Жұмыр қанатты көбелек (Nymphalis polychloros) – сирек кездесетін, Британияда көбелек шаруашылығында өсірілетін түр. Орманды, ерекше жалбызды жерлерде мекендейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көбелек түрі
Species of butterfly
Үлкен қызыл қоңыр көбелек немесе қара аяқты қызыл қоңыр көбелек (Nymphalis polychloros) – Nymphalidae тұқымдасына жататын көбелек.
The large tortoiseshell or blackleg tortoiseshell (Nymphalis polychloros) is a butterfly of the family Nymphalidae.
Кіші түрлер
Түрлеріне мыналар жатады: Ұлыбританияда өте сирек кездеседі, бірақ бұрын Англия мен Уэльс аймақтарында кеңінен таралған. Ұлыбританияда көрілген көптеген нұсқаулар тұтқындықта өсірілген және босатылған дарақтар деп саналады. Бұл көбелектер көбінесе орманды жерлерде, әсіресе күңгірттерде (талдар) мекендейді.
Subspecies include: It is an extreme rarity in Britain, although it used to be widespread throughout England and Wales. Most of the specimens seen in Britain are thought to be captive bred releases. These butterflies mainly inhabit woodland, especially with sallows (willows).
Сипаттама
Nymphalis polychloros қанатының ұзындығы еркектерде, әйелдерде 2 м. Бұл орташа және ірі көбелектердің қанаттары қызғылт сарыдан қызылға дейін, қара және сары түсті. Екі қанаттың астында да сары түсті жартылай шеңберлер бар, одан кейін сол түсті жартылай шеңберлерден тұратын қара жолақ келеді және артқы қанатта кішкентай көк дақтар болады. Қанаттың төменгі жағы күйдірілген қоңыр түсті, қара көлеңкелі және көлденең қара сызықтармен өрнектелген. Жыныстық ерекшелік байқалмайды. Бұл түр кішкентай торғай қабығына (Aglais urticae) өте ұқсас, бірақ Камбервелл сұлулығына (Camberwell beauty) және Nymphalis xanthomelas-қа жақын. Ол кішкентай торғай қабығынан үлкен мөлшерімен (Aglais urticae-де 45–62 мм қанат ұзындығы) және қанаттарының үстіңгі жағының қызғылт сары түсімен, артқы қанаттарының табанының қызғылт сары түсімен ерекшеленеді. Алдыңғы қанаты қызғылт қоңыр түсті, 3 жағалай қара дақ, артқы жағында дискіде 3 ірі қара дақ және тар қара түсті шеттік жолақ бар – A. urticae-ге қарағанда азырақ жарқыраған, сондай-ақ сол түрдегі апикаль ақ дақ пен шеткі көк нүктелер жоқ. Сары аяқты торғай қабығымен салыстырғанда, оның алдыңғы қанаттарының жағалауындағы қара дақтар арасындағы кеңістіктер сарғыш, ал қара шеттік жолақ тарырақ. Дегенмен, оны танудың ең сенімді жолы – оның қара түсті тарсысы, ал сары аяқты торғай қабығының тарсық түктері ақшыл түсті болады.
Nymphalis polychloros has a wingspan of in males, of in females. These medium to large butterflies have orange to red wings with black and yellow patches. Both wings with yellowish submarginal lunules, upon which follows a black band which is likewise composed of lunules and bears on the hindwing small blue spots. The underside of the wings is smoky brown with darker shades and black transverse pencilling. There is no sexual dimorphism. This species looks very similar to the small tortoiseshell (Aglais urticae), but it is more closely related to the Camberwell beauty and Nymphalis xanthomelas It differs from the small tortoiseshell by its larger size (45–62 mm. wingspan in Aglais urticae) and by the more orange ground colour of the upper surface of its wings and the orange base of its hindwings. The forewing is orange brown, with 3 costal black blotches, 3 large black spots in the disc posteriorly and a narrow blackish terminal band – less bright than those of A. urticae, and lacking the apical white spot and the marginal blue dots of that species. Compared to the yellow legged tortoiseshell it has yellower interspaces between the black blotches on the costal edges of its forewings and the dark marginal band is narrower. The surest way to recognize it, however, is by its dark haired tarsi yellow legged tortoiseshell's tarsal hairs are light coloured.
Биология
Ересек жәндік (имаго) құрғақ, қараңғы жерлерде, мысалы, қуыс ағаштарда немесе шатырларда қыстайды. Ақпан айының соңында немесе наурыздың басында көбелектер шығып, жұптасады. Аналықтары ақшыл жасыл жұмыртқаларын (ова) жалпақ жолақтармен шырша (Ulmus spp.), сары сабиз (Salix caprea және Salix viminalis), алмұрт (Pyrus spp.), Malus, Sorbus, Crataegus, Populus және Prunus spp. ағаштарының жоғарғы бұтақтарына түсіреді. Қазаншықтар (ларвалар) топтасып, ағаштың ең жоғарғы бұтақтарын жүйелі түрде жалақтап жейді. Олардың құстардың шабуылынан қорғаныштары шамалы. Британ аралдарында олардың санының азаюы және жойылуы (1970-ші жылдардың соңында) бұрын осы ағаштардың басына түскен кішкентай құстарды жеген жыртқыш құстардың жоғалуымен байланысты болуы мүмкін. Толық жетілген личинка ағаштан төменгі бұтақты жібек баумен орап алып, артқы жағындағы ілгектерімен (кремастер) ілініп, қуыршаққа айналады. Қуыршақ (пупа) сұрғылт қоңыр түсті, аздап күміс жылтыры бар. Бұл түр бір ұрпақтық, яғни жылына бір ғана буын пайда болады. Шілде және тамыз айларында пайда болатын ересек жәндіктер (имаго) қантқа бай азықтарды іздеп тамақтанады. Ағаш шырыны мен шұбатылған жемістер олар үшін ерекше татымды.
The adult insect (imago) over winters in dry dark places, such as hollow trees or out buildings. In late February or early March the butterflies emerge and mate. The females lay their pale green eggs (ova) in a continuous band around the upper twigs of elm (Ulmus spp. ), sallow (Salix caprea and Salix viminalis), pear (Pyrus spp. ), Malus, Sorbus, Crataegus, Populus, and Prunus spp. trees. The caterpillars (larvae) are gregarious, and systematically strip the topmost twigs of the tree bare. They seem to have little defence against predation by birds. It is possible that their decline and extinction in the British Isles (late 1970s) was owing to the loss of predatory birds, which previously had preyed upon smaller birds if they strayed to the tops of these trees. The full grown larva spins a silk girdle around a twig further down the tree, and hangs from this by means of hooks (cremaster) at its rear end, to pupate. The chrysalis (pupa) is greyish brown with a slight silvery sheen. The species is univoltine, i. e. there is only one generation per year, the imagines emerging in July and August seek out sources high in sugar on which to feed. Tree sap and fermenting fruit are particularly popular.