Кіріспе

1849–1850 жылдарғы Пруссияның Германияны біріктіруге жасаған бастамасы.

Эрфурт одағы (Эрфурт одағы) – Пруссия Корольдігі ұсынған, Германия мемлекеттерін федерация құруға бағытталған, Эрфурт қаласында құрылған одақ. 1850 жылғы 20 наурыздан 29 сәуірге дейін Эрфурт қаласындағы бұрынғы Аугустин монастырында Эрфурт одағының парламенті (Эрфурт одағы парламенті) ресми түрде ашылды. Бұл одақ ешқашан күшіне енбеді және 1850 жылғы 29 қарашадағы Ольмюц пунктісі (Ольмюцтегі қаралы күн) Австрия империясының зор қысымымен күйреп қалды.

Одақтың құрылуы

1848 жылғы төңкерістерде Австрия үстемдігімен құрылған Германия конфедерациясы таратылды, ал Франкфурт ассамблеясы көптеген неміс мемлекеттері үшін жаңа конституциялар әзірлеуге тырысты. Бірақ бұл әрекет ассамблеяның күйреуімен аяқталды, себебі король Фридрих Вильгельм IV неміс тәжіне бас тартты. Генерал Йозеф Мария фон Радовицтің ықпалымен, ол Юнкерлердің билігіне қарсы жер иеленушілерді біріктіруді көздеген Пруссия үкіметі, Гогенцоллерн монархының басшылығымен жаңа неміс федерациясын құру мүмкіндігін пайдаланды. Сонымен қатар, Фридрих Вильгельм IV халықтың конституция талабына келісіп, біріккен Германияның басшысы болуға дайын болды. Эрфурт одағының парламенттік мәжілісінен бір жыл бұрын, 1849 жылғы 26 мамырда Пруссия, Саксония және Ганновер арасында «Үш корольдің одағы» жасалды, соңғы екеуі Австрияны қоспағанда, қалған княздықтардың бәрі қосылмаса, одастан шығу мүмкіндігін алдын ала ескертті. Осы шарттан Пруссияның біріктіру саясаты туды, одан кейін Эрфурт одағының мақсаты қалыптасты, ол Франкфурт ассамблеясының барлық ерлерге тең сайлау құқығын Пруссияның үш топтық сайлау жүйесіне алмастырды. Бұл жүйе барлық ерлерге дауыс беру құқығын берді, бірақ дауыстарды байлардың пайдасына салмақтады. Дегенмен, конституция тек сайланған рейхстагтың бекітуінен және қатысушы үкіметтердің мақұлдауынан кейін ғана күшіне енеді. Германия ұлттық ассамблеясының 150 бұрынғы либералды депутаты 1849 жылғы 25 маусымда Готтада өткен мәжілісте жобаға қолдау көрсетті, ал 1849 жылғы тамыздың соңына қарай барлық (жиырма сегіз) княздықтар Рейх конституциясын мойындап, Пруссияның қысымымен одаққа қосылды.

Бастапқы проблемалар

Осыған қарамастан, 1850 жылдың қаңтар айында өткен Эрфурт парламентіне сайлау халықтан аз қолдау көрді, тіпті мойындалмады. Демократтар сайлауды толығымен бойкоттады, ал сайлауға қатысу 50%-дан төмен болғандықтан, Саксония және Ганновер Үш патша одағынан шығуға байланысты өкілдіктерін пайдаланды. Ешбір үкімет ақырында конституцияға келіспеді, ал Готха партиясы (сайлауда шамалы жеңіліске ұшыраған) құжатты қуана қабылдағанымен, ол күшіне енген жоқ. Эрфурт парламенті құрылған жоқ. Темірде, Австрия қиындықтарын жеңіп – Меттернихтің құлауы, Фердинанд I-нің тақтан басқаны және Италия мен Венгриядағы конституциялық көтерілістер – Пруссияның біріктіру жоспарына қарсы жаңадан белсенді қарсылық көрсетті. Саксония және Ганновердің Пруссиямен одағынан шығуының бір бөлігі Австрияның ынталандыруымен байланысты болуы мүмкін. Вена Германия конфедерациясын қалпына келтіруді, неміс диетасын еске түсіруді ойлады және Пруссияның ақсүйектерін, феодалдық корпоративтік және ұлтқа қарсы топтарды Пруссия генералы Людвиг Фридрих Леопольд фон Герлахтың айналасына біріктіріп, одақ саясатына қарсы күресті күшейтті. Пруссияның өзінде 1850 жылдың мамыр айында Берлинде өткен княздердің съезі конституцияны енгізудің тиімділігіне қарсы шешім қабылдады. Пруссия королінің (және оның министрлерінің) Германияны біріктіруге деген құлшынысының әлсіреуінен кейін Радовицтің ықпалы азайды. Пруссияның одақтық саясаты сол жылдың қыркүйек айында Франкфуртта Федералдық жиналысты қайта құруға Австрияның шақыруларымен әлсіреді.

1850 жылғы күзгі дағдарыс

Пруссия-Австрия қақтығысы сол жылдың күзінде одан бетерледі, себебі Холштейндегі (Даниямен болған дау) және Гессен сайлаушылығындағы федералдық атқарылымдар мәселесіндегі келіспеушіліктер әскери қақтығысқа ұласуға жақын болды. 1848 жылдан бері австриялықтар Ресей империясымен одақтас болды; Берлин үкіметі 1850 жылғы 28 қазандағы Варшава конференциясында австриялық талаптарды қабылдамағаннан кейін, Пруссияның 5 қарашада армиясын жұмылдырып, соғысқа дайындалып жатқанын жариялауымен, Германия Конфедерациясының әскерлері Гессен сайлаушылығына ілгеріледі. Пруссияның аристократиясымен тығыз байланыста болған жетекшілері Герлахты және «Консервативтік партияны» (Пруссия) қолдағанда соғыс болдырмалды, бұл партия бейресми түрде «Крейццайтунг партиясы» деп аталды, себебі ол «Крейццайтунг» газеті арқылы Австрияны Конфедерацияға оралуға шақырып қолдады. 1850 жылғы 29 қарашада Ресейдің қатысуымен Австрия мен Пруссия арасында Ольмүц келісімі жасалды. Көптеген адамдар бұл келісімді Пруссияның Венадағы Хофбургке мойынсұнуы деп қарады, ол бойынша Пруссия Конфедерацияға бағынып, демобилизация жасауға мәжбүр болды, Гессен мен Холштейндегі неміс диетасының араласуына қатысуға келісті және одақтық саясатын жаңартудан бас тарды, осылайша Эрфурт одағынан бас салды.