Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жерді пайдалану жергілікті мүлік заңдарымен шектеледі.
Use of land prevented by local property laws
Жерге заңсыз кіру – бұл жеке адамның немесе оның иелігіндегі заттың, заңды негізсіз басқа біреудің жеріне қасақана (немесе Австралияда абайсызда) кірген кезде жасалатын құқық бұзушылық немесе қылмыс. Жерге заңсыз кіру өзінен-өзі іс қозғауға себеп болады. Сондықтан, жеріне кірген тарап, тіпті ешқандай зиян келтірілмесе де, сотқа шағымдануы мүмкін. Кейбір юрисдикцияларда бұл ереже кіру мүмкіндігі шектеулі мемлекеттік жерге кіруге де қолданылуы мүмкін. Сот зиянды өтеуді немесе бұзушылықты тоқтату жөнінде бұйрық шығара алады. Заң бойынша, мезгілдік пайда үшін заңсыз кіру – бұл өздеріне тиесілі емес мүліктен қуылған адамға қарсы талап. Бұл талап заңсыз кірген адамның мүлікке келтірген залалын және ол мүлікте болған кезде алған пайдасын өтеуді қамтиды. Құқық бұзушылық туралы іс қозғалуы үшін құқық бұзушылық жасаушы белгілі бір жерге ерікті түрде баруы керек, бірақ ол белгілі бір адамның меншігіне кіргенін білмеуі керек. Егер А, Б-ні C-нің жеріне қарсылығына қарамастан кіргізсе, C-нің Б-ге қарсы талап етуге құқығы жоқ, өйткені Б-нің әрекеті ерікті болмаған. Бірақ C оның орнына А-ға талап қоюы мүмкін. Сонымен қатар, егер Б ерікті түрде C-нің жеріне кірсе де, егер Б-ді C-нің жерінің меншік құқығы немесе шекарасы туралы А алдаса, A Б-мен бірге Б-нің заңсыз кіруіне жауапты болуы мүмкін. Көптеген юрисдикцияларда, егер адам жеке меншікке кездейсоқ кірсе, онда заңсыз кіру болмайды, өйткені адам ешқандай бұзушылық жасауға ниеттенбеген. Алайда, Австралияда, қасақаналықты абайсыздықпен алмастыруға болады. Егер заңсыз кіру іс-әрекеті жасалса және орынды немесе белгіленген мерзімде ешқандай шара қолданылмаса, жер иесі түзетуді іздеу құқығын мәңгілікке жоғалтып алуы мүмкін, тіпті кейбір мүліктік құқықтарды теріс иелену және рецепт бойынша қызмет көрсету жағдайында жоғалтуы мүмкін. Жерге ену басқа адамның жеріне жер беру арқылы да туындауы мүмкін. Мысалы, егер А, Б-ге А-ның жері арқылы еркін өту құқығын берсе, онда А, Б-ның жеріне кіре алмай, оның жеріне кіруіне кедергі келтіретін бұғатталған қақпаны орнату арқылы Б-ның құқығын бұзуы мүмкін. Кейбір юрисдикцияларда атыс қаруын ұстаған кезде, оның ішінде оқ-дәрісіз төмен қуатты пневматикалық қаруды ұстаған кезде, қарулы түрде заңсыз кірудің ауыр қылмысы болып табылады. "Cuius est solum, eius est usque ad coelum et ad infernos" (жердің иесі кім болса, оған көкке және тозаққа дейін ие болады) деген қағида қолданылады, бірақ бұл қағида практикалық мән-жайлармен шектелген. Мысалы, әуедегі заңсыз кіру, пайдалануға болатын әуе кеңістігімен шектеледі (сондықтан ұшақтарды сотқа беру мүмкін емес). Жер иелері бұған жол бермеу үшін құрылыстар орната алмайды. Соттар жер астынан кіруді болдырмау үшін құрылыстар салуға қатысты көбірек кешірімділік танытқан. Кентукки апелляциялық соты Эдвардс пен Симс (1929) 24 SW 2d 619 ісінде бұл қағиданы шектеусіз бекіткен сияқты, ал Австралиядағы Жаңа Оңтүстік Уэльс Жоғарғы Соты Ди Наполи мен Нью-Бич апартаменттер (2004) Aust Torts Reports 81 728 ісінде бұған қарсы болған. Сондықтан әуедегі және жер астындағы заңсыз кіру арасында асимметрия бар, оны жердің әрдайым пайдаланылуымен (ғимараттар мен басқа құрылымдарды қолдау үшін) және әуе кеңістігінің биік ғимараттардың биіктігінен жоғары практикалық пайдаланудан айырылуымен түсіндіруге болады. Заңсыз кірушіге жоғары жауапкершілік талаптарын қоятын ережелер болуы мүмкін, мысалы, ағаш бұзу (рұқсат етілген шектен тыс ағаштарды алып тастау) үшін қатаң жауапкершілік, бұл жерге заңсыз кірудің нәтижесінде жылжымалы мүлікке құқық бұзушылықтың бір түрі. Кейбір жағдайларда жеке қатысуға жатпайтын заңсыз кіру үшін де құқық қорғау шаралары қарастырылған, мысалы, бір затты әдейі қалдырған кезде немесе шаруашылық жануарларына басқа біреудің жерінде жүріп-тұруға рұқсат берілген кезде. Сонымен қатар, егер жақын маңдағы жерді жаңа пайдалану жер иесінің өз құқықтарын тыныш пайдалануына кедергі келтірсе, онда А-дан келетін жағымсыз хош иіс немесе шу B-нің жері арқылы жүретін кездегі сияқты, кедергі үшін талап қоюға болады.
