Еуропалық жаңғақ тышқанының сипаттамасы және жағдайы
Hazel dormouse
Еуропа мен Азияға тән жалғыз тұқымдас – жалғақ тышқан (Muscardinus avellanarius) туралы ақпарат. Таралуы, сипаттамасы, және Ұлыбритания мен Ирландиядағы жағдайы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеміргіштердің түрі
Species of rodent
Жылғары шошқа немесе еуропалық шошқа (Muscardinus avellanarius) – Еуропаға тән шағын шошқалардың бір түрі және Muscardinus туысының жалғыз тірі түрі.
The hazel dormouse or common dormouse (Muscardinus avellanarius) is a small dormouse species native to Europe and the only living species in the genus Muscardinus.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Жаңғақты шошқа Солтүстік Еуропа мен Кіші Азияға тән. Бұл Британ аралдарында табиғатта өсетін жалғыз шошқа, сондықтан британдық дереккөздерде көбінесе жай ғана "шошқа" деп аталады, бірақ жеуге жарамды шошқа – Glis glis түрі кездейсоқ әкелініп, қазір Оңтүстік-Шығыс Англияда бекініп қалған популяция құрады. Ирландияда табиғи шошқа болмаса да, 2010 жылы Кильдер округінде жаңғақты шошқа табылған, және ирланд аймағында тікенді бұталардың көп болуына байланысты олардың таралуы жылдамдап бара жатыр. Біріккен Корольдіктегі жаңғақты шошқаның таралу аймағы туралы ақпаратты Ұлттық Биологиялық Желінің веб-сайтынан табуға болады. 2020 жылғы зерттеу көрсеткендей, 2000 жылдан бері Ұлыбританияда жаңғақты шошқалардың саны 51%-ға төмендеген. Орманды ортаның жоғалуы мен оны басқару, сондай-ақ климаттың жылынуы олардың болашақ жағдайына елеулі қауіп тудырады.
The hazel dormouse is native to northern Europe and Asia Minor. It is the only dormouse native to the British Isles, and is therefore often referred to simply as the "dormouse" in British sources, although the edible dormouse, Glis glis, has been accidentally introduced and now has an established population in South East England. Though Ireland has no native dormouse, the hazel dormouse was discovered in County Kildare in 2010, and appears to be spreading rapidly, helped by the prevalence of hedgerows in the Irish countryside. The United Kingdom distribution of the hazel dormouse can be found on the National Biodiversity Network website. A 2020 study found that hazel dormice in Britain have declined by 51% since 2000. Woodland habitat loss and management and a warming climate are seen as material threats to their future status.
Тіршілік ету ортасы
"Ағылшын табиғатының" "Солқындарды сақтау жөніндегі нұсқаулығы" бойынша, жалғаяқтылар "көбінесе жапырақты орманмен байланысты", сонымен қатар тікенекті бұталар мен тоғдарларда да қоныстанады.
According to English Nature's Dormouse Conservation Handbook, hazel dormice are "particularly associated with deciduous woodland" but also inhabit hedgerows and scrub.
Сипаттама
Бауырсық денесінің ұзындығы шамамен 9-11 см-ге жетеді, ал құйрығын ескерсек, шамамен 15-19 см-ге жетеді. Оның құйрығы 7-13 см, салмағы 70-120 грамм, бірақ қыстауға дайындалар алдында 140 граммға дейін артады. Бұл кішкентай сүтқоректінің жүні қызғылт қоңыр түсті, алтын қоңыр немесе сары-қызғылт қоңыр түске дейін өзгеруі мүмкін, ал астыңғы жағында ашық түсті болады. Көздері үлкен және қара. Құлақтары кішкентай және жақсы жетілмеген, ал құйрығы ұзын және толығымен түкпен жабылған. Ол түнгі жануар және ояу күнінің көп бөлігін ағаштардың бұтақтарында азық іздеумен өткізеді. Қауіпке ұшырамас үшін жерге түсуден гөрі ұзақ аралыққа айналып өтеді. Бауырсық қазаннан сәуір-мамыр айларына дейін қыстайды.
The hazel dormouse can reach a body length of about and a length of about if you consider the tail as well. It is long with a tail of It weighs , although this increases to just before hibernation. This small mammal has reddish brown fur that can vary up to golden brown or yellow orange brown becoming lighter in the lower part. Eyes are large and black. Ears are small and not very developed, while the tail is long and completely covered with hair. It is a nocturnal creature and spends most of its waking hours among the branches of trees looking for food. It will make long detours rather than come down to the ground and expose itself to danger. The hazel dormouse hibernates from October to April–May.
