Кіріспе
19 ғасырдағы неміс мемлекеттерінің бірлестігі – Неміс конфедерациясы (Deutscher Bund) Орталық Еуропадағы 39, негізінен неміс тілді тәуелсіз мемлекеттердің бірлестігі болды. Ол 1815 жылы Вена конгресінде Наполеон соғыстарынан кейін таратылған бұрынғы Киелі Рим империясының орнына құрылды. Конфедерацияның бір ғана органы болды – Федералдық конвент (Федералдық жиналыс немесе Конфедерациялық диета). Конвент мүше мемлекеттердің өкілдерінен тұрды. Ең маңызды мәселелер бірауыздан шешілуі керек еді. Конвент төрағасы Австрия өкілі болды. Бұл тек формалдық болды, себебі Конфедерацияның мемлекет басшысы болған жоқ, ол мемлекет емес еді. Бір жағынан, Конфедерация мүше мемлекеттері арасындағы берік одақ болды, өйткені федералдық заң штаттық заңнан жоғары тұрды (Федералдық конвенттің шешімдері мүше мемлекеттер үшін міндетті болды). Сонымен қатар, Конфедерация мәңгілікке құрылған және (заңды түрде) таратылуы мүмкін емес еді, мүше мемлекеттер одан шыға алмады және Федералдық конвентте барлық мүшелердің келісімінсіз жаңа мүше қосыла алмады. Екінші жағынан, Конфедерацияның өзінің құрылымы мен мүше мемлекеттері оны әлсіздетті, себебі Федералдық конвенттегі ең маңызды шешімдер бірауыздан қабылдануын талап етті және Конфедерацияның мақсаты тек қауіпсіздік мәселелерімен шектелген. Оған қоса, Конфедерацияның жұмыс істеуі екі ең ірі мемлекет – Австрия мен Пруссияның ынтымақтастығына байланысты болды, бірақ олар көбінесе қарама-қарсы болды. 1848-1849 жылдардағы неміс революциялары либералдық, демократиялық, социалистік және ұлттық идеялармен шақырылды, олар Конфедерацияны либералдық конституциясы бар біріккен неміс федералдық мемлекетіне айналдыруға тырысты (әдетте ағылшын тілінде Франкфурт конституциясы деп аталады). Федералдық конвент 1848 жылдың 12 шілдесінде таратылды, бірақ Австрия, Пруссия және басқа мемлекеттер революцияны басып жаншудан кейін 1850 жылы қайта құрылды. Конфедерация 1866 жылы Жеті апталық соғыста Пруссия патшалығының Австрия империясынан жеңіске жеткеннен кейін таратылды. Неміс жерлерін билеу құқығы туралы дау Пруссияның пайдасына шешілді, нәтижесінде 1867 жылы Пруссия басшылығымен Солтүстік Германия конфедерациясы құрылды, оған Пруссия Корольдігінің шығыс бөліктері қосылды. Бірқатар оңтүстік неміс мемлекеттері Солтүстік Германия конфедерациясына қосылғанға дейін тәуелсіз болды, ол 1871 жылы "Неміс империясы" деп жарияланды (Австрияны есептемегенде) біріккен Германия, Пруссия королі император (кайзер) атанды, 1870 жылғы Франко-пруссия соғысында француз императоры Наполеон III-тен жеңіске жеткеннен кейін. Көптеген тарихшылар Конфедерацияны әлсіз және тиімсіз деп бағалайды, сондай-ақ неміс ұлттық мемлекетінің құрылуына кедергі келтірді. Бұл әлсіздік оның дизайнының бір бөлігі болды, себебі Еуропаның ірі державалары, соның ішінде Пруссия және әсіресе Австрия, оның ұлттық мемлекетке айналуын қаламады. Алайда, Конфедерация неміс мемлекеттері арасындағы "бос" байланыс емес еді, себебі Конфедерациядан шығу мүмкін емес еді және Конфедерация заңы одақтас мемлекеттердің заңынан жоғары тұрды. Конфедерацияның конституциялық әлсіздігі диетадағы бірауыздан қабылдау принципінде және Конфедерацияның ауқымының шектелуінде жатты: ол негізінен Германияны сыртқы шабуылдар мен ішкі тәртіпсіздіктерден қорғауға арналған әскери одақ болды. Айырықша жағдай, 1866 жылғы соғыс оның тиімсіздігін көрсетті, себебі ол Пруссияның бөлінуіне қарсы күресу үшін федералды әскерлерді біріктіре алмады.
