Кіріспе

Гликопротеиндер отбасы
Throbbing Gristle тобының альбомы

CD1 (дифференциация кластері 1) – әр түрлі адам антигенін ұсынатын жасушалардың бетінде экспрессияланатын гликопротеиндер отбасы. CD1 гликопротеиндері I класты MHC молекулаларымен құрылымдық жағынан байланысты, бірақ MHC класты 1 протеиндерінен айырмашылығы, олар Т-жасушаларына липидтер, гликолипидтер және эндогенді және патогенді ақуыздардан алынған шағын молекулалық антигендерді ұсынады және иммундық жауапты белсендіреді. αβ және γδ Т-жасушалары CD1 молекулаларын таниды. Адамның CD1 гендер кластері 1-хромосомасында орналасқан. CD1 тұқымдасының гендері алғаш рет 1986 жылы Франко Калаби және C. Милштейнмен клондалды, ал CD1 үшін алғашқы белгілі липид антигені 1994 жылы Mycobacterium tuberculosis зерттеулері кезінде табылды. CD1-ге байланыса алатын және кейін TCR-мен танылатын алғашқы антиген – C80 миколь қышқылы. Нақты функциясы белгісіз болғанымен, TCR-нің липид антигенін тану CD1 жүйесі терапияға жаңа тәсілдерді табу және иммуномодуляторлық агенттерді әзірлеу мүмкіндігін ұсынады. CD1a, CD1b және CD1c (1-топтағы CD1 молекулалары) антигенді ұсынуға мамандандырылған жасушаларда экспрессияланады. CD1e басқа изоформалардан өзгеше, антигендік презентацияда қатыспаса да, 1-топтағы CD1 молекуласы саналады. CD1d (2-топтағы CD1) жасушалардың кең ауқымында экспрессияланады. CD1e – бұл аралық форма, жасуша ішінде экспрессияланатын ерігіш липидтік трансферлік белок. Ол Т-жасушаларына липид антигендерін ұсынбайды, керісінше липид антигендерін өңдеуде және оларды басқа CD1 молекулаларына жүктеуде рөл атқарады.

Сиырлар мен тышқандарда

Тышқандарда 1-топтағы CD1 молекулалары жоқ, олардың орнына CD1d-нің 2 данасы бар. Сондықтан, тышқандар CD1d және CD1d-ге тәуелді NKT жасушаларының рөлін анықтау үшін әртүрлі ауру модельдерінде кеңінен пайдаланылды. Жақында сиырларда 2-топтағы CD1 молекулаларының болмауы және 1-топтағы CD1 молекулаларының жиынтығының кеңейгені анықталды. Осы фактінің және сиырлардың Mycobacterium bovis бактериясының табиғи иесі екендігінің (бұл бактерия адамдарда да патоген болып табылады) арқасында, сиырларды зерттеу 1-топтағы CD1 антигенін ұсынатын жүйе туралы жаңа мәліметтер беруі күтілуде.