Мінез-құлық
Суық ауа басталғаннан бастап (қазан немесе қараша айында), қарақұйрық ағаш түбіндегі ескі кесілген ағаштардың немесе қарақұйрық бұтақтарының тамырында, жапырақ үйінділерінің астында немесе бұтақ үйінділерінің астындағы ұяларда қысқа ұйықтайды, себебі бұл жағдайлар температура мен ылғалдың күрт өзгеруіне ұшырамайды. Қарақұйрықтар көбінесе ағаштарда тіршілік етеді, бірақ бұрынғыдай ашық жерді кесіп өтуге оқшауланбайды. Көктемде (сәуірдің соңы мен мамырдың басында) оянғанда, ол жидеқұбыр қабығының, жаңа жапырақтардың және шөптердің жыртылған бөліктерінен тоқыма ұялар салады. Ауа райы суық және ылғалды болса, ал тамақ аз болса, ол энергияны сақтап қалу үшін ұйқыға кетеді; ол допқа оралып ұйықтайды. Сондықтан қарақұйрық өмірінің көп бөлігін ұйықтау арқылы өткізеді, қыста қысқа ұйықтап, жазда тоқтап тұрады. Аңғақтарды тексергенде қабығында дөңгелек тесік табылуы мүмкін. Бұл оның кішкентай кеміргішпен, мысалы, қарақұйрық, орман тышқаны немесе дала тышқанымен ашылғанын көрсетеді. Басқа жануарлар, мысалы, батпақ тышқандары немесе қарғалар қабықты толығымен екіге бөледі немесе оған тік тесік жасайды. Әрі тексеруден кейін тесіктің кесілген бетінде қабықтың бағытын ұстанатын тіс іздері табылады. Сонымен қатар, жаңғақтың сыртқы бетінде шамамен 45 градус бұрышта тіс іздері болады. Орман тышқандары мен дала тышқандары жаңғақ қабығын тістеп, іштен сыртқа қарай анық тіс іздерін қалдырады. Орман тышқандары жаңғақтың сыртқы бетінде де тіс іздерін қалдырады, бірақ дала тышқандары олай етпейді.
Starting from the onset of colder weather (October or November), the hazel dormouse will hibernate in nests on the ground, at the base of old coppiced trees or hazel stools, under piles of leaves, or under log piles, as these situations are not subject to extreme variations in either temperature or humidity. Dormice are almost completely arboreal in habit but much less reluctant to cross open ground than was thought even recently. When it wakes up in spring (late April or early May), it builds woven nests of shredded honeysuckle bark, fresh leaves, and grasses in the undergrowth. If the weather is cold and wet and food is scarce, it saves energy by going into torpor; it curls up into a ball and goes to sleep. The hazel dormouse, therefore, spends a large proportion of its life sleeping, either hibernating in winter or in torpor in summer. An examination of hazelnuts may show a neat, round hole in the shell. This indicates it has been opened by a small rodent, e. g. the dormouse, wood mouse, or bank vole. Other animals, such as squirrels or jays, will either split the shell completely in half or make a jagged hole in it. Further examination reveals the cut surface of the hole has toothmarks which follow the direction of the shell. In addition, there will be toothmarks on the outer surface of the nut, at an angle of about 45 degrees to the cut surface. Woodmice and voles bite across the nutshell leaving clear parallel toothmarks from inside to outside. Woodmice also leave toothmarks on the outer surface of the nut but voles do not.
Диета
Қоңыр егеуқұйырдың тірі қалуы үшін түрлі ағаш үстінде өсетін тағамдар қажет. Ол жидектер, жаңғақтар және басқа жемістерді жейді, ал егеуқұйырдың қысқы ұйқыға дайындалу үшін негізгі тағамы – жеміс жаңғағы. Егеуқұйыр жаңғақ аз болған жерлерде қарағаш және долана жемісін де жейді. Басқа тағам көздері – жас жапырақтардың бүршіктері, нектар мен тозаң беретін гүлдер. Сонымен қатар, егеуқұйыр тағамдық ағаштарда кездесетін жәндіктерді, әсіресе құмырсқалар мен көбелек гусеницаларын жейді.
The hazel dormouse requires a variety of arboreal foods to survive. It eats berries and nuts and other fruit with hazelnuts being the main food for fattening up before hibernation. The dormouse also eats hornbeam and blackthorn fruit where hazel is scarce. Other food sources are the buds of young leaves, and flowers which provide nectar and pollen. The dormouse also eats insects found on food source trees, particularly aphids and caterpillars.