The German Confederation (Deutscher Bund, ) was an association of 39 predominantly German speaking sovereign states in Central Europe. It was created by the Congress of Vienna in 1815 as a replacement of the former Holy Roman Empire, which had been dissolved in 1806 in reaction to the Napoleonic Wars. The Confederation had only one organ, the Federal Convention (also Federal Assembly or Confederate Diet). The Convention consisted of the representatives of the member states. The most important issues had to be decided on unanimously. The Convention was presided over by the representative of Austria. This was a formality, however, as the Confederation did not have a head of state, since it was not a state. The Confederation, on the one hand, was a strong alliance between its member states because federal law was superior to state law (the decisions of the Federal Convention were binding for the member states). Additionally, the Confederation had been established for eternity and was impossible to dissolve (legally), with no member states being able to leave it and no new member being able to join without universal consent in the Federal Convention. On the other hand, the Confederation was weakened by its very structure and member states, partly because the most important decisions in the Federal Convention required unanimity and the purpose of the Confederation was limited to only security matters. On top of that, the functioning of the Confederation depended on the cooperation of the two most populous member states, Austria and Prussia which in reality were often in opposition. The German revolutions of 1848–1849, motivated by liberal, democratic, socialist, and nationalist sentiments, attempted to transform the Confederation into a unified German federal state with a liberal constitution (usually called the Frankfurt Constitution in English). The Federal Convention was dissolved on 12 July 1848, but was re established in 1850 after the revolution was crushed by Austria, Prussia, and other states. The Confederation was finally dissolved after the victory of the Kingdom of Prussia in the Seven Weeks' War over the Austrian Empire in 1866. The dispute over which had the inherent right to rule German lands ended in favour of Prussia, leading to the creation of the North German Confederation under Prussian leadership in 1867, to which the eastern portions of the Kingdom of Prussia were added. A number of South German states remained independent until they joined the North German Confederation, which was renamed and proclaimed as the "German Empire" in 1871, as the unified Germany (aside from Austria) with the Prussian king as emperor (Kaiser) after the victory over French Emperor Napoleon III in the Franco Prussian War of 1870. Most historians have judged the Confederation to have been weak and ineffective, as well as an obstacle to the creation of a German nation state. This weakness was part of its design, as the European Great Powers, including Prussia and especially Austria, did not want it to become a nation state. However, the Confederation was not a 'loose' tie between the German states, as it was impossible to leave the Confederation, and as Confederation law stood above the law of the aligned states. The constitutional weakness of the Confederation lay in the principle of unanimity in the Diet and the limits of the Confederation's scope: it was essentially a military alliance to defend Germany against external attacks and internal riots. Ironically, the War of 1866 proved its ineffectiveness, as it was unable to combine the federal troops in order to fight the Prussian secession.
Өмірбаян
Үшінші коалиция соғысы шамамен 1803 жылдан 1806 жылға дейін созылды. 1805 жылы желтоқсанда Аустерлиц шайқасында Наполеон басқаратын француз әскерінен жеңілгеннен кейін Киелі Рим императоры Франциск II тақтан бас тарды, ал империя 1806 жылдың 6 тамызында таратылды. Нәтижесінде Прессбург шарты 1806 жылдың шілдесінде Германия мемлекеттерінің арасында Францияның 16 одақтасын біріктірген Рейн конфедерациясын құрды (Бавария және Вюртембергті қоса алғанда). Төртінші коалиция соғысындағы 1806 жылдың қазан айындағы Йена-Ауэрштедт шайқасынан кейін Саксония және Вестфалия сияқты тағы да бірнеше неміс мемлекеттері Конфедерацияға қосылды. Рейн конфедерациясының құрамына Австрия, Пруссия, Данияның Холштейні, Швецияның Помераниясы және француздық оккупациядағы Эрфурт княздығы кірмеді. 1812 жылдан 1814 жылдың қысына дейінгі Алтыншы коалиция соғысында Наполеон жеңіліп, Германия азат болды. 1814 жылдың маусым айында танымал неміс патриоты Генрих фон Штайн Франкфурт қаласында Рейн конфедерациясының орнына Германияның Орталық басқару органы (Zentralverwaltungsbehörde) құрды. Алайда Вена конгресіне жиналған толық өкілеттілер Штайннің күткенінен әлсіз герман мемлекеттері одағын құруға ниет білдірді.
