Кіріспе

Бавария королі 1848 және 1864 жылдары билік жүргізген, бұрынғы сайлаушы Максимилиан II (28 қараша 1811 – 10 наурыз 1864) аралығында Бавария королі болды. Әкесі Людвиг I-ден өзгеше, "Макс патша" халыққа өте ұнады және жеке басының сәнділігіне қарағанда мемлекеттік істерге көбірек мән берді. 1848 жылғы неміс революциясы кезінде таққа отырған король Максимилиан өз мемлекетінде тұрақтылықты орнатты. Оның билігінің қалған бөлігі Германияның бірігу соғыстары кезінде Баварияның тәуелсіздігін сақтауға және оның астанасы Мюнхенді мәдени және білім беру ортасына айналдыруға жасалған тытыстармен сипатталды.

Тақ мұрагері

Ол Мюнхенде дүниеге келді және Баварияның тәждік ханзадасы (кейін король Людвиг I) мен оның әйелі Тереза Саксен-Хилдбургхаузеннің үлкен ұлы болды. Геттинген мен Берлинде оқып, Германия, Италия және Грекияда саяхаттағаннан кейін, әкесі оны 1836 жылы мемлекеттік кеңеске енгізді. Ол бастапқыда-ақ зейінді және оқыған адам екенін көрсетті, бірде патша отбасында тумағанда профессор болғанды таңдар еді деп айтқан. Тәждік ханзада ретінде, Фюссен қаласының жанындағы Хоэншвангау сарайын қайта салғаннан кейін, ол өзінің төңірегіне суретшілер мен ғалымдардың жақын серкесін жинады және уақытын ғылыми және тарихи зерттеулерге арнады. Виттельсбахер сарайы Максимилиан үшін Мюнхендегі тәждік ханзада сарайы ретінде салынды, бірақ ол таққа отырғанда ғана толыққанды аяқталды.

Патша

Людвиг I-нің (20 наурыз 1848 жыл) тақтан бас тартуы оны күтпеген жерден таққа отырғызды, ал ол таңдаған министрлер либералды режимді болжады.

Ішкі саясат

1849 жылы Баварияның Пфальц аймағындағы көтеріліс Пруссия армиясының көмегімен жаншылды. 1850 жылдан бастап үкіметі абсолюттік монархия бағытына ұмтылса да, король Максимилиан классикалық либерализм, пруссиялық пангерманизм және «ультрамонтандар» деп аталатын топтардың шектен тыс идеялары арасында салмақты саясат ұстанды. Баварияны мәдениет, білім және өнер орталығына айналдыруға тырысқанда, ол консервативті католиктер мен протестанттардың наразылығын тудырды, өйткені діни көзқарастарына қарамастан, танымал ғалымдарды (Гейбель, Либих, Гейзе және Сибель сияқты) Мюнхенге шақырды. Отбасы мен халқына адал король бавариялық шаруалардың өнерін, киім-кешегін, диалектілерін және салт-дәстүрлерін зерттеуге қаржы жұмсады. Бұл пруссиялық пангерманизмге қарсы ерекше ұлттық сананы қалыптастыру мақсатында жасалды. Корольге осы істе жеке хатшысы Франц Ксавер фон Шонверт көмектесті. Бавария Корольдігінің Оберпфальц аймағының тумасы Шонверт өзінің туған жерінің фольклоры мен дәстүрлерін жинаған жұмысымен Гримм ағайындыларының құрметіне ие болды және болашақ фольклор жинаушылар үшін үлгі болды.

