Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка революциялық соғысының шайқасы
Battle of the American Revolutionary War
Лонг-Пойнт шайқасы – 1775 жылдың 25 қыркүйегінде, Америка революциялық соғысының басында Итан Аллен мен американдық және Квебек ополченнясының шағын күштері Монреаль қаласын британдық күштерден басып алуға жасаған әрекет. Алленге жергілікті тұрғындар арасында ополчення жасау жөнінде ғана тапсырма берілген еді. Бірақ ол 110 шамасындағы адаммен Сент-Лоуренс өзенінің оңтүстік жағалауына жеткенде, қаланы басып алу мүмкіндігін пайдаланды. Алленнің айтуынша, қосымша күштермен келуі керек болған майор Джон Браун жоспарланғандай келмеді, соның салдарынан Аллен мен оның адамдары өзеннің солтүстік жағында қоршалып қалды. Британдық генерал Гай Карлтон Алленнің Сент-Лоуренс өзенінен өтуі туралы хабарды естіп, Квебек ополченнясынан құралған күштерді жіберді. Бұл күш Алленнің қашу жолын кесіп, оны және оның бірнеше серіктерін қоршап тұтқынға алды. Карлтон Монреальді тастап кетті, және 13 қарашада қала Континенттік армия күштеріне шайқассыз берілді. Аллен тұтқын ретінде алдымен Англияға, содан кейін Нью-Йоркке жіберілді, және 1778 жылы айырбас жасалды.
The Battle of Longue Pointe was an attempt by Ethan Allen and a small force of American and Quebec militia to capture Montreal from British forces on September 25, 1775, early in the American Revolutionary War. Allen, who had been instructed only to raise militia forces among the local inhabitants, had long had thoughts of taking the lightly defended city. When he reached the southern shore of the St. Lawrence River with about 110 men, he seized the opportunity to try. Major John Brown, whom Allen claimed was supposed to provide additional forces, did not appear as they had planned, isolating Allen and his men on the north side of the river. British General Guy Carleton sent a force composed mostly of Quebec militia in response to news of Allen's crossing of the St. Lawrence. This force cut off Allen's escape route, and eventually surrounded and captured Allen and a number of his men. Carleton eventually abandoned Montreal, which fell without battle to Continental Army forces on November 13. Allen was sent first to England and then New York City as a prisoner, and was eventually exchanged in 1778.
Өмірбаян
XVIII ғасырда Монреаль қаласы Монреаль аралының шағын бөлігін ғана алып, қазіргі Ескі Монреаль деп аталатын жерді орталық еткен. Аралдың шығыс ұшы Лонгю-Пойнт деп аталды, және бір кезде осы аралда, өзен арғы жағында Лонгюйльден қашықта Лонгю-Пойнт бекінісі болған. 1910 жылы Монреальге қосылған бұл аймақ, қазір Mercier Hochelaga Maisonneuve-нің Mercier Est ауданында орналасқан, және осы жерде сипатталған оқиғалар болған. Америка Тәуелсіздік соғысы басталғанда, көптеген адамдар көтерілісті 1759 жылы британдықтар бағындырған Квебек провинциясына тарату оңай болады деп ойлады, себебі оның халқы британдық үкіметке наразы деп есептелді. Квебекке жасалған американдық шабуыл 1775 жылдың 4 қыркүйегінде генерал Филипп Шойлер басқаратын Континенттік армияның Иль-о-Нойске келгенімен басталды. Сол кезде ауруға шалдыққан Шойлер армия басшылығын генерал Ричард Монтгомериге тапсырды, ол армияға 18 қыркүйекте Форт-Сен-Жанды қоршауға алуға бұйрық берді. Монреальдің оңтүстігінде, Ришелие өзені бойындағы осы фортта генерал Гай Карлтон, мамыр айында Тикондерога фортын басып алғаннан кейін, өзінің құрамындағы азазды британдық әскерін шоғырландырды.
In the 18th century, the city of Montreal occupied only a small portion of the island of Montreal, centered on what is now called Old Montreal. The eastern tip of the island was called Longue Pointe, and there was at one time a fortification called Fort Longue Pointe on the island, across the river from Longueuil. This area, annexed to Montreal in 1910, and now the Mercier Est neighborhood of Mercier Hochelaga Maisonneuve, a borough of the city, is near where the action described here took place. With the American Revolutionary War beginning, many thought it would be easy to spread the rebellion to the Province of Quebec, which had only been conquered by the British in 1759, and whose population was seen as resentful of British rule. The American invasion of Quebec began with the arrival at Île aux Noix of the Continental Army under the command of General Philip Schuyler on September 4, 1775. Schuyler, who was ill at the time, eventually turned command of the army over to General Richard Montgomery, who ordered the army to besiege Fort Saint Jean, which they did on September 18. At this fort, south of Montreal on the Richelieu River, General Guy Carleton had concentrated the few British regulars at his disposal following the capture of Fort Ticonderoga in May.