Жоғары мәдениет
Француз төңкерісінің күшті ықпалымен неміс суретшілері мен зиялылары романтизмге бет бұрды. Университеттердегі жоғары санаттағы профессорлар халықаралық деңгейде танымал болды, әсіресе тарих және филология салаларындағы гуманитарлық ғылымдар, саяси тарих, теология, философия, тіл және әдебиетті зерттеуге жаңа тарихи көзқарас әкелді. Георг Вильгельм Фридрих Гегель (1770–1831) философияда, Фридрих Шлейермахер (1768–1834) теологияда және Леопольд фон Ранке (1795–1886) тарихта – 1810 жылы құрылған Берлин университетін әлемдегі жетекші оқу орнына айналдырды. Мысалы, фон Ранке тарихты кәсіби мамандыққа жеткізіп, тарихнаманың әлемдік стандартын белгіледі. 1830 жылдары математика, физика, химия және биология әлемдік деңгейдегі ғылым ретінде қалыптасты, оған табиғаттануда Александр фон Гумбольдт (1769–1859) және математикада Карл Фридрих Гаус (1777–1855) жетекшілік етті. Жас зиялылар көбінесе саясатқа тартылды, бірақ 1848 жылғы сәтсіз төңкерісті қолдағандарының көпшілігі елден қуылды.
Демографиялық ауысу
Германия Конфедерациясының (Австрияны қоспағанда) халқы 1815 жылдан 1865 жылға дейін 60%-ға өсті, 21 000 000-нан 34 000 000-ға дейін. Осы кезеңде Германияда демографиялық ауысу орын алды. Бұл жоғары туылу және өлім-жұлым көрсеткіштерінен төмен туылу және өлім-жұлым көрсеткіштеріне өту болды, себебі ел өнеркәсіптік дамуға дейінгі кезеңнен заманауи ауыл шаруашылығына және қарқынды өсіп келе жатқан өнеркәсіптік қалалық экономикалық жүйеге дамыды. Бұрынғы ғасырларда жер жетіспеушілігі салдарынан әркім үйлене бермейтін, ал некелер 25 жастан кейін жасалатын. Жоғары туылу көрсеткіші нәресте өлімінің өте жоғары деңгейімен, сондай-ақ, үдемелі эпидемиялар мен егін жинаудың нашар өтуімен теңдестірілді. 1815 жылдан кейін ауыл шаруашылығы өнімділігінің артуы азық-түлік қорын көбейтіп, ашаршылық, эпидемиялар және нашар тамақтанудың азаюына әкелді. Бұл жұбайларға ертерек үйленуге және көбірек бала табуға мүмкіндік берді. Жастар енді өздеріне қолайлы серіктерін таңдауға құқылы болды, бірақ ата-аналарының қарсылығы болуы мүмкін. Жоғары және орта таптар бала тууды шектеуді қолдана бастады, ал кейінірек шаруалар да осыған көшті. 1800 жылы халықтың көп бөлігі ауылдық жерлерде тұрды, олардың тек 8%-ы 5000-100000 адам тұратын қауымдастықтарда, ал 2%-ы 100000-нан асатын қалаларда өмір сүрді.
Асылдар
Ауыл шаруашылығы басым болған қоғамда жер иелену орталық рөл атқарды. Германияның ақсүйектері, әсіресе шығыстағы Юнкерлер, тек жергілікті билікке ғана емес, сонымен қатар Пруссия сотына, әсіресе Пруссия армиясына үстемдік етті. 1815 жылдан бастап Берлиндегі орталықтандырылған Пруссия үкіметі ақсүйектердің билігін өз қолына алды, олар шаруаларға деген бақылау тұрғысынан дерлік абсолютті билікке ие болған. Олар 1848 жылға дейін өздерінің иеліктеріндегі сот жүйесін, сондай-ақ аң ауру және ережелерін бақылауда ұстады. 1861 жылға дейін жер салығын төлемеді және 1872 жылға дейін полициялық өкілеттіктерін сақтап, 20 ғасырдың басына дейін шіркеу істерін басқарды. Ақсүйектерді қарыздан сақтау үшін Берлин 1809 жылы капиталдық несиелер беруге арналған несие мекемесін құрды және 1849 жылы несие желісін шаруаларға кеңейтті. 1871 жылы Германия империясы құрылғанда, ақсүйектер армияны, флотты, бюрократияны және патша сарайын бақылады; олар көбінесе үкіметтік саясатты анықтады.
