Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Баллада операсы – 18-шы ғасырдың басында пайда болған ағылшын сахналық ойын-сауық жанры, және келесі ғасыр бойында, содан кейін де дамуын жалғастырды. Бұрынғы комедия эн водвиль мен кейінірек Singspiel сияқты, оның ерекшелігі – сөйлеу диалогымен ұштасқан, халыққа таныс стильдегі әуендерді (бұрыннан бар немесе жаңадан жазылған) пайдалану. Бұл ағылшын пьесалары импортталған опера сериясының қағидаларын пародизациялағандықтан «опера» деп аталды. Музыка сыншысы Питер Гаммонд балада операсын «музыкалық сахна мен халық әнінің азаттығына жасалған маңызды қадам» деп сипаттайды.
The ballad opera is a genre of English stage entertainment that originated in the early 18th century, and continued to develop over the following century and later. Like the earlier comédie en vaudeville and the later Singspiel, its distinguishing characteristic is the use of tunes in a popular style (either pre existing or newly composed) with spoken dialogue. These English plays were 'operas' mainly insofar as they satirized the conventions of the imported opera seria. Music critic Peter Gammond describes the ballad opera as "an important step in the emancipation of both the musical stage and the popular song."
Бастапқы балада опералары
Балада операсы «Лондон опера сахнасының итальяндық билеуіне қарсы XVIII ғасырдағы наразылық» деп аталады. Ол өткір және көбінесе сатирикалық сөйлеу (ағылшын тілінде) диалогтан тұрады, әндері әдейі қысқа болып сақталады (көбінесе бір қысқа шумақ және қайырма), осылайша оқиғаның ағынына кедергі келтірмеу үшін, онда көбінесе қылмыстық әрекетпен айналысатын төменгі топқа жататын кейіпкерлер бейнеленеді және сол кезеңдегі итальян операсының жоғары моральдық қағидаларын бұзуға (немесе кері қайтаруға) бейім. Жалпы қабылдау бойынша, алғашқы балада операсы және ең сәттісі – 1728 жылғы «Тілші операсы» болды. Оның либреттосын Джон Гей, ал музыкасын Иоганн Кристоф Пепуш жазған, екеуі де бұрын Париждегі водевиль театрында болған болуы мүмкін және оны ағылшын тілінде қайта жасаймын деген ниетте болған. Оларға Томас Д’Урфейдің (1653–1723) музыкалық пьесалары мен бурлесктері де әсер еткен болуы мүмкін, ол әндерге жаңа сөздер қоюмен танымал болған; оның шығармаларының танымал жинағы 1700 жылы жарық көрген және көп рет қайта басылған. Осы жинақтан бірнеше әуендер «Тілші операсында» қайта пайдаланылды. «Тілші операсының» сәттілігінен кейін, осыған ұқсас көптеген туындылар сахнаға қойылды. Алғашқы қойылымда Мэкиатты сомдаған актер Томас Уокер бірнеше балада операларын жазды.
Ballad opera has been called an "eighteenth century protest against the Italian conquest of the London operatic scene." It consists of racy and often satirical spoken (English) dialogue, interspersed with songs that are deliberately kept very short (mostly a single short stanza and refrain) to minimize disruptions to the flow of the story, which involves lower class, often criminal, characters, and typically shows a suspension (or inversion) of the high moral values of the Italian opera of the period. It is generally accepted that the first ballad opera, and the one that was to prove the most successful, was The Beggar's Opera of 1728. It had a libretto by John Gay and music arranged by Johann Christoph Pepusch, both of whom probably experienced vaudeville theatre in Paris, and may have been motivated to reproduce it in an English form. They were also probably influenced by the burlesques and musical plays of Thomas D'Urfey (1653–1723) who had a reputation for fitting new words to existing songs; a popular anthology of these settings was published in 1700 and frequently re issued. A number of the tunes from this anthology were recycled in The Beggar's Opera. After the success of The Beggar's Opera, many similar pieces were staged. The actor Thomas Walker, who played Macheath in the original production, wrote several ballad operas,
Бұл туындылар төменгі топтың өмірін бейнелесе де, көрермендері әдетте Лондон буржуазиясынан болған. Опера сериясына (осы кезде көбінесе итальян тілінде орындалатын) реакция ретінде, музыка осы көрермендер үшін пьесаның мәтіні сияқты сатирикалық болды. Пьесаларда заманауи саясатқа сілтемелер жиі кездесетін, мысалы, «Тілші операсында» Пичм кейіпкері сэр Роберт Уолполды пародиялаған. Осы сатирикалық сипаттарының арқасында көптеген туындылар цензурадан өту және тыйым салу қаупіне тап болды, «Тілші операсының» жалғасы болған «Полли» операсының тағдыры да осылай болды. Балада операларының әуендерінің көпшілігі бұрыннан бар болған (қазіргі заманғы «жүксіз музыкалық қорап» сияқты), бірақ олар халық әуендері, классикалық композиторлардың (мысалы, Пурселл) танымал әуендері және тіпті балалар өлеңдері сияқты әртүрлі көздерден алынған. Музыканың маңызды көзі – 18 ғасырдағы Лондонның көше балдаларында орындалған танымал әуендер жинағы болды. «Баллада операсы» термині осы байланыстан туындады. Бұл таныс музыка жинағы балада операсының бастапқы түрі мен оның кейінгі формаларын ажыратуға көмектеседі. Көптеген балада опералары бірдей әуендерді пайдаланған, мысалы, «Лилибульеро», және шамамен 1750 жылға қарай жаңа әуендер жазу қажеттігі анық болды.
