Кіріспе

Либелланың түрі – Либелла депресса, кең денелі қуушы немесе кең денелі шабуылшы, Еуропа мен Орталық Азиядағы ең көп кездесетін либеллалардың бірі. Ол өте ерекше, өте кең, жалпақ қарны, төрт қанаттағы дағы және еркегінде қарны күмісті көгілдір түске боялады.

Сәйкестендіру

Бұл жәндіктің ұзындығы шамамен 39–48 мм, аталық және аналықтарының екеуінің де кең, жалпақ құрсағы бар, ол қоңыр түсті және бүйірлерінде сары дақтармен. Аталықтарында құрсақ көк түсті жабынмен қапталады, бұл қоңыр түсті жабады. Алдыңғы және артқы қанаттарының тамырында қара дақ болады. L. depressa тұрған су көлдері мен тоғандардың жанында кездеседі, көптеген кішкентай жәндіктермен қоректенеді. Олар жалаңаш және күнге толы жерлерде кездеседі, көбінесе жаңа пайда болған тоғандар сияқты жаңа орталарды мекендеуге бірінші болып келген құмырсқалар болып табылады, сондай-ақ жақсы өсімдік жамылғысы бар тоғандарда да. L. depressa көбінесе судан алыс жерлерде көрінеді, себебі ересек жәндіктер өте жылдам және судан шыққаннан кейін жетілу кезеңінен өтеді. Ересек жәндіктер де көшпенді болып табылады.

Мінез-құлық

Ұшу мерзімі сәуірден қыркүйекке дейін, бірақ көбінесе мамыр және маусым айларында кездеседі. Олар су бетінде жылдам қозғалып, тікелей төмен түседі. Өте территориялық және қарсылас еркектермен, сондай-ақ кез келген басқа құмырсқамен шайқасады. Әдетте, күнге тонып тұратын сүйікті орнына оралады. Егер аналық еркектің территориясына кірсе, еркек жоғары ұшып, аналықты ұстап алады. Жұптасу қанатта жүреді және жұптар бір минуттан да аз уақытқа ғана біріктіріледі. Жұптар ажырасып, аналық жұмыртқа салуға қолайлы орын іздейді, әдетте су астындағы өсімдіктері бар ашық су алабын таңдайды. Аналық ұшып бара жатқанда су үстінде тоқталып, құрсағының ұшын суға мақсырайды. Жұмыртқалар 4-5 аптада шайқалады, ал дернәсілдер 1-2 жылда дамиды. Дернәсілдер көлдің түбіндегі лай мен шөгінділерде тіршілік етеді, тек бастары мен көздері ғана көрінетіндей етіп, сазға көміліп жатады. Ересек құмырсқалар судан алшақтап, 10-14 күнге созылатын жетілу кезеңінен өтеді.

Жүйелілік

Бұл түр көбінесе Libellula туысына жатқызылады, бірақ РНК және ДНК талдауына негізделген деректер бұл түрді Ladona туысына жатқызуға нұсқайды (Artiss және басқалар, 2001). Бұл өзгеріс әлі кеңінен қабылданбаған, сондықтан кітаптар мен анықтамалықтарда бұл түр Libellula деп тіркелген.