Шаруашылық
Шаруалар өздерінің өмірлерін ауылда жалғастырды, онда олар бірлескен ұйымның мүшелері болып, қоғамдық ресурстарды басқаруға және қоғамдық өмірді бақылауға көмектесті. Шығыста олар жерге тәуелді крепостной шаруалар болды. Германияның көп бөлігінде шаруалықты жалға алуға алған шаруалар жүргізді, олар жер иесіне – әдетте дворянға – жалға ақысын және міндетті еңбекті төледі. Шаруа басшылары егістіктерді, арықтарды және жайылымдық жерлерді қадағалап, қоғамдық тәртіп пен моральді сақтап, ұсақ құқық бұзушылықтарды қарастыратын ауылдық сотқа көмектесті. Отбасы ішінде әке барлық шешімдерді қабылдап, балаларына тиімді некелер жасауға тырысты. Ауылдық өмірдің көп бөлігі шіркеу қызметтері мен мерекелік күндерге байланысты болды. Пруссияда шаруалар әскерге алынуға тиіс жауынгерлерді лотерея арқылы таңдады. Дворяндар өз бақылауындағы ауылдардың сыртқы қатынастарын және саясатын басқарды, бірақ күнделікті істерге немесе шешімдерге қатыспады.
Жылдам өсіп келе жатқан қалалар
1815 жылдан кейін қала тұрғындарының саны қарқынды өсті, бұл негізінен ауылдық аймақтардан келген жастардың көптеп келуіне байланысты болды. Берлин 1800 жылы 172 мың адамды құраса, 1870 жылы 826 мыңға дейін өсті; Гамбург 130 мыңнан 290 мыңға дейін; Мюнхен 40 мыңнан 269 мыңға дейін; Бреслау (қазіргі Вроцлав) 60 мыңнан 208 мыңға дейін; Дрезден 60 мыңнан 177 мыңға дейін; Кенигсберг (қазіргі Калининград) 55 мыңнан 112 мыңға дейін өсті. Бұл өсімге қарамастан, кең көлемде эмиграция болды, әсіресе АҚШ-қа. 1840 жылдары эмиграция 480 мың адамды, 1850 жылдары – 1 200 000 адамды, ал 1860 жылдары – 780 000 адамды құрады.
: экономикалық интеграция
Конфедерацияны жақсартуға бағытталған одан әрі күш-жігер 1834 жылы Кеден одағының құрылуымен басталды. 1834 жылы Пруссия үкіметі екі онжылдықтан да аз уақыт бұрынғы Стайн мен Харденберг саясатының логикалық жалғасы ретінде кең сауда мүмкіндіктерін және өнеркәсіпті дамытуға тырысты. Тарихшылар Пруссияның үш мақсатын атап көрсетеді: Германиядағы Австрияның ықпалын саяси құрал ретінде жою; экономиканы жақсарту; және шағын мемлекеттердің экономикалық тәуелсіздігін төмендету арқылы Германияны француз агрессиясынан қорғау. Бұл реформалар біртұтас болу қозғалысын күшейтті және саяси құқықтарды талап ететін орта таптың өсуіне ықпал етті, бірақ сол кезде артта қалу және Пруссияның күшті көршілерінен сескенуі маңызды мәселелер болып қала берді. Кеден одағы ортақ нарықты ашты, мемлекеттер арасындағы тарифтерді жойды және мүше мемлекеттерде (Австрияны қоспағанда) салмақ, өлшемдер мен валюталарды біртектестірді, бұл ұлттық экономиканың негізін қалады. 