Кіріспе

Пресвитериан немесе реформатор шіркеуінің ең жоғары сотының төрағасы – Бас Ассамблеяның модераторы, Пресвитериан немесе реформатор шіркеуінің ең жоғары сотының төрағасы. Кирк сессиялары мен пресвитериумдар төрағаны модератор деп те атауға болады. Оксфорд сөздігінде модератор – «әулиелер қауымын басқаратын пресвитериан дін қызметкері» деп көрсетілген. Пресвитериан шіркеулері пресвитериандық басқару жүйесімен ұйымдастырылған, оған жергілікті шіркеудің (kirk) сессиясынан бастап пресвитериумдар (және мүмкін, синодтар) арқылы Бас Ассамблеяға дейінгі ақсақалдар кеңестерінің немесе соттарының иерархиясы кіреді. Модератор сот отырысын жүргізеді, дәл сол сияқты, шіркеу комитетінің отырысын өткізуші оны басқарады. Осылайша, модератор төраға болып табылады және сот мүшесі ретінде, primus inter pares принципі бойынша әрекет етеді. Модератор отырысты шақырып, құрады, оған төрағалық етеді және дұға оқып, аяқтайды. Модератор шешуші дауысқа ие, бірақ дауыс беруге қатыспайды. Отырыс кезінде сот мүшелерінің барлығы модераторды сөйлеу кезіндегі тілдесу формасы ретінде қолданады, бірақ бұл тәжірибені отырыстан тыс уақытта жалғастыру қажет емес. Осылайша, бұл конвенция жеке тұлға ретінде модераторға құрмет көрсетуден гөрі соттың билігіне құрмет көрсетуді білдіреді. Көптеген модераторлар Бас Ассамблея отырыс өткізбеген кезде оның өкілдері ретінде әрекет етеді және өз конфессиясындағы көптеген жергілікті шіркеулерді аралайды.

Мысалдар

Бас Ассамблея Модераторының көрнекті мысалы – Шотландия шіркеуі, қазіргі Бас Ассамблея Модераторы – Танкернесс Лорды Уоллес. Шотландия шіркеуінің мәлімдемесіне сәйкес, "Жыл сайынғы Бас Ассамблеяны жүргізетін, яғни төрағалық ететін Модераторды Бас Ассамблея сайлаған 15 өкілден тұратын комиссия ұсынады. Модераторды Ассамблея басында комиссарлар да ресми түрде сайлауы тиіс. Бұл құрметті лауазым тек бір жылға ғана беріледі. Бас Ассамблея аптасынан кейін Модератор Шотландия шіркеуінің елшісі ретінде қызмет етеді, ол жиі түрлі ресми шараларға, ішкі және халықаралық деңгейде шіркеудің өкілі ретінде шақырылады". Сонымен қатар, Шотландия шіркеуінде Кирк және Пресвитерия деңгейінде Модератор лауазымдары жеке қарастырылады (Шотландия шіркеуіндегі Модераторлар мен хатшылар туралы қараңыз). Тағы бір мысал ретінде, Ирландиядағы Пресвитериан шіркеуінде Ирландиядағы Пресвитериан шіркеуінің Модераторы шіркеудің 19 аймақтық пресвитериялары ұсынады және сайлайды. Бұл лауазымның негізгі міндеті – Бас Ассамблеяның Модераторы немесе Төрағасы болып қызмет ету, пікір-таластарды бақылау және шешімдерді дауысқа салу үшін шіркеу үйіне ұсыну. Модератор Бас Ассамблеяның және бүкіл шіркеудің негізгі қоғамдық өкілі болып табылады. Пресвитериандық тамырлары бар біріккен шіркеулердегі басқа ұлттық мысалдар, сайланған төрағалары бар, мысалы, Канада Біріккен шіркеуінің Модераторы және Австралия Біріккен шіркеуі Ассамблеясының Президенті.

Біріккен шіркеулер

Оңтүстік Үндістан, Солтүстік Үндістан, Пәкістан және Бангладештің біріккен шіркеулерінің әрқайсысында (барлығының да пресвитериандық тамыры бар) епархиялық епископтардың бірі белгілі бір мерзімге Синодтың (яғни ұлттық басқару органының) модераторы болып сайланады, ал тағы бірі – вице-модератор болып сайланады. Модератор (өз мерзімі ішінде) Пресвитериан шіркеулеріндегі Бас Ассамблея модераторымен және Англикан шіркеулерінің ұлттық басшыларымен бірдей дәрежеде болады. Оған "Ең Құрметті" деген лақап беріледі.