Кіріспе

Рептилиялардың түрі

Пуэрто-Риколық боа (Chilabothrus inornatus) – Пуэрто-Рикоға эндемик боаның ірі түрі. Бұл қара қоңыр түсті, құрлықта тіршілік ететін жылан. Оның ұзындығы дейін жетеді. Ол кеміргіштер мен жарғанақтар, құстар және кейде анолалар сияқты шағын сүтқоректілермен қоректенеді. Басқа боалар сияқты, ол тірі туады және олжасын қысып өлтіреді.

Таксономия

Ол Ямайка боасына (Chilabothrus subflavus) өте ұқсас, және 1901 жылы Леонхард Гесс Штенгер оларды бөліп көрсеткенге дейін, шамамен елу жыл бойы бір түр деп есептелген. Писигастер боетгери таксоны 1881 жылы испан ғалымы Виктор Лопес Сеоане Филиппиндегі Минданао аралынан сипаттаған, бірақ Штенгер оны осы түрдің синонимі деп анықтаған. Сеоанедің бауыры испан әскери-теңіз флотының офицері болғандықтан, Сеоане жинаған үлгілердің Испанияға тасымалдау кезінде араласып кеткен. Көптеген жарияланымдарда бұл түрі әлі де Эпикрат inornatus деп белгіленеді.

Этимология

Иннорнат деген атау латын тіліндегі "ornatus" сөзінің қарсы мағынасы, яғни "әшекейленген" деген сөздің жоқтығын білдіреді, сондықтан боа "әшекейсіз" болып табылады.

Тіршілік ету ортасы

Ол ағаш және тасты жерлерде, тау етегінде кездеседі. Пуэрто-Рико боасының мекендейтін карст аймағында көбінесе көптеген үңгірлер болады, сондықтан боаның жартастармен қоректену мүмкіндігі бар – бұл құбылыс бұрын Epicrates туысының басқа түрлерінде де байқалған. 1980 жылдардағы бақылаулар көрсеткендей, боалар үңгірдің аузында асылып тұрып, жартастардың ұшып шығуын күтеді және оларды аузымен ұстап, содан кейін қысып өлтіреді.

Көбею

Жүкті аналық боалар шамамен 23-26 тірі боа туады.

Қорғау

Тарихи деректер, олардың кейбіреуі 18 ғасырға дейін жетеді, испандықтардың Пуэрто-Риконы отарлауының алғашқы ғасырларында боаның саны салыстырмалы түрде көп болғанын, ал жыланның майынан алынған май экспорт ретінде кеңінен қолданылғанын (жұлан майына қараңыз) көрсетеді. Май саудасының боаға тигізген әсері, сөзсіз, ортаның тарылуымен күшейді. Аралдың ормандылығы осы кезеңде басталып, 20 ғасырдың басына дейін жалғасты, сол кезде табиғи орманның өте аз бөлігі қалды. 19 ғасырда Пуэрто-Рикоға әкелінген мангусттың жыртқыштығы боаның қазіргі жағдайына қосымша себеп ретінде қарастырылған, бірақ бұл пікірді қолдайтын тікелей дәлел жоқ. 1904 жылы Штейнгер өз заманында жыланның сирек кездесетінін, өзінің және жаңадан иеленген аумақтағы басқа да коллекционерлердің аралдағы экспедицияларында оны көре алмағанын, бірақ оның іздерін тапқанын айтады. Басқа коллекционерлер 1900 жылы бес данасын жинап, алғашқы жылдары арал АҚШ-тың иелігіне өтіп, оларды материкке алып келді, бұл сол кездегі белгілі үлгілер санын шамамен екі есеге арттырды. Алдыңғы ғасырда барлығы алты дана ғана табылды, олардың барлығы Еуропада сақталған: бірі Миланда (Ян пайдаланған), бірі Парижде (Думериль мен Биброн Баямоннан зерттеген, сондай-ақ Гаитиден алынған екінші дана болған, бірақ қазір оның дұрыс анықталмағаны айтылуда), Испанияда екі немесе одан да көп (Соаноның Минданаодан келгені демелі), және Рейнхардт Копенгагенде қолданған үш түпнұсқалы синтетип. Штейнгер және көптеген басқа американдықтар аралда коллекция жинауға мүмкіндік алғанға дейін, АҚШ-тың аумақты басып алуы мен аннексиялауынан кейін бірнеше жыл өткен соң, қант үшін дәстүрлі ауыл шаруашылығы нарықтарының жоғалтылуына байланысты экономикалық құлдырау орын алды, және аралдағы орманның көп бөлігі қайта өсті. Соңғы жылдары боаның жағдайы біршама жақсарғанына қатысты белгілер бар, бірақ бұл қорғау шараларын тоқтатуға жеткілікті емес. Оның жойылуын болдырмау үшін бірнеше сақтау шаралары қолға алынды, оның ішінде Пуэрто-Рикодағы Сан-Патрисио мемлекеттік орман қорығында арнайы қорғау аймағы құрылды.