1842 жылға қарай Цолльверенге Германияның көптеген мемлекеттері кірді. Келесі жиырма жылда неміс пештерінің өндірісі төрт есеге өсті. Көмір өндірісі де қарқынды түрде өсті. Неміс өнеркәсібі (әсіресе Крупп отбасы құрған кәсіпорындар) стальдан жасалған зеңбіректерді, құйма болаттан жасалған осьтерді және қаптамалы мылтықтарды енгізді, бұл Германияның қару-жарақ саласында технологияны табысты қолдануын көрсетеді. Германияның қауіпсіздігі күшейді, Пруссия мемлекеті мен жер иелері аристократиясы сыртқы қауіптен қорғалды. Неміс өндірушілері азаматтық қажеттіліктер үшін де көп өнім өндірді. Бұрынғыдай Ұлыбритания Германияның өндірістік тауарларға деген қажеттілігінің жартысын қамтамасыз етпейтін болды. Дегенмен, күшті өнеркәсіптік базаны дамыту арқылы Пруссия мемлекеті орта тапты және ұлтшыл қозғалысты күшейтті. Экономикалық интеграция, әсіресе неміс мемлекеттері арасындағы ұлттық сананың артуы саяси бірігуді ықтимал етуге жағдай жасады. Германия протоұлттың барлық белгілерін көрсетуге басталды. Пруссияның консервативті үкіметінің Вормарц дәуірінен аман қалуына мүмкіндік берген маңызды фактор – жер иелерінің жоғары тобының және жаңадан пайда болған сауда және өндіріс мүдделері арасындағы одақ болды. Сауда және өндіріс саласы әлсіз болғанымен, кооперацияға лайық болу үшін жеткілікті күшті болуы керек еді (немесе жақын арада күшті болуы керек еді), ал Франция революциясы Пруссияның Юнкерлерінің көреген өкілдерін қорқытып, мемлекеттің ыңғайлы болуына себеп болды. 1848 жылға дейін салыстырмалы тұрақтылық сақталды, буржуазиялық топтар әлі де «билік ету құқығын ақша табу құқығымен» алмасуға дайын болды, бірақ жер иелерінің жоғары тобы өзінің экономикалық негізінің құлдырап жатқанын байқады. Цолльверен экономикалық прогреске қол жеткізді және буржуазияны біраз уақытқа тыныш ұстады, бірақ орта таптың қатарын жылдам арттырды – Пруссия мемлекетінің ұлтшылдық пен либерализмге қарсы күрескен әлеуметтік негізін құрады. Цолльверен экономикалық интеграцияға, заманауи өнеркәсіптік капитализмге және орталықтандырудың жергілікті басқаруға жеңіске қадам болды, бұл Германияның кішігірім князьдік мемлекеттеріндегі гильдиялар дәуірін аяқтады. Бұл 1844 жылы Силезия тоқымашыларының көтерілісіне әкелді, олар жаңа өндірістердің көптігінен өздерінің күнкөрісінен айырылды. Цолльверен сонымен қатар Австрияның Конфедерациядағы үстемдігін әлсіретті, өйткені экономикалық біртүтас болу саяси біртүтас болу және ұлтшылдыққа деген құштарлықты арттырды.
