Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1988–2011 жылдарғы Мьянманың әскери үкіметі
1988 жылы құрылған Бирмадағы әскери үкімет.
1988–2011 military government of Myanmar
the military government in Burma set up in 1988
Мемлекеттік бейбітшілік және даму кеңесі (қысқартылған SPDC немесе ) – Мьянма (Бирма) әскери үкіметінің ресми атауы. 1997 жылы ол 1988 жылы Сау Маун билігі тұсында билікті басып алған Мемлекеттік заң мен тәртіпті қалпына келтіру кеңесінің (қысқартылған SLORC немесе ) орнына келді. 2011 жылдың 30 наурызында аға генерал және кеңес төрағасы Тан Шве кеңесті ресми түрде тарату туралы жарлыққа қол қойды. SLORC Бирма Одағының Социалистік Республикасының мемлекеттік органдарын таратып, Питу Хлуттавты заң шығарушы орган ретінде, ал Мемлекеттік кеңесті басқарушы орган ретінде алмастырды. 1997 жылы SLORC таратылып, Мемлекеттік бейбітшілік және даму кеңесі (SPDC) болып қайта құрылды. SLORC мүшелері болған ықпалды аймақтық әскери қолбасшылар жаңа лауазымдарға көтеріліп, Рангун (қазіргі Янгон) астанасына ауыстырылды. Жаңа аймақтық әскери қолбасшылар SPDC құрамына енбеді. SPDC құрамында он бір жоғары әскери офицер болды. Хунта мүшелері кабинет министрлерінен – әскери шенділерден немесе азаматтардан – гөрі әлдеқайда көп билікке ие болды. Бірақ Қорғаныс министрлігі хунта басшысы, аға генерал Тан Шведе болды. 1993 жылдың 15 қыркүйегінде Одақтық ынтымақтастық және даму қауымдастығы құрылды, ол 2010 жылдың 29 наурызында сайлауға дейін Одақтық ынтымақтастық және даму партиясымен алмастырылды. 1988 жылы билікке келген БСПП-ның тоталитарлық «Бирмалық социализм жолы» қағидасынан бас тартса да, билік адам құқықтарын бұзуда айыпталып келді. Ол 1990 жылғы сайлау нәтижелерін мойындамады және Аун Сан Су Чжиді 2010 жылдың 13 қарашасына дейін үй қамауында ұстады. Хунтаның «Наргис» дауіліне қатысты әрекеттері де халықаралық деңгейде сынға ұшырады. Кеңес 2011 жылдың 30 наурызында ресми түрде таратылды, осымен жаңадан сайланған үкімет, оның бұрынғы мүшесі және премьер-министрі, президент Тейн Сейн басқарылды.
The State Peace and Development Council ( ; abbreviated SPDC or , ) was the official name of the military government of Burma (Myanmar) which, in 1997, succeeded the State Law and Order Restoration Council (; abbreviated SLORC or ) that had seized power under the rule of Saw Maung in 1988. On 30 March 2011, Senior General and Council Chairman Than Shwe signed a decree that officially dissolved the council. SLORC succeeded the Pyithu Hluttaw as a legislature and the Council of State as a ruling council, after dissolving the state organs of the Socialist Republic of the Union of Burma. In 1997, SLORC was abolished and reconstituted as the State Peace and Development Council (SPDC). The powerful regional military commanders, who were members of SLORC, were promoted to new positions and transferred to the capital of Rangoon (now Yangon). The new regional military commanders were not included in the membership of the SPDC. The SPDC consisted of eleven senior military officers. The members of the junta wielded a great deal more power than the cabinet ministers, who were either more junior military officers or civilians. The exception was the Defence Ministry portfolio, which was in the hands of junta leader Senior General Than Shwe himself. On 15 September 1993, it established the Union Solidarity and Development Association which was replaced by Union Solidarity and Development Party on 29 March 2010 in time for the elections. Although the regime retreated from the totalitarian Burmese Way to Socialism of the BSPP when it took power in 1988, the regime was widely accused of human rights abuses. It rejected the 1990 election results and kept Aung San Suu Kyi under house arrest until her release on 13 November 2010. The way the junta handled Cyclone Nargis was also internationally criticised. The council was officially dissolved on 30 March 2011, with the inauguration of the newly elected government, led by its former member and Prime Minister, President Thein Sein.