Сыртқы саясат

Максимилиан II Германияның біріккен мемлекетін құруға бағытталған Франкфурт ассамблеясына қатысу арқылы халықтың талаптарына жауап берді. Алайда, 1848 жылғы революцияның қарқыны оны ойландырды. Патша Франкфурт Парламентінің біріктіру жоспарларына қарсы күресті, олар жасаған императорлық конституцияны мойындаудан бас тартты және Австрияға федералды диетаны қалпына келтіруге, Гессен-Кассель және Гольштейнде федералдық атқаруды жүзеге асыруға көмектесті. Франкфурт ассамблеясының сәтсіз аяқталуынан кейін Пруссия мен Австрия Германияны қай монархияның билеуге құқылы екендігін талқылай берді. Австрия мен Гессен-Кассельдің (немесе Гессен-Кассельдің) сайлау принці арасындағы дауды Австрия және оның одақтастары, соның ішінде Бавария, Пруссияны неміс саясатынан оқшаулау үшін пайдаланды. Бұл дипломатиялық жарақат 1850 жылы Австрия, Бавария және басқа одақтастар әскерлерін Бавария арқылы Гессен-Кассельге қарай жылжытқанда соғысқа жақын әкелді. Алайда, пруссиялық армия шегініп, екі басшылық принципін қабылдады. Оқиға Ольмюц пунктуациясы деп аталды, бірақ Пруссия үшін «Ольмюц қорлауы» деп те белгілі болды. Бұл оқиға Бавария патшалығының Австриямен Пруссияға қарсы одағын нығайтты. Германия саясатында Максимилиан князьдердің одағын сақтауға ұмтылды. Австрия мен Пруссия арасындағы суық соғыс кезінде король Максимилиан және оның министрлері біріншісін жақтады, бұл саясатты Бавария патшалығының католиктері мен протестанттары ынтамен қолдады. Сонымен қатар, король мен оның министрлері екі күшті де біріне қарсы бірін пайдалану арқылы Баварияның тәуелсіздігін сақтауға тырысты. Бұл саясат оның ұлы Людвиг II патшалық кезінде де жалғасты. Алайда, 1863 жылы король Франкфурт княздар күнінде Австрия ұсынған реформа жобасын қолдады. Австрияның бос және толығымен орталықтандырылмаған Германия конфедерациясын қайта ұйымдастыруға жасаған әрекеттеріне Пруссия қарсы болды, сондықтан басқа неміс князьдері реформа ұсыныстарын іске асырмады. Бұл жоспарлардың сәтсіздігі және Австрия сарайының Конфедерацияға және Шлезвиг-Гольштейн мәселесіне қатысты көзқарасы король Максимилианды көңілі тоймады. Оның билік етуінің соңғы күндері Даниямен соғыс басталуынан туындаған жаңа жағдаймен күресуге кетті.

Кейінгі өмірі

1849 және 1855 жылдарының жазында король Максимилиан өзінің патшалығын аралап сапарлады. 1858 жылдың 24 маусымы мен 27 шілдесі аралығында ол Линдау қаласынан бастау алған елін жаяу аралап шықты. Бірақ, жиі жаңбыр жауғандықтан, оны бірнеше рет қолда көтеріп жүруге тура келді. Мемлекеттік саясатта король шешім қабылдамас бұрын министрлері мен ғалым сарапшылардың кеңесін қайта-қайта сұрады, бұл ұзаққа соқты. Сонымен қатар, король Максимилиан Италия мен Грекияға жиі саяхат жасады, ол да істердің кешігуіне себеп болды. 1864 жылдың 10 наурызында Мюнхен қаласында қысқа да күтпеген аурудан кейін король Максимилиан дүниеден өтті. Ол сол жердегі Театин шіркеуіне жерленген.

Мәдени мұра

Максимилиан Пауль Хейзеге және Солтүстік Германияның басқа да жазушыларына жомарт стипендиялар ұсынды. Ханс Кристиан Андерсен оның Старнберг қалашығындағы сарайына "Макс патшаға" (осылай атаған) барып, оны жас және өте жағымды адам ретінде сипаттады. Патша оның романдары мен ертегілерін оқығаннан кейін Андерсенге "Импровизатор", "Дигтер базары", "Кішкентай теңіз қызы" және "Жұмақтың бағы" шығармаларының оған қатты әсер еткенін жеткізді. Сапар барысында Андерсен "Ұсаң үйрек" ертегісін оқыды. Кейін Андерсен патшаны Хоэншвангау сарайында қайтадан кездестірді. Хоэншвангау сарайының жанында 1844 жылдан бастап Август фон Войт мұрагерлік принц Максимилиан үшін Хамбах сарайын да қайта жаңартып салды. 1849 жылы король Максимилиан II архитектор Эдуард Риделге Берг сарайын бірнеше мұнаралармен және тік қоршаумен неоготикалық стильде қайта жобалауды тапсырды. Максимилиан II Мюнхендегі Максимилианштрассе және Бавария Ұлттық мұражайының басшысы болды. Әкесінен өзгеше, Максимилиан тарихи үлгілердің ең жақсы ерекшеліктерін сол кездегі қазіргі заманғы құрылыс технологиясымен үйлестіретін готикалық жаңғыру архитектурасына негізделген жаңа сәулет стилін ұнатты. Регенсбургтегі неоготикалық Корольдік сарай 1854–1856 жылдары Максимилиан үшін, ал Берхтесгадендегі Корольдік сарай және Роза аралындағы Корольдік вилла 1853 жылы салынды. 1858 жылғы жазда Бавария Альпында ұзақ саяхат жасаған ол үшін Жоғарғы Бавариядағы Maximiliansweg деп аталатын жаяу жолының аты берілді. Баварияның ғылым мен өнерге арналған Максимилиан ордені алғаш рет 1853 жылғы 28 қарашада король Максимилиан II тарапынан құрылды.