1848 жылғы төңкерістер
1848 жылғы революция туралы хабар Парижге тез арада наразылық білдірген буржуазиялық либералдарға, республикашылдарға және радикалды жұмысшыларға жетті. Германиядағы алғашқы революциялық көтерілістер 1848 жылғы наурыз айында Баден штатында басталды. Бірнеше күн ішінде Австрия және Пруссия сияқты басқа штаттарда да революциялық көтерілістер болды. 1848 жылғы 15 наурызда [[Фридрих Вильгельм IV Пруссияның]] подданныелары Берлинде ұзақ уақыт бойы жиналған саяси талаптарын зорлық-зомбылықпен білдірді, ал Париж көшелерінде баррикадалар орнатылды. Франция патшасы Луи-Филипп Ұлыбританияға қашып кетті. Фридрих Вильгельм халықтың ашу-ызасына мойын бұрып, конституция, парламент және Германияның бірігуін қолдауға уәде берді, сонымен қатар өзінің билігі мен режимін сақтап қалды. 18 мамырда Франкфурт Парламенті (Франкфурт Ассамблеясы) алғашқы отырысын ашып, Германияның әртүрлі штаттарынан делегаттар келді. Ол бірден [[Кіші Германия]] (Kleindeutschland) немесе [[Кіші және Үлкен Германия]] (Großdeutschland) шешімін жақтаған топтарға бөлінді. Біріншісі Пруссияға императорлық тәжді ұсынуды жақтады. Екіншісі Венадағы Габсбургтер тәжін қолдады, бұл Австрия мен Богемияны (бірақ Венгрияны емес) жаңа Германияға қосуға мүмкіндік берер еді. Мамыр мен тамыз айларында Ассамблея уақытша Германияның Орталық Үкіметін құрды, ал консерваторлар реформаторларға қарсы жылдам әрекет етті. Австрия мен Ресейде болғандай, орта таптың күшеюі жер иеленуші жоғарғы тап арасында авторитарлық және реакциялық көңіл күйді күшейтті, олардың экономикалық жағдайы нашарлап жатты. Олар билігін сақтап қалу үшін саяси құралдарды пайдаланды. Пруссия армиясы адалдығын көрсеткендіктен және шаруалар мүдделі болмағандықтан, Фридрих Вильгельм өзінің сенімділігін қайта тапты. Ассамблея кешігіп, Неміс халқының құқықтары туралы декларациясын жариялады; конституция жасалды (Австрияны қоспағанда, ол Ассамблеяны ашық түрде қабылдамады), ал Рейхтің басшылығы Фридрих Вильгельмге ұсынылды, ол «тас тәжді жинамаймын» деп бас тартты. Монархистік күштер бүкіл Австрия мен Германиядағы қалалар мен қалалардағы көтерілістерді басып тастау үшін әскерлерін аттандырған кезде Франкфурт Ассамблеясы алдымен Штутгартқа, содан кейін Вюртембергке қашуға мәжбүр болды. Монархистік реакцияның бүкіл Еуропаны жайлаған толық жеңісімен мыңдаған неміс орта таптық либералдары мен «қызыл» қырық сегізшілер (негізінен АҚШ, Ұлыбритания және Австралияға) жер аударылуға мәжбүр болды. 1849 жылы Фридрих Вильгельм өзінің конституциясын ұсынды. Оның құжаты билікті король мен жоғарғы таптардың қолына шоғырландырып, Солтүстік Германия штаттарының конфедерациясын – Эрфурт Одасын құруды көздеді. Австрия мен Ресей, Пруссияның күшті Германиядан қорқып, Саксония мен Ганноверді кері қадам жасауға қысым жасады және Пруссияны «Ольмюцтің қорлауы» деп аталған келісімшарт бойынша схемадан бас тартуға мәжбүр етті.
Бисмарктың көтерілуі
Жаңа буын мемлекет қайраткерлері өз мүдделері үшін ұлттық бірлікке қатысты халықтың талаптарына жауап берді, Пруссияның автократия және жоғарыдан реформа жасау дәстүрін жалғастырды. Германия консервативті модернизацияның көріне бермейтін, алайда мүмкін екенін көрсетуге қабілетті басшы тапты. 1851 жылы Бисмарк Пруссия королі Вильгельм I (кейіннен Кайзер Вильгельм I) тарапынан Пруссия Ландтагындағы либералдарды орап өту үшін тағайындалды, олар Вильгельмнің автократиялық милитаризміне қарсы тұрды. Бисмарк Diet-ке: "Күннің маңызды мәселелері сөздермен және көпшілік дауыс берумен емес, қан мен темірмен шешіледі" деді, яғни соғыс және өнеркәсіптік қуатпен. Пруссияда бұрыннан күшті армия болған, енді ол экономикалық күштің қарқынды өсуімен күшейтілді. Бисмарк біртіндеп орта таптың наразылық білдіріп жүрген топтарын қауіп-қорқыту мен реформалардың үйлесімі арқылы бағындырды, 1848 жылы білдірілген революциялық көңіл-күйге жауап ретінде қалалық орта таптың күресіп жүрген экономикалық мүмкіндіктерін ұсынды.