Тарих
Мемлекеттік заң мен тәртіпті қалпына келтіру кеңесі 1988 жылғы 18 қыркүйекте 8888 көтерілісін басып, билікті қолға алған генерал Сау Маунг (кейін өзі аға генерал Сау Маунгқа көтерілді, 1997 жылғы шілдеде қайтыс болды) басқарған Бирма қарулы күштерінің құрамында құрылды. Билікті басып алған күні SLORC No.1/1988 бұйрығын шығарды, онда қарулы күштер билікті басып алғаны және SLORC құрылғаны туралы мәлімдеді. No.2/1988 бұйрығымен SLORC 1974 жылғы Бирма конституциясына сәйкес құрылған барлық мемлекеттік билік органдарын жойды. Пыту Хлуттав (1974 жылғы Конституция бойынша заң шығарушы орган), Министрлер кеңесі (кабинет), Халық әділеті кеңесі (сот жүйесі), Халық прокурорлары кеңесі (Бас прокуратура), Халық инспекторлары кеңесі (Бас аудиторлық қызмет), сондай-ақ мемлекеттік/аймақтық, аудандық, округтік/ауылдық халық кеңестері жойылды. SLORC сондай-ақ, бұрынғы Бирма Социалистік Бағдарлама партиясы (BSPP) үкіметіндегі министрлердің орынбасарларының қызметтерін де тоқтатты. (1974 жылғы Бирма Конституциясы бойынша Министрлер кеңесі кабинет ретінде жұмыс істеді, бірақ министрлердің орынбасарлары Министрлер кеңесінің ресми құрамына кірмейтін болғандықтан, SLORC бұрынғы BSPP үкіметіндегі министрлердің орынбасарларының, сондай-ақ министрлердің қызметтерін де тоқтатты.) SLORC-тің билікті басып алған күні шығарған бұйрықтарын 1988 жылғы 19 қыркүйектегі «The Working People's Daily» санында көруге болады. SLORC-тің алғашқы төрағасы генерал Сау Маунг, кейіннен аға генерал, сонымен қатар Премьер-министр болды. 1992 жылғы 23 сәуірде ол SLORC төрағасы және Премьер-министр лауазымынан алынып, кейіннен аға генерал Тхан Шве оның екі лауазымын да өз мойнына алды. 1997 жылғы 15 қарашада SLORC жойылды және Мемлекеттік бейбітшілік және даму кеңесі (SPDC) болып қайта құрылды. SLORC-тің көпшілігі, бірақ барлығы емес, SPDC әскери режиміне кірді.
The State Law and Order Restoration Council was formed when the Burmese Armed Forces, commanded by General Saw Maung (later self promoted to Senior General Saw Maung, died July 1997), seized power on 18 September 1988 crushing the 8888 Uprising. On the day it seized power SLORC issued Order No.1/1988 stating that the Armed Forces had taken over power and announced the formation of the SLORC. With Order No. 2/1988, the SLORC abolished all organs of state power that were formed under the 1974 Burmese constitution. The Pyithu Hluttaw (the legislature under the 1974 Constitution), the Council of Ministers (the Cabinet), the Council of People's Justices (the Judiciary), the Council of People's Attorneys (the Attorney General Office), the Council of People's Inspectors (the Auditor General Office), as well as the State/Region, Township, Ward/Village People's Councils were abolished. The SLORC also stated that the services of the Deputy Ministers in the previous Burma Socialist Programme Party (BSPP) government which it replaced were also terminated. (Under the 1974 Burmese Constitution the Council of Ministers acted as a Cabinet but since the Deputy Ministers were not considered to be formally part of the Council of Ministers, the SLORC made sure that the Deputy Ministers – together with the Ministers' – services in the previous BSPP government from whom it had taken over power were also terminated.) The Orders that SLORC issued on the day of its takeover can be seen in the 19 September 1988 issue of The Working People's Daily. The first Chairman of SLORC was General Saw Maung, later Senior General, who was also the Prime Minister. He was removed as both Chairman of SLORC and Prime Minister on 23 April 1992 when General Than Shwe, later Senior General, took over both posts from him. On 15 November 1997, SLORC was abolished and reconstituted as the State Peace and Development Council (SPDC). Most, but not all members of the abolished SLORC, were in the SPDC military regime.