Trespass to land is a common law tort or crime that is committed when an individual or the object of an individual intentionally (or, in Australia, negligently) enters the land of another without a lawful excuse. Trespass to land is actionable per se. Thus, the party whose land is entered upon may sue even if no actual harm is done. In some jurisdictions, this rule may also apply to entry upon public land having restricted access. A court may order payment of damages or an injunction to remedy the tort. By law, trespass for mesne profits is a suit against someone who has been ejected from property that did not belong to them. The suit is for recovery of damages the trespasser caused to the property and for any profits he or she may have made while in possession of that property. For a trespass to be actionable, the tortfeasor must voluntarily go to a specific location but need not be aware that he entered the property of a particular person. If A forces B unwillingly onto C's land, C will not have action in trespass against B because B's actions were involuntary, but C may instead claim against A. Furthermore, even if B voluntarily entered C's land, if B was deceived by A as to the ownership or boundaries of C's land, A may be jointly liable with B for B's trespass. In most jurisdictions, if a person were to accidentally enter onto private property, there would be no trespass, because the person did not intend any violation. However, in Australia, negligence may substitute the requirement for intent. If a trespass is actionable and no action is taken within reasonable or prescribed time limits, the landowner may forever lose the right to seek a remedy, and may even forfeit certain property rights in the case of adverse possession and easement by prescription. Trespass may also arise upon the easement of one person upon the land of another. For example, if A grants B a right to pass freely across A's land, then A would trespass upon B's easement by erecting a locked gate or otherwise blocking B's rightful access. In some jurisdictions trespass while in possession of a firearm, which may include a low power air weapon without ammunition, constitutes a more grave crime of armed trespass. The maxim "cuius est solum, eius est usque ad coelum et ad infernos" (whoever owns the land owns it all the way to heaven and to hell) is said to apply, however that has been limited by practical considerations. For example, aerial trespass is limited to airspace which might be used (therefore aeroplanes cannot be sued). Landowners may not put up structures to prevent this. The courts have been more lenient with putting up structures to prevent underground trespass. The Kentucky Court of Appeal in Edwards v Sims (1929) 24 SW 2d 619 seems to affirm the maxim without qualification, whereas the New South Wales Supreme Court in Australia seemed more reluctant to do so in Di Napoli v New Beach Apartments (2004) Aust Torts Reports 81 728. There is therefore an asymmetry between aerial and underground trespass, which may be resolved by the fact the ground is almost always used (to support buildings and other structures) whereas airspace loses its practical use above the height of skyscrapers. There may be regulations that hold a trespasser to a higher duty of care, such as strict liability for timber trespass (removing trees beyond a permitted boundary), which is a type of trespass to chattels as a result of a trespass to land. Some cases also provide remedies for trespass not amounting to personal presence, as where an object is intentionally deposited, or farm animals are permitted to wander upon the land of another. Furthermore, if a new use of nearby land interferes with a land owner's quiet enjoyment of his rights, there may be an action for nuisance, as where a disagreeable aroma or noise from A drifts across the land of B.