Америкадағы жағдай
Монтгомериге қолбасшылықты тапсырғанға дейін, Скайлер Квебек халқына арналған үндеу жазды, оларды британдықтарға қарсы шығып, американдықтардың күресіне көмектесуге шақырды. 8 қыркүйекте Итан Аллен мен майор Джон Браун осы үндеуді тарату үшін американдықтардың шағын отрядымен Сент-Жан мен Монреаль арасындағы аймаққа барды, Чамблиде американдықтарға жақын Джеймс Ливингстонмен және жергілікті Каухнавага мохоктарымен кездесті. Ливингстон ақырында 300-ге жуық жергілікті жасақты жинап, оларды Форт-Чемблидің төменгі жағындағы Пойнт-Оливьерде орналастырды. Аллен мен Браун осы сапардан кейін Окс-Ной аралына қайтты. Аллен Монреальді басып алуды бұрыннан жоспарлаған еді. 1775 жылдың мамырында Бенедикт Арнольдпен бірге Тикондерога фортын алғаннан кейін, ол бірнеше жүз сарбазды Тикондерогадан солтүстікке Сент-Жанға алып, фортты күтпеген шабуылмен алып, содан кейін Монреальді басып алуды көздеді. Бірақ Сент-Жанға британдық әскерлердің уақтылы келгені бұл жоспарды орындауға мүмкіндік бермеді; бұл оқиға Алленді Монреаль және Ришелье аңғарында белгілі тұлғаға айналдырды.
Before turning command over to Montgomery, Schuyler drafted a proclamation addressed to the people of Quebec, encouraging them to oppose the British and assist the American cause. On September 8 Ethan Allen and Major John Brown went into the countryside between Saint Jean and Montreal with a small detachment of Americans to circulate this proclamation, meeting with James Livingston, a Patriot sympathizer at Chambly as well as with the local Caughnawaga Mohawk. Livingston eventually raised about 300 local militia, which he encamped at Pointe Olivier, below Fort Chambly. Allen and Brown returned to Île aux Noix following this tour. Allen had long harboured the goal of taking Montreal. After he and Benedict Arnold captured Fort Ticonderoga in May 1775, he had taken a few hundred men north from Ticonderoga to Saint Jean with the idea of capturing the fort there by surprise, and then taking Montreal. This effort was frustrated by the timely arrival of British troops at Saint Jean; the exploit made Allen a well known figure in Montreal and the Richelieu valley.
Монреальдегі жағдай
1775 жылдың мамыр айында Тикондерога фортын басып алғаннан кейін, генерал Карлтон бүкіл провинцияны қорғауға бар болғаны 800 тұрақты әскерімен, сол әскерлерді Сент-Жан фортына шоғырландырды. Фортта 250-ге жуық отаршыл және жергілікті тұрғындармен бірге шамамен 500 әскер орналастырылды. Қалған күштер Ұлы көлдер бойындағы шекаралық бекіністерге, ал Монреаль, Трой-Ривьер және Квебек қалаларына салыстырмалы түрде аз гарнизонмен таратылды. 1775 жылдың жазында ол халықтан қосымша әскери күштер жинауға тырысты. Бұл әрекеттерінің нәтижесі шектеулі болды, себебі америкалықтардың насихаты мен патриоттардың, әсіресе Томас Уокер, Джеймс Прайс және Джеймс Ливингстонның ықпалы тиімді болды. Шілде айына қарай Карлтон Монреаль маңындағы отаршылдардың қолдауына қанағаттанғандай көрінді, бірақ ол осы агитаторлардың қызметін тоқтатуға көп көмектеспеді. Олар британдық әскери дайындықтар туралы егжей-тегжейлі ақпаратты америкалықтарға жіберді.
Following the capture of Fort Ticonderoga in May 1775, General Carleton, with only 800 regular troops available to defend the entire province, had concentrated those troops at Fort Saint Jean, placing about 500 troops, along with about 250 militia and natives, at the fort. The remaining forces were distributed among the frontier forts along the Great Lakes, with relatively small garrisons at Montreal, Trois Rivières, and Quebec City. During the summer of 1775 he attempted to raise substantial additional militia forces from the population. These attempts met with limited success, in part because of successful American propaganda and agitation by Patriot sympathizers, especially Thomas Walker, James Price, and James Livingston. By July, Carleton was apparently satisfied with the level of militia support near Montreal, but he did little to stop the activities of the agitators, who also sent reports detailing British military preparations to the Americans.
