Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Православ шіркеуі мен Византиялық ғұрыптың діни қызметтерінде прокейменон (грекше Προκείμενον, көпше түрі прокеймена; кейде прокименон/прокимена; сөзбе-сөз – «алдында келетін») – құдайлық литургия немесе діни қызметтің белгілі бір сәттерінде, әдетте, кітапты оқуға кіріспе ретінде, жауап беру арқылы орындалатын псалм немесе ән үзіндісі. Бұл Рим католик шіркеуінің градуалына ұқсас. Прокейменондар дін қызметкерінің, оқушының немесе хор жетекшісінің жеке таңдауымен таңдалмайды. Керісінше, жексенбі және апта күндерінің прокейменондары Октоэхстан алынады, сол күндік әуен қолданылады. Көптеген мерекелердің де өздерінің прокейменондары бар. Прокейменонның негізгі құрылымы – оқушының псалм немесе ән жолының бір шумағын оқуы (көбінесе әуен де жарияланады). Бұл хордың қайталап айтуымен жауап ретінде орындалады, ал оқушы қосымша шумақтарды оқиды (қанша шумақ оқылатыны жергілікті дәстүрге байланысты), содан кейін хор бірінші шумақты жауаптап айтады. Оқушы бірінші шумақтың бірінші жартысын оқиды, ал хор екінші жартысын орындайды.
In the liturgical practice of the Orthodox Church and Byzantine Rite, a prokeimenon (Greek Προκείμενον, plural prokeimena; sometimes prokimenon/prokimena; lit. 'that which precedes') is a psalm or canticle refrain sung responsorially at certain specified points of the Divine Liturgy or the Divine Office, usually to introduce a scripture reading. It corresponds to the Gradual of the Roman Mass. Prokeimena are not selected based on the personal preference of the priest, reader, or choir director. Rather, the Sunday and weekday prokeimena are taken from the Octoechos, using the particular tone of the day. Many feasts also have their own prokeimena. The basic pattern of a prokeimenon is for the reader to chant a single verse of the psalm or canticle (often announcing the tone as well). This is repeated as a refrain by the choir, as the Reader chants additional verses (exactly how many depends on local practice), followed by the choir singing the first verse in response. The Reader concludes the prokeimenon by chanting the first half of the first verse, and the choir then sings the second half.
Қолдану
Прокейменалар діни қызметкердің, оқушының немесе хор жетекшісінің жеке таңдауымен емес, ереже бойынша таңдалады. Күнделікті және жексенбілік прокейменалар Октоэхостан алынады, күннің белгілі бір үніне сәйкес. Көптеген мерекелердің де өздерінің прокейменалары бар. Прокейменонның негізгі құрылымы – оқырманның псалм немесе әннен бір тармақ оқуы (әдетте, үн де жарияланады). Хор бұл тармақты қайталайды, ал оқырман қосымша тармақтарды оқиды (қанша тармақ оқылатыны жергілікті дәстүрге байланысты), содан кейін хор жауап ретінде бірінші тармақты орындайды. Оқырман прокейменонды бірінші тармақтың бірінші жартысын оқып аяқтайды, ал хор екінші жартысын орындайды. Егер мереке жексенбілік қызметпен бірге өткізілсе, мерекелік прокейменонның бір тармағы жексенбілік прокейменонның соңғы тармағын алмастыруы мүмкін. Кейбір дәстүрлерде қарапайым ән үлгісі қолданылса, прокейменонды әнші (кантор) орындай алады. Бұл жағдайда, әнші белгіленген үнмен, қосымша тармақтармен бірге қайталанатын тармақты орындайды. Бұл әдетте кезектесіп жасалады (қайтару – тармақ – қайтару – тармақ – қайтару).
Prokeimena are not selected based on the personal preference of the priest, reader, or choir director. Rather, the Sunday and weekday prokeimena are taken from the Octoechos, using the particular tone of the day. Many feasts also have their own prokeimena. The basic pattern of a prokeimenon is for the reader to chant a single verse of the psalm or canticle (often announcing the tone as well). This is repeated as a refrain by the choir, as the Reader chants additional verses (exactly how many depends on local practice), followed by the choir singing the first verse in response. The Reader concludes the prokeimenon by chanting the first half of the first verse, and the choir then sings the second half. Alternately, if a feast is being celebrated together with a Sunday liturgy, a verse of that feast's prokeimenon will often replace the final verse of the Sunday prokeimenon. In some traditions where a plain chant format is used, the prokeimenon may be chanted by a cantor. In this practice, the cantor will sing the refrained verse in the prescribed tone for the Sunday or Feastday along with the accompanying additional verses. This is usually done in alternation (refrain – verse – refrain – verse – refrain).
Литургиялық құрылым
Діни литургияда, прокейменон әрқашан Трисагион әннен кейін, хат оқудан бұрын оқылады. Кешкі құлшылықта прокейменон кіреберістен кейін оқылады, Ескі Ұстанымнан оқылым болсын болмасын. Евангелие оқылатын кезде, ол таңғы құлшылықта немесе молебенде болсын, оған дейін прокейменон оқылады. (Бірақ, Қасиетті аптада таңғы құлшылықта Евангелие оқуы, псалмдер оқуларынан немесе Қасиетті бейсенбі күні тропарионнан кейін тікелей оқылады.) Ораза мен Қасиетті аптада, алтыншы сағатта, Исая немесе Езекиел кітаптарынан оқылымға дейін және кейін де прокейменон оқылады.
In the Divine Liturgy, the prokeimenon always precedes the Epistle reading, after the singing of the Trisagion. At Vespers, the prokeimenon always follows the Entrance, whether or not there is an Old Testament reading to follow. Whenever there is a Gospel reading, whether at Matins or during a Moleben, it will be preceded by a prokeimenon. (The exception to this being at Matins during Holy Week, when the Gospel reading immediately follows the Psalter readings, or the troparion on Holy Thursday.) In Lent and Holy Week, at the Sixth Hour, a prokeimenon is also sung both before and after a reading from the books of Isaiah or Ezekiel.