Кіріспе
Мәселелеу – жаңа түсініктерге қол жеткізу үшін бір тақырыптың қалыпты немесе дәстүрлі түсініктерін жою процесі. Бұл әдіс терминдерге, мәтіндерге, пікірлерге, идеологияларға, жеке тұлғаларға немесе адамдарға қолданылуы мүмкін. Осы тақырыптардың нақты немесе болмыстық аспектілерін зерттеушілер қарастырады. Оларды қиындықтар (проблемалар) ретінде талдау арқылы зерттеушілер зерттеліп отырған жағдайларды өзгертуге ұмтылуы мүмкін. Бұл – бұрынғы сенімдерді күдікке салудың бір жолы. Мәселелеу – сыни ойлау және педагогикалық диалог немесе процесс, сондай-ақ мифтерді жою болып саналады. Кез келген жағдай туралы қалыпты білімді (мифті) шындық деп қабылдаудың орнына, мәселелеу осы білімді проблема ретінде қарастырады, соның арқасында жаңа көзқарастар, сана, ой-өріс, үміт және іс-қимыл туындайды. Ол оны зерттеу нысаны ретінде де, сыни талдаудың ерекше түрі ретінде де қарастырады. Зерттеу нысаны ретінде мәселелеу – заттардың проблемаға айналу процесі ретінде сипатталады, яғни олар «сипатталып, талданып, қарастырылады».
Problematization is a process of stripping away common or conventional understandings of a subject matter in order to gain new insights. This method can be applied to a term, writing, opinion, ideology, identity, or person. Practitioners consider the concrete or existential elements of these subjects. Analyzed as challenges (problems), practitioners may seek to transform the situations under study. It is a method of defamiliarization of common sense. Problematization is a critical thinking and pedagogical dialogue or process and may be considered demythicisation. Rather than taking the common knowledge (myth) of a situation for granted, problematization poses that knowledge as a problem, allowing new viewpoints, consciousness, reflection, hope, and action to emerge. He treats it both as an object of inquiry and a specific form of critical analysis. As an object of inquiry, problematization is described as a process of objects becoming problems by being “characterized, analyzed, and treated”
Ойдың тарихы
Проблематизация – оның «ой тарихының» ядросы болып табылады, ол «идеялар тарихы» («көзқарастар мен іс-әрекет түрлерін талдау») және «менталитеттер тарихы» («өкілдік жүйелерін талдау») сияқты тақырыптардан күрт өзгеше тұрады. Ой тарихы – белгілі бір қоғам мен дәуірде «адамды өз әрекеттерінен немесе реакцияларынан бір қадам артқа шегінуге, оны ойдың нысаны ретінде көруге және оның мағынасы, жағдайлары мен мақсаттары туралы сұрақ қоюға» мүмкіндік беретін нәрсені зерттеу. Сондықтан ойлау – адамның өз іс-әрекетінен өзін-өзі ажырату түрі ретінде сипатталады, бұл оны өзіне ойдың нысаны ретінде ұсынуға және оның мағынасы, жағдайлары мен мақсаттары туралы сұрақ қоюға мүмкіндік береді. Дегенмен, Фуко «көп жағдайда бірдей проблемаға жауап ретінде әртүрлі жауаптар ұсынылады» деп нақтылайды, өзара қарама-қайшы дискурстардың көрінісі ретінде емес. Фуконың «ой тарихы» осы проблемалық жағдайлар мен дискурстар деңгейіне сілтеме жасайды, ол «білімнің белгілі бір жиынтығы қалай құрылуы мүмкін?» деген сұраққа жауап беруді көздейді.