Кіріспе
Монтгомери Форт-Сен-Жанды қоршауды бастағанда, Алленге және 30 америкалыққа Ливингстонның канадалықтарымен бірігіп, Монреальдегі Карлтонның қоршауды бұзу әрекеттеріне қарсы Сент-Лоуренс өзенінің оңтүстік жағалауын қорғауды бұйырды. Ол сондай-ақ Браун басқаруымен форттың солтүстігіндегі аумақты қорғау және Сент-Жан мен Монреаль арасындағы жолды күзету үшін үлкен күш жіберді. Аллен Ришелье өзенінің оңтүстік-шығыс жағалауымен Сорельге дейін сапар шегіп, өзенді кешіп, Сент-Лоуренс өзенінің оңтүстік жағалауымен Лонгьюильге дейін жол жүрді. Алленнің мәлімдемесіне сәйкес, ол Браунмен сол жерде кездесіп, Монреальға шабуыл жасау жоспарын жасады. Браун 200 адаммен Монреальден жоғарыдағы Ла-Прейриден өзенді кешіп өтеді, ал Аллен өз американдықтарымен және Ливингстонның екі капитаны – Луазо мен Дуган басқаруындағы 80 канадалықпен қаланың төменгі жағындағы Лонгьюильден өзенді кешіп, екі күш алдын ала келісілген сигналдан кейін қалаға жиналады.
When Montgomery finally began the siege of Fort Saint Jean, he ordered Allen and about 30 Americans to join with Livingston's Canadians to secure the south bank of the St. Lawrence River against attempts by Carleton in Montreal to relieve the siege. He also ordered a larger force under Brown's command to secure the area north of the fort, and to cover the road between Saint Jean and Montreal. Allen traveled along the southeastern banks of the Richelieu River, up to Sorel, where he crossed that river and continued up the southern shore of the St. Lawrence to Longueuil. According to Allen's account, he met Brown there, and the two of them then hatched a plan to attack Montreal. Brown would cross the river with 200 men at La Prairie, upriver from Montreal, and Allen, with his Americans and 80 Canadians under the command of Loiseau and Duggan, two of Livingston's captains, would cross the river at Longueuil, below the city, and the two forces would, after a prearranged signal, converge on the city itself.
Іс-қимыл
Аллен және оның адамдары 24-і күні түнде Сент-Лоуренс өзенінен өтіп, Лонг-Пойнтке түсті. Ол жердегі тұрғындар достық қабылдады, бірақ Монреальге баратын жолға күзетшілер қойып, олардың өтіп кеткені туралы хабардың қалаға жетпеуін қамтамасыз етті. Алайда, олар ұстаған бір адам қашып, Карлтонға Алленнің аралда екенін хабарлады. Бұл Алленнің күштерін жалғыз және осал қалдырды, себебі оның әскерін өзен арқылы жеткізу үшін қолда бар қайықтармен үш рет қатарлап өтуге тура келді. Қаладан әскер келгенге дейін барлығын кері қайтаруға шамасы келмейтінін түсінген Аллен, Лонг-Пойнт пен Монреаль арасындағы Руисо-де-Сёр (жоғарыдағы картада Руисо-де-ла-Гранд-Прери деп көрсетілген) маңындағы орманды жерді қорғану үшін таңдады. Ол сондай-ақ, жақын маңдағы Л’Ассомпшн қаласында үйі бар британдық саудагер және белгілі Патриот жақтасы Томас Уокерге көмек сұрады. Уокер бірнеше адамды жинады, бірақ Аллен тұтқындалғанға дейін олар көмектесе алмады. Генерал Карлтон қала қақпасындағы Итан Аллен туралы хабар алған соң, дабыл берді. Хабар тараған сайын, көптеген адамдар жиналды. Капитан Джон Кэмпбелл 26-шы полктан (Монреальдегі барлық гарнизон), 120 канадалық, 80 ағылшын ополченесі, 20 британдық үнді агенті және бірнеше үндістерден 34 жауынгерлік әскер жинап, оларды Алленнің күштеріне қарсы жіберді. Кэмпбеллдің әскері жақындағанда, Аллен 10 канадалыққа сол қанатын қорғауды, ал Дугган мен тағы 50 канадалықты оң қанатка орналастырды. Алайда, екі топ та өз орнында тұрмай, қашып кетті, нәтижесінде Алленнің шамамен 50 адамы қалды.
