Кіріспе

Италиялық кардинал (1888–1961)

Доменико Тардини (29 ақпан 1888 – 30 шілде 1961) – Папа Пий XII-нің Мемлекеттік хатшылығында ұзақ жылдар бойы қызмет еткен көмекшісі. Папа Иоанн XXIII оны Мемлекеттік хатшы кардиналы етіп тағайындады, және осы лауазымда Ватикан қаласындағы Рим Куриясының ең белгілі мүшесі болды.

Ерте өмір

Ол Анджело Браски мектебінде оқыды және 1903 жылы Рим Паптық Семинариясына түсіп, философия және теологиядан үздік дипломмен бітірді. 1912 жылдың 21 қыркүйегінде дін қызметкері болып тағайындалды. Ол Рим семинариясында және Пропаганда Фиде Колледжо Урбанода литургия мен теологиядан сабақ беруге шақырылды. 1923 жылы Папа Пий XI оны Католик әрекеті қозғалысының бас көмекшісі етіп тағайындады. 1925 жылы Папа оны тағы бір ұйымға – Società della Gioventù Cattolica Italiana – ұсынды. 1921 жылдан бастап ол Әдеттегі шіркеу істері жөніндегі Конгрегацияде жұмыс істеді, онда 1929 жылы Sustituto, ал 1937 жылы хатшы болып тағайындалды. Тардини мен Монтини 1952 жылға дейін сол жерде қызмет етті, содан кейін Пий XII оларды екеуін де кардиналдар коллегиясына көтеруді шешті, бірақ олар екеуі де осы құрметтен бас тартты. Тардини оны тағайындамағаны үшін алғыс айтқанда, Пий XII күлімсіреп: «Монсиньоре мио, сіз маған менің істегім келген нәрсені істемегеніңізге алғыс айтасыз», – деді. «Иә, Киелі Әке, мен сізге мен үшін жасаған барлық нәрсеңізге алғыс айтамын, бірақ одан да көп, сіз маған жасамаған нәрселеріңізге», – деп жауап берді. Папа күлімсіреп қалды. 1952 жылдың қарашасында Папа Пий XII оны Ерекше шіркеу істері жөніндегі Мемлекеттік хатшының орынбасары етіп тағайындады, ол тиімді түрде Джованни Баттиста Монтинимен бірге Мемлекеттік хатшы қызметін атқарды, ол Әдеттегі шіркеу істері жөніндегі Мемлекеттік хатшының орынбасары болды. Оларға сонымен қатар епископтық белгілерді кию құқығы берілді. Тардини Пий XII қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Тардини балаларды жақсы көріп, Вилла Назареттегі жетімдерді «өзіне бала ретінде қабылдады», олар үшін танылу мен көмек ұйымдастырды. Папа Пий XII-нің теледидардағы қабылдаулары, Папа Иоанн XXIII және жоғары лауазымды шетелдік дипломаттардың сапарлары, барлығы Тардини ұйымдастырған, мұқтаж балаларға қаржы жинауға көмектесті.

Папабиле және Кардинал Мемлекеттік хатшы

Папа Пийдің 1958 жылғы 9 қазандағы қайтысынан кейін, Тардини кардинал немесе тіпті епископ болмаса да, Пий XII-ге жақындығының арқасында оның мүмкін мұрагері ретінде жиі айтылды. Бірақ, жаңа сайланған Папа Иоанн XXIII оны Мемлекеттік хатшы етіп тағайындады, бұрынғы бос орынды толтырды. 1953 жылы Пий XII-нің кардинал болу ұсынысынан бас тартқан Тардини, 1958 жылғы 15 желтоқсандағы консисторияда қызыл бас киімді қабылдады, сондай-ақ S. Apollinare alle Terme Neroniane Alessandrine титулдық кардинал-диаконы атанды. Ол сол айдың соңында титулдық архиепископқа бекітілді. Тардини осы лауазымға тағайындалудың құрметін іздемеді. Сайлау күнінің кешінде немесе ертесіне таңертеңгі алғашқы папалық тағайындау ретінде (биографтар бұл туралы әртүрлі пікірде) Тардиниді жаңа Папа Иоанн XXIII-ге шақырып, өзінің Мемлекеттік хатшысы болуын сұрады. Ол маған таңдау мүмкіндігін бермеді. Мен Киелі Атаға, жаңа саясатқа жаңа адамдар қажеттігіне байланысты оның басшылығында қызмет ете алмаймын дедім. Мен оған бұрын да көп рет келіспегенімді еске салдым. Мен шаршағанымды, денсаулығымның нашарлап бара жатқанын айттым. Мен Вилла Назареттегі жетім балаларға өзімді толықтай арнау туралы ұзаққа соналған арманымды баяндадым. Бірақ бұл ешқандай әсер етпеді. Папа мені мейіріммен және қызығушылықпен тыңдады, бірақ әрбір сөзіме: «Мен түсінемін, бірақ мен сізді Мемлекеттік хатшым етіп алғым келеді» деді. Соңында мен тізе бүгіп, оған адалдығымды білдірдім. Мемлекеттік хатшы ретінде Тардини 1959 жылғы қазан айында Ватикан қаржысын талқылауға қатысты бұрынғы тыйымды бұзды, Ватикан қызметкерлерімен жалақы дауы кезінде аккредиттелген журналистермен баспасөз мәслихатын өткізді. 1959 жылғы 20 қаңтарда Папа Иоанн Кардинал Тардиниді Экуменикалық кеңес идеясын көтеруге шақырды. Бұл кеңеске барлық діни ағымдардың епископтары қатысатын еді. Тардинидің жауабы Папаны таң қалдыратынша жағымды болды. Кейін Иоанн XXIII осы талқылауды экуменикалық собор өткізу туралы шешім қабылдауындағы шешуші сәт деп атады. Ол Кеңеске дайындық жұмыстарына белсенді қатысып, алдағы маңызды оқиғаға өз көзқарасын ұсынды. Денсаулығына байланысты бірнеше рет отставкаға кетуге тырысқанымен, әзілге құмар Иоанн XXIII оны қызметте қалуға көндірді. Тардини 1961 жылғы 30 шілдеде Римде ауыр жүрек ұстамасынан қайтыс болды. Ол Ветралладағы Кармель тауына жерленді. Оның қайтыс болғанына бір жыл толғанда, Папа Иоанн XXIII Ватиканнан шығып, оның қабіріне құрмет көрсетті.

Құрметтер

1935: Леопольд орденінің үлкен офицері.