Жеті апталық соғыс
Германия Конфедерациясы 1866 жылы Австрия империясы және оның одақтастары мен Пруссия Корольдігі және оның одақтастары арасындағы австрия-пруссия соғысының нәтижесінде таратылды. Конфедерация таратылуға дейін 33 мүшеден тұрды. 1866 жылғы 23 тамыздағы Прага бейбіт шартында Австрия Конфедерацияның таратылғанын қабылдауға міндеттелді. Келесі күні қалған мүше мемлекеттер таратылуды бекітті. Шарт Пруссияға Германияның солтүстігінде жаңа федерациялық қарым-қатынас (Bundesverhältnis) құруға мүмкіндік берді. Оңтүстік Германия мемлекеттеріне Оңтүстік Германия Конфедерациясын құруға рұқсат берілді, бірақ ол құрылмады.
Солтүстік Германия Конфедерациясы
Пруссия 1867 жылы Солтүстік Германия Конфедерациясын құрды, бұл Майн өзенінің солтүстігіндегі барлық неміс мемлекеттерін және Швабиядағы Гогенцоллерн территорияларын біріктірген федеративтік мемлекет болды. Австриядан басқа, Оңтүстік Германияның Бавария, Вюртемберг, Баден және Гессен-Дармштадт штаттары Германияның қалған бөлігінен бөлек қалды. Бірақ, Франко-прусс соғысын сәтті аяқтағаннан кейін, төрт оңтүстік штат 1870 жылғы қарашада шарттар арқылы Солтүстік Германия Конфедерациясына қосылды.
Неміс империясы
Франко-пруссия соғысы аяқталысқа келгенде, Бавария королі Людвиг II король Вильгельмді жаңа Германия империясының тәжін қабылдауға көндіруге тырысты. 1871 жылдың 1 қаңтарында империя Париждің жанындағы Версаль сарайының Айналар залында төрағалық еткен ханзадалар мен генералдар тарапынан жарияланды. Солтүстік Германия Конфедерациясының Diet-і Солтүстік Германия Конфедерациясын Германия империясы деп атауға және Пруссия короліне неміс императоры титулын беруге шешім қабылдады. Мемлекеттің жаңа конституциясы, Германия Конфедерациясының Конституциясы, Конфедерацияның Diet-ін Германия Парламентіне (Рейхстаг) айналдырды.
Мұра
Қазіргі Германияның Федеративтік Республикасы 1867 жылғы Солтүстік Германия Конфедерациясының жалғасы болып табылады. Солтүстік Германия Конфедерациясы, федеративтік мемлекет, мүлдем жаңа құрылым болды: Германия Конфедерациясының заңы тоқтатылды, жаңа заң қолданысқа енді. Тарихшы Котулланың айтуынша, Германия Конфедерациясы мемлекеттер қауымдастығы (Staatenbund) болды, федеративтік мемлекеттің кейбір элементтерімен, ал Солтүстік Германия Конфедерациясы – мемлекеттер қауымдастығының кейбір элементтерімен федеративтік мемлекет. Дегенмен, 1815-66 жылдардағы талқылаулар мен идеялар Солтүстік Германия Конфедерациясының конституциясына зор әсер етті. Олардың ішінде ең маңыздысы – мүше мемлекеттерді білдіретін Федералды Кеңес. Бұл 1815 жылғы Германия Конфедерациясының Федералды Конвенциясының үлгісімен жасалған. 1867 жылғы Федералды Кеңестің жалғасы – қазіргі Федеративтік Республиканың Бундесраты. Германия Конфедерациясы неміс тарихнамасында және ұлттық мәдениетінде аса көрнекті рөл атқармайды. Ол көбінесе сол кезеңдегі либералды, демократиялық және ұлттық қозғалыстарды басып-жаншу құралы ретінде қарастырылады. Керісінше, 1849 жылғы наурыз революциясы (1848/49) өзінің оқиғалары мен институттарымен көп көбірек назар аударады және жарым-жартылай құрметпен қарастырылады. Ең маңызды ескерткіш орындары – Франкфурттағы Паульскірхе, қазір ұлттық маңызы бар мәдени орталық, және Раштатт сарайы, Германия тарихындағы бостандық қозғалыстарына арналған естелік орын және мұражай (наурыз революциясы ғана емес, жалпы неміс тарихындағы бостандық қозғалыстарына арналған). Федералдық бекіністердің қалдықтары, кем дегенде аймақтық тұрғыда немесе әскери тарихқа қызығушылар үшін қызықты саяхаттар ұсынады.