Заңсыз кіру бастапқыда заңсыз болып есептеледі, егер адамға жерге кіруге рұқсат берілген, бірақ ол рұқсатты теріс пайдаланса. Бұл тек заңмен берілген рұқсатқа ғана қатысты, жеке тұлға берген рұқсатқа емес (алты балтагер туралы іс бойынша).
Trespass ab initio occurs when a person is granted access to land but then abuses that access. The entry to the land is considered to have been a trespass from the beginning. This applies only to access given by law, not to access given by a person (as established by the Six Carpenters' Case).
Ирландия
Ирландия Республикасының заңындағы заңсыз кіру, ағылшын заңындағы заңсыз кіруге ұқсас. 1994 жылғы Қылмыстық әділет (қоғамдық тәртіп) заңы, "егер бір адам қандай да бір ғимаратқа немесе оның ішкі аумағына қандай да бір себепсіз, басқа адамға қорқыныш тудыратын немесе тудыруы мүмкін тәсілмен заңсыз кірсе" оны құқық бұзушылық деп жариялады. 2011 жылғы Қылмыстық заң (қорғану және тұрғын үй) заңы, "қылмыстық әрекет жасау мақсатымен" тұрғын үйге заңсыз кірген адамға қарсы қолданылатын орынды күштің қолданылуына рұқсат береді.
Trespass in Republic of Ireland law is similar to trespass in English law. The Criminal Justice (Public Order) Act 1994 made it an offence "for a person, without reasonable excuse, to trespass on any building or the curtilage thereof in such a manner as causes or is likely to cause fear in another person". The Criminal Law (Defence and the Dwelling) Act 2011 allows use of reasonable force against someone entering a dwelling "as a trespasser for the purpose of committing a criminal act".
Англия мен Уэльс
Англия заңына сәйкес, жерді басып алу – "басқа біреудің тікелей және ерекше иелігіндегі жерге негізсіз араласу". Жерге жер беті, жер қойнауы, әуе кеңістігі және үйлер сияқты жерге тұрақты бекітілген кез келген нәрсе жатады. Өтініш беру үшін зиян келтірілгенін дәлелдеу қажет емес, керісінше, ол өзінен-өзі әрекет етуге негіз болады. Жерді басып алудың көпшілігі қасақана жасалса да, ол салдарынан жасалуы мүмкін. Кездейсоқ басып алу да жауапкершілікке әкеледі, бірақ жолға іргелес жерге қасақана кіру (мысалы, көлік апаты кезінде) бұл ережеге жатпайды. Бұрын тек азаматтық құқық бұзушылық болғанмен, 1994 жылғы Қылмыстық әділет және қоғамдық тәртіп заңы жерді басып алуды қылмыс деп тануға болатын жағдайларды жасады.
In English law, trespass to land involves the "unjustifiable interference with land which is in the immediate and exclusive possession of another". Land is defined as the surface, subsoil, airspace and anything permanently attached to the land, such as houses. It is not necessary to prove that harm was suffered to bring a claim, and is instead actionable per se. While most trespasses to land are intentional, it can also be committed negligently. Accidental trespass also incurs liability, with an exception for entering land adjoining a road unintentionally (such as in a car accident). Although previously a pure tort, the Criminal Justice and Public Order Act 1994 created some circumstances in which trespass to land can also be a crime.
Америка Құрама Штаттары
Көптеген штаттарда жерге қасақана кіру заңмен белгіленеді және әдетте қылмыс болып есептеледі. Кейбір штаттарда, нақты жағдайларда (мысалы, ғылыми-зерттеу орталығына немесе мектепке ену) бұл қылмысқа жатады. Жеті айдың ішінде Техас штатының полициясы жасаған тұтқындаулардың 40 пайызы тек жерге қасақана кіру фактісі үшін болды.
In most states, a criminal trespass to land is defined by statute and constitutes a misdemeanor. In some states, it may be a felony under certain circumstances (e. g., trespassing on a research facility or school property). Over a period of seven months, 40% of all Texas state police arrests were solely for trespassing.