Төрағалар
Төраға Қызмет мерзімі Саяси партия № Суреті Аты-жөні (Туған-өлген) Қызметке кірген Қызметтен кеткен Мерзімі1 Аға генерал Сау Маунг (1928–1997) 18 қыркүйек 1988 23 сәуір 1992 3 жыл, 148 күн Татмадау2 Аға генерал Тан Шве (т. 1933) 23 сәуір 1992 30 наурыз 2011 18 жыл, 24 күн Татмадау
ChairmanTerm of officePolitical party No. Portrait Name(Born–Died) Took office Left office Duration1 Senior General Saw Maung(1928–1997) 18 September 1988 23 April 1992 3 years, 148 days Tatmadaw2 Senior General Than Shwe(b. 1933) 23 April 1992 30 March 2011 18 years, 24 days Tatmadaw
Төрағаның орынбасарлары
Төрағаның орынбасары Қызмет мерзімі Саяси партия Суреті Аты (Туған–өлген күні) Қызметке кірген күні Қызметтен кеткен күні Мерзімі1 Бас генерал Тан Шве (т. 1933) 18 қыркүйек 1988 маусым 1993 3 жыл, 148 күн Tatmadaw2 Вице-генерал Маунг Айе (т. 1938) шілде 1993 30 наурыз 2011 17 жыл, 8 ай Tatmadaw
Vice chairmanTerm of officePolitical party No. Portrait Name(Born–Died) Took office Left office Duration1 General Than Shwe(b. 1933) 18 September 1988 June 1993 3 years, 148 days Tatmadaw2 Vice Senior General Maung Aye(b. 1938) July 1993 30 March 2011 17 years, 8 months Tatmadaw
Өлтіру
Бірмадағы ең қорқынышты зұлматтардың бірі 1988 жылдың тамызындағы көтеріліс кезінде орын алды, сол кезде миллиондаған бірмалықтар ел бойынша әскери үкіметті тоқтатуға шақырып шеруге шықты. Әскерлер жүздеген наразыларды атып, ал келесі апталарда шамамен 3000 адам қаза тапты деген бағасы бар. 2007 жылдың тамыз және қыркүйек айларындағы демонстрациялар барысында кем дегенде 184 наразы атылып өлтірілді, көптегендері азапталды. SPDC билігі тұсында Мьянма әскері этникалық азшылықтарға қарсы әскери операциялар жүргізіп, халықаралық гуманитарлық құқықты бұзуға құрылған әрекеттер жасады.
One of the worst atrocities in Burma took place during the uprising of August 1988, when millions of Burmese marched throughout the country calling for an end to military rule. Soldiers shot hundreds of protesters and killed an estimated 3,000 people in the following weeks. During the August and September demonstrations of 2007, at least 184 protesters were shot and killed and many were tortured. Under the SPDC, the Burmese army engaged in military offensives against ethnic minority populations, committing acts that violated international humanitarian law.
Балаларды жауынгерлікке тарту
SPDC өз армиясы, Татмадауға, кейбіреулері 10 жаста болса да, балаларды күштеп әскерге шақырғаны туралы айыптаулар бар. Бирма армиясында қызмет еткен бала-жауынгерлердің нақты санын анықтау қиын, бірақ Human Rights Watch-тың 2008 жылғы «Бала-жауынгерлер туралы жаһандық есеп» және Amnesty International мәліметтері бойынша, олардың саны мыңдағанға жетеді. БҰҰ Бас хатшысы төрт мәрте тікелей баяндамаларында балаларды әскерге алу мен пайдалануға тыйым салатын халықаралық нормаларды бұзғаны үшін SPDC-ні айыптады.
