Кіріспе

15/16 ғасырдағы итальяндық жалдамалы әскер Фернандо Франческо д'Авалос, 5-ші Пескара маркизі (немесе Ферранте Франческо д'Авалос); испан тілінде: Франсиско Фернандо де Авалос, (11 қараша 1489 – 3 желтоқсан 1525), арагондық (испан) тегін жатқан итальяндық кондотьер. Ол Италия соғыстарының маңызды тұлғасы болды: 1512 жылғы Равенна шайқасында француздар оны тұтқынға алды, бірақ Камбрей лигасы соғысы аяқталған соң босатылды. Ол Габсбург-Валуа соғыстары кезінде Италиядағы Карл V-нің Габсбург әскерлерінің бас қолбасшысы болды және Бикокка мен Павия шайқастарында француздарды жеңді.

Өмірбаян

Фернандо Неапольде дүниеге келді, бірақ оның отбасы арагондықтар еді, олар оңтүстік Италияға Альфонсо V-нің генералы Иниго д’Авалос, оның атасымен бірге келді. Фернандоның әкесі Альфонсо д’Авалос д’Аквино, 4-ші Пескара маркизі (Фернандоның туысы және 6-шы Пескара маркизі Альфонсо д’Авалоспен шатастырмау керек). Туған жеріне қарамастан ол өзін испандық санайтын, әрқашан испан тілінде сөйлейтін, тіпті әйеліне де, және испандық солдаттар мен офицерлермен қоршалған болатын. Фернандоның әкесі француздардың Неапольге басып кірген кезде, бала әлі бесікте болғанда қаза тапты. Алты жасында Виттория Колоннаға, генерал Фабрицио Колоннаның қызына айттырылып, 1509 жылы Искья аралында үйленді. Неапольдегі арагондықтар партиясының ақсүйекі ретінде оның міндеті Италиядағы соғыстарында католик Фердинандқа қолдау көрсету болды. 1512 жылы Равенна шайқасында жеңіл атқыштарға басшылық етті, онда жарақаттанып, француздарға тұтқынға түсті. Францияның ең көрнекті генералдарының бірі, итальяндық Г.Г. Тривульционың араласуы арқасында, ол 6000 дукат төлеп, өзін құтқаруға рұқсат алды. 1513 жылғы 7 қазанда Ла-Мотта немесе Виченца шайқасында испан жаяу әскеріне басшылық етті. Осы кезде ол шабуыл жасамас бұрын, егер ол құлап кетсе, жаудың алдынан басып өтуді ескертті. 1513 жылғы Виченца шайқасынан бастап 1522 жылғы 29 сәуірдегі Бикокка шайқасына дейін ол испандықтарға басшылық етуді және Просперо Колоннаның бағыныштысы емес, серігі ретінде қызметін жалғастырды. Бикокка шайқасынан кейін Карл V Колоннаны бас қолбасшы етіп тағайындады. Өзін назаланған сезінген Д’Авалос Испаниядағы Вальядолидке сапар шегіп, өзінің талаптарын білдірді. Карл V онымен ұзақ және құпия сұхбаттар жүргізіп, оны Колоннаның үстемдігіне уақытша бағынуға көндірді. Бірақ осы кездесулерде ол Карл V-нің сенімін жеңіп алды. Оның испандық тегі мен көзқарастары оны Италиядағы император әскерлеріне "толыққанды" итальяндықтардан гөрі сенімді қолбасшы етіп танытты. 1524 жылы Франциск I Италияға шабуыл жасаған кезде Д’Авалос императордың лейтенанты болып тағайындалды. Оның жағдайы өте қиын болды, өйткені әскерде төлемнің нашар болуына байланысты наразылық болды. Д’Авалостың табандылығы, шыдамдылығы және дипломатиялық шеберлігі барлық кедергілерді жеңіп шықты. Оның тәжірибелі испандық әскерлері мен неміс жалдамалыларына ықпалы Павияны ұзақ қоршау кезінде оларды адал ұстады. 1525 жылғы 24 ақпанда ол Франциск I-ді жеңіліп, тұтқынға алды. Д’Авалостың жоспары батылдығымен және француздық ауыр атқыштарды аркэбузиерлер мен жеңіл атқыштардың аралас күшімен қанатынан шабуылдап жоюдағы шеберлігімен ерекшеленді. Ол императордан алған қарым-қатынасына қанағаттанбаған деген қауесет болды, сондықтан Милан герцогы Франческо II Сфорцаның хатшысы Гироламо Мороне оған француздарды, испандықтарды және немістерді Италиядан қуу және өзі үшін таққа отыру жоспарымен жүгінді. Д’Авалос азғырушыны тыңдаған болуы мүмкін, бірақ ол адал болды. Ол бұл ұсынысты Карл V-ке хабарлап, Мороны түрмеге қамады. Алайда, жаралары мен ауа райының нашарлығынан денсаулығы нашарлай бастады және 1525 жылғы 3 желтоқсанда Миланда қайтыс болды.

Отбасы

Д'Авалостың балалары болмады; оның атағы оның туысы Альфонсо д'Авалосқа, Васто графына, сондай-ақ көрнекті императорлық генералға (шындығында, Павия шайқасында императорлық мушкетерлерді басқарған) көшті.

Әдебиетте

Италиялық тарихшы Паоло Джовио Фернандо Франческоның латын тіліндегі замандас өмірбаянын жариялады, ол оның "Vitae (illustrium virorum)" еңбегіне енді. Бұл өмірбаян кейіннен Лодовико Доменичи тарапынан аударылып, 1551 жылы Флоренцияда жарық көрді. Джовионың өмірбаяны 1553 жылы Педро де Валлеспен испан тіліне аударылды, "Historia del fortissimo y prudentissimo capitan Don Hernando de Ávalos" деген атпен жарияланды. Конрад Фердинанд Майердің "Пескара сынағы" романы оның өміріне арналған. Джон Вебстердің 1613–1614 жылдары сахналанған "Мальфи герцогинясы" пьесасы Маркиз туралы көптеген сілтемелер қамтиды.