Кіріспе

Кеме тоғасының бөлігі

1970 жылғы британдық телекомедиясы

Футток шүберектері – дәстүрлі шаршы тоғалы кеменің тоғасындағы арқан, сым немесе тізбек буындары. Олар жоғарғы палубаның сыртқы жиектерінен төмен және ішке қарай мачтаға немесе төменгі шүберектерге дейін созылады, жоғарғы палуба жиегінен көтерілетін шүберектердің салмағын көтереді. Бұл жоғарғы палубаның мачтаға қатысты еңкеюіне кедерес жасайды.

Кеме арматурасына көтерілу

Ең дәстүрлі кемелерде футтокты жамылғыларды жоғарғы платформаға өту үшін пайдалануға болады. Теңізшілер қарапайым шатырларда тышқан жолдарымен жоғары көтеріліп, жоғарыға жуық келгенде футтокты жамылғыларға ауысады, олар олардың үстінен жоғары және сыртқа қарай бағытталған болады. Футтокты жамылғыларды пайдалану үшін шамамен 45 градус бұрышпен ілгері созылған арқанның астынан өрмелеу қажет. Футтокты жамылғыларда тышқан жолдары болуы да, болмауы да мүмкін. Футтокты жамылғыларға өрмелеуден басқа, көптеген кемелер әдеттегі тышқан жолдарының ұшындағы "жаңабаз тесігі" арқылы да жоғарғы платформаға өтуге рұқсат берді. Дегенмен, тәжірибелі теңізшілер бұл әдіспен көтерілуді ұнатпайтын, оны көбінесе алғашқы сапарларын жасайтын теңізшілерге арнап қояр еді. Кез келген дәстүрлі кемеде футтокты жамылғылар болады, бірақ кейбір заманауи кемелерде олар тек құрылымдық мақсаттар үшін қолданылады, көтерілуге қатаң тыйым салынған. Мұндай кемелерде жаңабаз тесігі де болмайды, оның орнына "Жақыптың баспалдағы" қолданылады, ол жоғарғы платформаның жиегінен тік түсіп, футтокты жамылғылар сияқты асып түспейді.

Аяқ белдеуі

Тоғызыншы ғасырдың ортасында футток-байтақ енгізілді, ол мачтаның жоғары бөлігінің астына орнатылатын, футток-қаптардың төменгі ұшы бекітілетін металл сақина. Бұрын футток-қаптар тікелей жоғары көтерілетін төменгі қаптарға бекітілген. Мұндай құрылымда төменгі қаптар үлкен жүктемеге төтеп беруі керек болғандықтан, сол және оң жақ қаптарды байланыстырып, нығайту үшін катарпиндер қолданылатын.