Дромица үшін құнды өсімдіктер
Жылға қатысты – негізгі тағамдық көз, жәндіктерді қолдайды, әсіресе, тармақталған кезде, полюстердің астындағы қабатты құрайды, бұл оны ағаш үстіндегі қызметі үшін пайдалы етеді. Құрғақ егеуқұйрықтың латынша атауы avellanarius "жылға" дегенді білдіреді. Емен жәндіктер мен гүлдерге тағамдық көз болады, ал емен бұтақтарының құны төмен. Жасмин қабығы – негізгі ұя салу материалы, ал гүлдері мен жемістері тағам ретінде қолданылады. Бүлдірген гүлдері мен жемістері ұзақ мерзім бойы тағамдық көз болып табылады. Тікендер ұяларды қорғауға көмектеседі. Құрғақ егеуқұйрықтар бүлдіргенмен жақсы өседі. Алдар бұтасы – жылғаның таралу аймағында, жылға сирек немесе жоқ болған жерлерде, алдар бұтасының жидектері негізгі тағамдық көз болып табылады және қыстауға дайындалу үшін күзде май қорын жинақтауға қажетті. Шыршы – ерте көктемде піспеген тұқымдары. Қайын – тұқымдары. Көктемде долана гүлдері маңызды тағамдық көз болып табылады. Жемістері кейде жейді. Қараторғай – жемістері (қараторғай жемісі "сло" деп аталады). Көңіл – ағашта әлі де тұрған тұқымдық қауырсындары. Сикомор жәндіктер мен тозаңмен қамтамасыз етеді, сондай-ақ тіршілік ортасын да ұсынады. Алайда, олар тығыз көлеңке түсіреді, бұл астыңғы қабатты азайтады. Қосқақ – тұқымдары. Жолдас ағашы (Viburnum lantana) – жемістері мен гүлдері. Бетте – гүлдері (жаздың басында). Егін – жемістері сүйікті тағам. Оның гүлдері де жейді.
Hazel is the principal food source, supports insects, forms an understory of poles, especially when coppiced, which makes it useful for its arboreal activity. The hazel dormouse's Latin name avellanarius means "hazel". Oaks supply insect and flower food; the acorns are of little value. Honeysuckle bark is their primary nesting material, and flowers and fruit are used for food. Bramble flowers and fruits provide food over a long period. The thorns give protection for nests. Dormice thrive on blackberries. Alder buckthorn – in parts of the dormouse range where hazel is scarce or absent, berries of alder buckthorn are the principal food source and vital for the accumulation of fat reserves in autumn prior to hibernation. Willow – unripe seeds in early spring. Birch – seeds. Hawthorn flowers are an important food in the spring. The fruit is eaten occasionally. Blackthorn – fruits (blackthorn fruit is called "sloe"). Ash – seed keys whilst they are still on the tree. Sycamore supplies insects and pollen, and a habitat. However, they cast a dense shade which decreases the understory. Hornbeam – seeds. Wayfaring tree (Viburnum lantana) – fruits and flowers. Broom – flowers (in early summer). Yew – fruits are a favoured food. Sweet chestnut provides an excellent foodsource, and the flowers are eaten, as well.
Қауіптер
Түлкілер, жабайы шошқалар, құйрықтар, сұрғындар және үй мысықтарынан туындайтын жыртқыштық. Қысқы ұйқыда жатқанда бадджерлердің қазуы немесе мазалауы. Тамақ көзінің жетіспеуі, мысалы, жиі қырқудан немесе басқа түрлердің бәсекелесуінен, мысалы, батқан кезде, басқа ұйықтап жататын түрлер, егешқұйрықтар. Дәстүрлі орман шаруашылығының азаюы. Климаттың жылынуы.
Predation from foxes, wild boars, weasels, owls and domestic cats. Being dug up or disturbed during hibernation by badgers. Lack of food source, e. g., from too frequent hedge trimming, or competition from other species, e. g., squirrels, other dormouse species, mice. Reduction in traditional forest management. A warming climate.
Эволюциялық тарих
Мускадин туысының ең көне қазбалары шамамен 13,8-11,6 миллион жыл бұрынғы Орта миоценнің Серавалл кезеңіне, қазіргі Испания аумағында жатады. Қазіргі түрлердің ең көне қазбалары ерте плейстоценге дейін соққан.
The oldest fossils of the genus Muscardinus date to the Serravallian stage of the Middle Miocene approximately 13.8 to 11.6 million years ago in what is now Spain. The oldest fossils of the modern species date to the Early Pleistocene.