It has been alleged that the SPDC forcibly recruited children – some as young as 10 – to serve in its army, the Tatmadaw. It is difficult to estimate the number of child soldiers used to serve in the Burmese army, but there were thousands, according to Human Rights Watch the Child Soldiers Global Report 2008 and Amnesty International. The UN Secretary General named the SPDC in four consecutive reports for violating international standards prohibiting the recruitment and use of child soldiers.
Қатаң көшірулер
Хьюман Райтс Вотч 2008 жылдың мамыр айында болған «Наргис» циклонынан кейін Бірма билігі жүздеген, тіпті мыңдаған жер аударылған адамдарды мектептерден, монастырлардан және қоғамдық ғимараттардан қуғынға салып, оларды Иравади дельтасындағы қираған ауылдарына қайта оралуға мәжбүрледі. Билік өкілдері кейбір мемлекеттік ғимараттар мен мектептерді 24 мамырдағы жаңа конституция бойынша референдумға дауыс беру пункттері ретінде пайдалану үшін босатты. БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун референдумды кейінге шегеріп, барлық ресурстарын гуманитарлық көмекке жұмылдыруды ұсынғанына қарамастан, бұл қадамға барылды. SPDC бұрынғы астана Янгон маңындағы ондаған мемлекеттік шатырлы лагерьлерден адамдарды күштеп шығарып, жағдайларға қарамастан үйлеріне оралуға бұйрық берді деген айыптамалар таралды. Бұл күштеп шығару әрекеті үкіметтің төтенше жағдай аяқталғанын және зардап шеккен халықтың сыртқы көмексіз өмірін қайта құруға қабілетті екенін көрсетуге бағытталған тыраныс шарасы болды. «Наргис» циклоны салдарынан үйлерінен айрылған адамдар халықаралық құқық бойынша ішкі жер аударылғандар саналады. БҰҰ-ның ішкі жер аударылғандарға қатысты басшылық қағидаларына сәйкес, Мьянма үкіметі «ішкі жер аударылғандардың өз еркімен, қауіпсіз және қадір-қасиетпен өз үйлеріне немесе тұрақты тұратын жерлеріне оралуға, немесе елдің басқа аймағында өз еркімен қоныстануға құқығын» қамтамасыз етуге шақырылды.
Human Rights Watch reported that since Cyclone Nargis in May 2008, the Burmese authorities expelled hundreds, if not thousands, of displaced persons from schools, monasteries, and public buildings, and encouraged them to return to their destroyed villages in the Irrawaddy Delta. The authorities emptied some public buildings and schools to use as polling stations for the 24 May referendum on a new constitution, despite pleas from United Nations Secretary General Ban Ki moon to postpone the referendum and focus their resources on humanitarian relief. The SPDC was alleged to have evicted people from dozens of government operated tented relief camps in the vicinity of the former capital Yangon, ordering the residents to return to their homes, regardless of the conditions they face. The forced evictions were part of government efforts to demonstrate that the emergency relief period was over and that the affected population were capable of rebuilding their lives without foreign aid. People who were forced from their homes by Cyclone Nargis are considered to be internally displaced persons under international law. Under the UN Guiding Principles on Internal Displacement, the Burmese government was urged to ensure the right of "internally displaced persons to return voluntarily, in safety and with dignity, to their homes or places of habitual residence, or to resettle voluntarily in another part of the country."
