Кіріспе

Бахаи дінінде қолданылатын символдар. Бахаи дінімен байланысты екенін білдіру үшін бірнеше символ пайдаланылады: тоғыз қабырғалы жұлдыз, "Ең ұлы есім" деп аталатын көркем жазу, сақина тас символы немесе бес қабырғалы жұлдыз.

Тоғыз бұрышты жұлдыз

Абджадтық изопсефия жүйесіне сәйкес, Баха сөзінің сандық эквиваленті 9-ға тең, сондықтан 9 саны Бахаи символдарында жиі қолданылады. 9 санымен байланысты ең көп қолданылатын символ – тоғыз бұрышты жұлдыз; тоғыз бұрышты жұлдыздың ерекше дизайны басқаларынан көбірек қолданылмайды. Бұл жұлдыз Бахаи дінінің ілімдеріне жатпаса да, 9 санын кемелділік, бірлік және Бахамен байланыстырғандықтан, "9" белгісі ретінде кеңінен қолданылады. 9 саны Бахаи тарихы мен ілімдерінде де бірнеше рет кездеседі. 9 санының маңыздылығы туралы Шоги Эффенди былай деп жазды:

Оның қабір тастарына қолданылуы 1944 жылы діннің басшысы Шоги Эффендимен бекітілді. 13 қыркүйек 2022 жылы бұл символ Юникодқа қосылды.

Бес бұрышты жұлдыз

Бес бұрышты жұлдыз немесе хайкал (ғибадатхана) – Бахаи Дінінің символы, оны ХХ ғасырдың бірінші жартысында Бахаи Дінінің басшысы Шоги Эффенди былай айтқан: «Шынымен айтқанда, бес бұрышты жұлдыз – біздің Дініміздің символы, оны Баб қолданған және Ол түсіндірген». Баб пен Бахаулла екеуі де бес бұрышты жұлдызды арнайы хаттардың немесе тақташалардың контуры ретінде пайдаланған. Хайкал – ғибадатхананы білдіретін және әсіресе Иерусалимдегі Сүлеймен ғибадатханасын білдіретін еврей сөзінен алынған сөз. Араб тілінде бұл сөз сондай-ақ бір нәрсенің денесін немесе пішінін, әсіресе адам денесін білдіреді. Бахаи дәстүрінде хайкалды Баб орнатып, оны бас, екі қол және екі аяқ ретінде бейнелейді. Баб бес бұрышты жұлдыз пішінде көптеген хаттар, тақташалар, дұғалар және басқа да жазбаларды жазды, оның ішінде Баха сөзінің көптеген туындылары бар (төменде қараңыз). Бахаулла бес бұрышты жұлдыз пішінде «Сурий-и Хайкал» (Ғибадатхана Тақташасы) деп аталатын кітапты жазды. Ғибадатхана мағынасы сақталғанмен, хайкал негізінен адам денесін, әсіресе Құдайдың Танысы – Құдайдың елшісін және Бахаулланың өзін білдіреді. Бұл Тақташада хайкал Құдайдың сөзіне де сілтеме жасайды, ол Құдайдың Таныстары арқылы ашылады. Сондай-ақ Ол осы Тақташада былай дейді:
«Ей, Тірі ғибадатхана! Біз, шындығында, сені көк пен жер арасындағы Өзімнің жолымның белгісі етіп тағайындадық».

Ең ұлы есім

Ислам дінінде Алланың 99 есімі бар, ал кейбір мұсылман дәстүрлерінде ең үлкені – жасырын 100-ші есімнің бар екеніне сеніледі. Бахаи дінінде бұл «Ең ұлы есім» – Баха’ (بهاء), «дәулет, сұлулық» деп аударылады. Бахаи дінінің көптеген символдары өздерінің мәнін Баха сөзінен алады. Бұл сөз көптеген басқа есімдер мен тіркестерде қолданылады, соның ішінде Бахаи (Баханың ізбасары), Бахаулла «Алланың дәулеті», Абдул-Баха «Дәулеттің құлы», Я Бахаул Абха «Эй, ең дәулетті Дәулет!» және Аллаху Абха «Алла – ең дәулетті». Бахаулла өз жазбаларында бахаилерді жиі «Баха халқы» деп атаған. Баб Бахауллаға Баха сөзінің 360 туындысын жазған бір тақташа жіберді. Бахаилер күнделікті дұғаларымен бірге, медитация нысаны ретінде «Аллаху Абха» фразасын 95 рет қайталауға шақырылады. «Ең ұлы есім» деп белгілі символ – «Я Бахаул Абха» (يا بهاء الأبهى) сөзінің каллиграфиялық бейнесі, көбінесе «Эй, ең дәулетті Дәулет!» деп аударылады. Бұл бейнеленуді алғашқы бахаи каллиграфы Мишкин Калам жасаған, кейін барлық бахаилер қабылдады. Бұл символ Бахаи дініндегі басқа символдарға қарағанда Алланың есіміне және Алланың көрінісіне тікелей сілтеме жасайтындықтан, оны әдетте жеңіл-жеңіл пайдаланбайды немесе күнделікті қолданылатын жеке заттарды безендіру үшін қолданбайды. Бұл символ көбінесе бахаи үйлерінде және шектеулі санда шығарылатын жүзіктерде кездеседі.

Сақиналық тастың символы

«Абдул-Бахамен жобаланған Сақина таңбасы, аталымынан көрініп тұрғандай, Бахаилер киетін сақиналарда ең көп кездесетін символ, бірақ ол әшекейлерде, кітап мұқабаларында және суреттерде де қолданылады. Ол екі жұлдыздан (хайкал) және стильделген Баха символынан тұрады. Төменгі сызық адамзатты және жаратылыс әлемін, жоғарғы сызық – Құдай әлемін, ал ортаңғы сызық – Құдайдың Танысының ерекше мәртебесін және аян әлемін көрсетеді; тік сызық – Құдайдың Таныстары арқылы адамзатқа жеткен алғашқы еркі немесе Киелі Рух. Осы символдегі Құдай Танысының орны Құдаймен байланыстыратын нүкте деп есептеледі. Екі жұлдыз немесе хайкал Бахаулла мен Бабты бейнелейді. Символдың пішіні қытай иероглифтерімен – патша 王, Нефрит Императоры 玉帝 және ұстаз 主 сияқты сәйкес келуі де мүмкін, кездейсоқ емес.»