Allen and his men crossed the St. Lawrence on the night of the 24th, landing at Longue Pointe. The inhabitants he met there were friendly, but he posted guards on the road to Montreal to prevent news of their crossing from reaching the city. However, one man they detained managed to escape to the city and inform Carleton of Allen's presence on the island. This left Allen's force alone and vulnerable, as it had taken three round trips with the available boats to ferry his men across the river. Realizing he would not be able ferry everyone back across the river before troops arrived from the city, Allen chose a wooded area near the Ruisseau des Sœurs (labelled on the map above as Ruisseau de la Gde Prairie), between Longue Pointe and Montreal, to make a stand. He also sent word to Thomas Walker, a British merchant and known Patriot sympathizer with a house in nearby L'Assomption, for assistance. Walker was able to muster some men, but Allen was captured before they could lend any assistance. When General Carleton received word that the notorious Ethan Allen was at the gates of the city, he raised the alarm. As the news spread, large numbers of people turned out. Captain John Campbell assembled a force of 34 regulars from the 26th Foot (the entire garrison in Montreal), 120 Canadien and 80 English militia, 20 British Indian agents, and a few Indians, and led them out to face Allen's force. As Campbell's force approached, Allen instructed 10 Canadians to cover his left flank, while Duggan and another 50 Canadians were placed on the right flank. Both of these detachments fled instead of holding their positions, leaving Allen with about 50 men.
Салдары
Монреальға жасалған сәтсіз шабуыл Монреальдағы жергілікті жасақтардың толық жұмылдырылуына әкелді, оларға 1000-ға жуық адам жиналды, бірақ олар көп ұзамай тарап кетті. Карлтон Форт-Сен-Жанға көмекке экспедиция ұйымдастырудан бас тартты, ал ауылдық округтерден келген жасақтар егін жинау және өз үйлерін қорғау үшін қайта оралды. Қараша айында қоршаудағы бекіністің командирі капитуляциялап, американдықтарға Монреальге жол ашты. Карлтон қаладан қашып, Квебек қаласына бет бұрды, ал Монтгомери 13 қарашада Монреальді бір оқ атпай басып алды. Аллен және басқа тұтқындар қалаға жеткізілді. Аллен кездесу туралы есеп беруде полковник Ричард Прескотт тұтқынға алынған канадалықтарды өлтіруді ниеттенгенін, бірақ Аллен олар үшін араласып, «Мен олардың қаруға көтерілуіне жалғыз себепшімін» деді. Аллен кемеге қамалып, Англияға жіберілді. Ол шамамен бір жыл, көбінесе түрме кемелерінде өткізді, содан кейін 1776 жылдың қараша айында британдықтар басып алған Нью-Йоркте мерзімі бітіп босатылды, себебі британдық билік оны асып өлтірудің шейіт тудыратынан қорқады. 1778 жылдың мамыр айында ол британдық офицер Арчибальд Кэмпбеллмен айырбасталып, 1778 жылы жаңадан құрылған Вермонт Республикасы үшін әскери және саяси қызметін жалғастырды. Алленнен көмек сұраған саудагер Томас Уокер 1775 жылдың қазан айының басында Монреальден жиырма әскер мен онға жуық жасақпен оның Л’Ассомпсьондағы үйіне келгенде тұтқындалды. Уокердің үйі қиратылып, оны соттау үшін Англияға жіберу ниетімен түрмеге қамады.
The abortive attack on Montreal led to the full mobilization of local militia in Montreal, raising nearly 1,000 men, but they soon began to drift away. Carleton refused to organize an expedition in relief of Fort Saint Jean, and the militia members from rural parishes eventually disbanded to attend to their harvests and the defense of their own homes. In November, the besieged fort's commander capitulated, opening the Americans' way to Montreal. Carleton fled the city, making his way to Quebec City, and Montgomery occupied Montreal without firing a shot on November 13. Allen and the other captives were brought to the city. Allen, in his account of the encounter, claims that Colonel Richard Prescott was intent on killing the captured Canadiens, but Allen interceded on their behalf, saying "I am the sole cause of their taking up arms." Allen was imprisoned in a ship's hold, and eventually sent to England. He spent about a year, mostly on prison ships, before he was released on parole in British occupied New York City in November 1776, as the British authorities feared hanging him would create a martyr. He was eventually exchanged in May 1778 for Archibald Campbell, a British officer, and resumed military and political service for the nascent Republic of Vermont in 1778. Thomas Walker, the merchant to whom Allen had applied for assistance, was arrested in early October 1775 when twenty regulars and a dozen militia came from Montreal to his house in L'Assomption. Walker's house was destroyed, and he was imprisoned with the intent of sending him to England for trial.
Мұра
Итан Аллен өзінің қамауға алынуының жағдайларын және түрмеде өткізген уақытын баяндайтын мемуар жазды. Бұл еңбек, Алленнің басқа естеліктерімен бірге, 19 ғасырда кең танымал болды және көптеген рет басылды. Оқиға болған Монреаль қаласының Мерсье-Хохелага-Мейсоньев ауданындағы қалалық саябаққа Parc de la Capture d'Ethan Allen деген ат берілді.
Ethan Allen wrote a memoir recounting his version of the circumstances of his capture, and the time of his imprisonment. This work, along with Allen's other memoirs, were quite popular in the 19th century, going through numerous printings. A city park in the Montreal borough of Mercier Hochelaga Maisonneuve, where the action took place, is called Parc de la Capture d'Ethan Allen.