Мәжбүрлі еңбек
Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) мәліметінше, Бирмада жаңа квази-азаматтық үкімет билікке келгеніне қарамастан, мәжбүрлі еңбек кеңінен таралған күйінде қалып отыр. Оны көбінесе әскерилер жүк тасу (яғни, алыс базаларға немесе әскери операцияларға азық-түлік тасымалдау), жол салу, лагерь құру және жөндеу, сондай-ақ басқа да түрлі жұмыстар үшін пайдаланады. 1997 жылдың наурыз айында Еуропалық Одақ мәжбүрлі еңбек пен басқа да бұзушылықтарға байланысты Бирманың сауда жеңілдіктерін жойды. Сол жылы ХЕҰ мәжбүрлі еңбек туралы айыптауларды зерттеу үшін Тергеу комиссиясын құрды және келесі жылы оның қысымды есебі жарияланды. 2006 жылдың қарашасында Халықаралық еңбек ұйымы (ХЕҰ) әскерилердің өз азаматтарын мәжбүрлі еңбекке тарту фактілері бойынша "Мьянмадағы биліктегі хунта мүшелерін адамзатқа қарсы қылмыстар үшін Халықаралық қылмыстық сотта соттауға" тырысуға ниеттенгенін мәлімдеді. ХЕҰ мәліметінше, Бирмада шамамен 800 000 адам мәжбүрлі еңбекке тартылып отыр.
According to the International Labour Organization (ILO), despite the new quasi civilian government taking power in Burma, forced labour continues to be widespread in Burma. It is imposed mainly by the military, for portering (that is, carrying of provisions to remote bases, or on military operations), road construction, camp construction and repair, and for a range of other tasks. In March 1997, the European Union withdrew Burma's trade privileges because of the prevalence of forced labour and other abuses. The same year, the ILO established a Commission of Inquiry to look into allegations of forced labour, coming up with a damning report the following year. In November 2006, the International Labour Organization (ILO) announced it was to seek at the International Criminal Court "to prosecute members of the ruling Myanmar junta for crimes against humanity" over the allegations of forced labour of its citizens by the military. According to the ILO, an estimated 800,000 people are subject to forced labour in Burma.
Саяси тұтқындалу
2007 жылдың тамызында ірі көлемді демонстрациялар басталмас бұрын, билік саяси себептермен үкіметке қарсы белгілі бірнеше оппоненттерді қамауға алды, олардың кейбіреуі бірнеше ай бұрын ғана түрмеден шыққан еді. 25-29 қыркүйектегі жарықтандыру шараларынан бұрын оппозициялық «Демократия үшін Ұлттық лига» (НҰЛ) партиясының мүшелері тағы да қамауға алынды, бұл сыншылардың пікірінше, жарықтандыру шараларына дейін алдын алу үшін жасалған қадам болды. Жарықтандыру шаралары кезінде жаппай ұстаулар орын алды, және билік 2007 жыл бойы наразылық білдірушілер мен оларды қолдаушыларды қамауға алуын жалғастырды. 3000 мен 4000 аралығында саяси тұтқындар ұсталды, олардың ішінде балалар мен жүкті әйелдер де болды, және жыл соңында олардың 700-і әлі де қамауда отыр деп есептеледі. Кем дегенде 20 адам терроризмге қарсы заңнама бойынша айыпталды және сотталды, ал сот процесі халықаралық әділ сот төрелігінің стандарттарына сай келмеді. Ұсталғандар мен айыпталушыларға заңгердің көмегінен бас тартуға мәжбүр болды.
Even before the large scale demonstrations began in August 2007, the authorities arrested many well known opponents of the government on political grounds, several of whom had only been released from prison several months earlier. Before the 25–29 September crackdown, more arrests of members of the opposition party National League for Democracy (NLD) took place, which critics say was a pre emptive measure before the crackdown. Mass round ups occurred during the crackdown itself, and the authorities continued to arrest protesters and supporters throughout 2007. Between 3,000 and 4,000 political prisoners were detained, including children and pregnant women, 700 of whom were believed still in detention at year's end. At least 20 were charged and sentenced under anti terrorism legislation in proceedings which did not meet international fair trial standards. Detainees and defendants were denied the right to legal counsel.