Кіріспе

Буддистік термин "мейірімділік" мағынасын береді. Майтри (санскрит; пали: метта) – қайырымдылық, сүйіспеншілік, достық, қарым-қатынас және басқаларға ықыласпен қарау. Метта "шығармашылық медитация" ретінде Азияда жиі қолданылады, онда монахтар миряндар үшін ән шырқап, бата береді. Меттаның мейірімділік және жалпыға бірдей сүйіспеншілік тұжырымы буддизмнің Метта Суттасында талқыланады, сондай-ақ индуизм мен джайнизмнің ежелгі және орта ғасырлық мәтіндерінде метта немесе майтри түрінде кездеседі. Шағын зерттеулер оның әлеуетті пайдасын көрсетеді. Бұл термин Веда әдебиетінде де кездеседі, мысалы, Шатапатха Брахмана және түрлі ерте Упанишадтар, сондай-ақ Веданга әдебиетінде, мысалы, Панинидің Аштадхьяи 5.4.36. Буддизмде бұл Брахмавихара (құдайлық мекен) немесе өлшеусіз жақсылық, ол жаман ниетке қарсы тұру арқылы медитациялық күйге жеткізеді. Ол барлық тіршілік иелеріне мейірімділікпен қарау арқылы жағымсыз ойлар мен сезімдерден арылуға көмектеседі. Меттаның "алыс жауы" – жек көру немесе ниеті жамандық, ол айқын қарсылық көрсететін сана жағдайы. "Жақын жауы" (сырттай меттаға ұқсаған, бірақ іштей оған қарама-қарсы келетін қасиет) – тілеу (ашкөздік): мұнда да адам жақсылықты сезінуді ұнатады, бірақ дұрыс емес себеппен.

Буддистік мәтіндер

Пали канонында метта термині Какакупама Сутта және Карания Метта Сутта сияқты көптеген мәтіндерде кездеседі. Патисамбидамагга сияқты басқа да каноникалық материалдар оны практика ретінде егжей-тегжейлі түсіндіреді. Сонымен қатар, Абхидхамма сияқты басқа да каноникалық дереккөздер, жақсы қайта туу үшін пайдалы карманы дамытудағы мейірімділіктің маңызды рөлін көрсетеді. Осыдан басқа, бірнеше каноникалық сөздерде де кездеседі.

Қария Метта Сўтта (Сн 1.8)

Бұл жердегі метта немесе сүйіспеншілікке толы мейірімділік, - дейді Харви, барлық тіршілік иелерінің бақытына шын жүректен тілейтін құштарлық. Бұл "жаман ниеттің болмауынан" өзгеше, және қорқыныш пен жеккөрушілікке қарсы күрестің жолы. Харви айтуынша, бұл – ашуды мейірімділікпен, жалғанды шындықпен, қысыққанды жомарттықпен, ал жамандықты жақсылықпен жеңу қағидасы.

және

Метта буддалық емес Веданың санскрит мәтіндерінде Майтри, Майтра және Митра түрінде кездеседі, олар ежелгі Mid (махаббат) түбірінен туындаған. Сонымен қатар, бұл термин Атхарваведаның 19-кітабының 55-әнінде және түрлі Упанишадтарда қолданылады. Индуизмнің маңызды ерте Упанишадтарының бірі – Майтри Упанишада, әмбебап мейірімділік және достық туралы баяндайды. Мартин Уилтширдің сөзіне қарағанда, Майтри Упанишада «адам не ойласа, сондай болады, бұл мәңгілік сыр» деп мәлімдеп, философиялық негізін қалайды. Уилтширдің пікірінше, бұл ой ежелгі ой-сананың көрінісі, яғни адам өзінің ортасы мен жағдайына әсер етеді, себеп-салдар заңдылығы теңгерімді, ал «жақсы ниетті істер жағымды жағдайларға, ал жаман ниетті істер жағымсыз жағдайларға алып келеді». Хуан Маскаро атап көрсеткендей, Майтри Упанишада тыныштық адамның өзінің санасынан, шындықты іздеуден, ішкі әлеміне үңілуден басталатынын үйретеді, «сананың тыныштығы жақсылық пен жамандықты жеңеді, ал тыныштықта жан біртұтас болады: сонда адам мәңгілік қуанышты сезінеді». Иша Упанишада да әмбебап достық пен мейірімділік туралы айтылады, бірақ Метта термині қолданылмайды. әмбебап майтри туралы осы ілімдер Махатма Гандиге әсер еткен. Джайнизмде, Харибхадраның 6-ғасырдағы Йогабинду йога мәтінінде maitri сөзі 402-404 тармақтарында барлық тірі жандарға деген сүйіспеншілік пен мейірімділік мағынасында қолданылады.

медитация зерттеулері

Метта медитациясының әсеріне қатысты алғашқы зерттеулер осы практикамен айналысатындардың оң эмоцияларының артуын көрсетеді. Атап айтқанда, жаттығудан кейін оң эмоцияларға дереу әсер етуі, сондай-ақ ұзақ мерзімдік әсері байқалуы мүмкін, алайда бұл әсерлер әр адамға қатысты болмауы да мүмкін. Science Daily басылымында жарияланған мақалаға сәйкес, мейірімділік медитациясы стресске байланысты қабыну және мінез-құлық реакцияларын азайтуға көмектеседі, бұл депрессия мен бірқатар медициналық аурулармен байланысты. Метта медитациясы – саналылыққа негізделген ауырсынуды басқару (МББМ) ішіндегі маңызды практика болып табылады, және оның тиімділігі көптеген зерттеулермен дәлелденген.

Мета-талдау

2015 жылғы мета-талдау, мейірімділік медитациясы бойынша түрлі жоғары сапалы эксперименттерді біріктірген, күнделікті оң эмоциялардың орташа деңгейде жақсарғанын көрсетті, мұнда меттаның мейірімділікқа қатысты медитациясы, жанашырлыққа бағытталған тәжірибелерге қарағанда күштірек әсер етеді. Медитацияға жұмсаған уақыттың ұзақтығы тәжірибенің оң нәтижелеріне әсер етпеді. 2014 жылы бірнеше зерттеуді қарастырған Галанте және авторлар ұқсас қорытындыға келді, яғни "кейбір нәтижелер, әсіресе белсенді бақылау топтарымен салыстырғанда, нақты нәтиже бермеді; есептердің әдістемелік сапасы төмен немесе орташа болды; нәтижелердің дәлдігі шағын зерттеулерден туындаған кең сенім аралықтары (КИ) салдарынан төмендеді" және "мейірімділік медитациясы әдістері, олардың әл-ауқаты мен әлеуметтік қарым-қатынасына тигізетін әсері арқылы жеке және қоғамдық пайдаға ие екенін көрсетеді".