from Znojile in Carniola who titled himself Labacus (from Ljubljana). The claim, which was popularised in Slovenia by the poet Anton Aškerc, has not been fully proven, but it is plausible. The name has been associated with the Carniolan protestant reformer Janž Znojilšek.

Бағалау

Оның әдеби ықпалы Швецияда өте зор болды; ол әрқашан қуаныш, бостандық және сұлулық туралы ән салды, ал оның лирикасында, көптеген қазіргі заманғы өлеңдерге қарағанда, жастық шақтың шаттығы көбірек көрініс табады. Ол өлеңдерінің ерекше нәзіктігімен және әуенділігімен де көзге түседі.