Although they featured the lower reaches of society, the audiences for these works were typically the London bourgeois. As a reaction to opera seria (at this time almost invariably sung in Italian), the music, for these audiences, was as satirical in its way as the words of the play. The plays themselves contained references to contemporary politics—in The Beggar's Opera the character Peachum was a lampoon of Sir Robert Walpole. This satirical element meant that many of them risked censorship and banning—as was the case with Gay's successor to The Beggar's Opera, Polly. The tunes of the original ballad operas were almost all pre existing (somewhat in the manner of a modern "jukebox musical"): however they were taken from a wide variety of contemporary sources, including folk melodies, popular airs by classical composers (such as Purcell) and even children's nursery rhymes. A significant source from which the music was drawn was the fund of popular airs to which 18th century London broadside ballads are set. It is from this connection that the term "ballad opera" is drawn. This ragbag of familiar music is a good test for distinguishing between the original type of ballad opera and its later forms. Many ballad operas used the same tunes, such as "Lillibullero", and by about 1750 it had become clear that there was a need for new tunes to be written.
Пасторальді баллада операсы
Кейінгі даму, сондай-ақ көбінесе баллада операсы деп аталады, көбірек "пасторальдық" стильде болды. Ең әсіресе, мазмұны жағынан бұл "баллада опералары" сатиралық түрге қарама-қайшы келетін. (Мысалы) "Қайыршы операсындағы" бұрыннан бар музыкалық жиынтықтардың орнына, осы туындылардың ноталары негізінен түпнұсқа музыкадан тұрды, бірақ олар көбінесе халық әуендерін пайдаланды немесе оларды үлгі етіп алды. Томас Арн мен Исаак Бикерстаффтың "Ауылдағы махаббат" және Уильям Шилдтің "Розина" (1781) – бұл классикалық мысалдар. Осы туындылардың көптегені итальян операларының қойылымдарынан кейін қосымша ретінде ұсынылды. Ғсырдың соңында Ричард Бринсли Шериданның "Дюэнна" және Чарльз Дибдиннің көптеген туындылары сияқты кең көлемді комедиялар тепе-тәуелді бастапқы стильге қайтарды, бірақ сатиралық баллада операсының күші әлсіреп қалды.
A later development, also often referred to as ballad opera, was a more "pastoral" form. In subject matter, especially, these "ballad operas" were antithetical to the more satirical variety. In place of the rag bag of pre existing music found in (for example) The Beggar's Opera, the scores of these works consisted in the main of original music, although they not infrequently quoted folk melodies, or imitated them. Thomas Arne and Isaac Bickerstaffe's Love in a Village, and William Shield's Rosina (1781) are typical examples. Many of these works were introduced as after pieces to performances of Italian operas. Later in the century broader comedies such as Richard Brinsley Sheridan's The Duenna and the innumerable works of Charles Dibdin moved the balance back towards the original style, but there was little remaining of the impetus of the satirical ballad opera.
19 ғасыр
19 ғасырдағы ағылшын операсы баллада операсының "пасторальдық" түрінен күшті ықпалданып дамыған, тіпті сатирикалық сипаттағы іздері де Джон Барнетт сияқты "нақты" композиторлардың шығармаларында табылады. Баллада операның сатирикалық рухының көп бөлігі (әрине, өте жетілдірілген түрінде) Гилберт пен Салливанның Савой операларына Гилберттің салған үлесінде көрінеді, ал баллада операсының пасторальдық түрі Гилберт пен Салливанның ерте туындыларының бірі – "Сорсер" (1877) операсында пародияланады.
English 19th century opera is very heavily drawn from the "pastoral" form of the ballad opera, and traces even of the satiric kind can be found in the work of "serious" practitioners such as John Barnett. Much of the satiric spirit (albeit in a greatly refined form) of the original ballad opera can be found in Gilbert's contribution to the Savoy operas of Gilbert and Sullivan, and the more pastoral form of ballad opera is satirised in one of Gilbert and Sullivan's early works, The Sorcerer (1877).
20 ғасыр
Курт Вейл мен Бертольт Брехттің (1928) «Үш тиындық операсы» — «Кедей операсының» жаңа өңделісі, оқиғасы мен кейіпкерлері ұқсас, сондай-ақ сатирикалық тікелейлігі де көп бөлігін сақтайды. Бірақ, ол түпнұсқадан тек бір әнді ғана пайдаланады, ал қалған музыка арнайы жазылған, сондықтан түпнұсқа баллада операсының ең ерекше белгісінің бірі жоқ. Тағы бір ерекшелігі, Ральф Вон Уильямстың екі актілі «Хью Дровер» операсы (алғаш рет 1924 жылы қойылған) кейде «баллада операсы» деп аталады. Бұл «Кедей операсына» қарағанда «Шилдтің Розинасына» көбірек ұқсайды. ХХ ғасырда халық әншілері халықтық немесе халыққа ұқсас әндермен «баллада опералары» деп аталатын музыкалық қойылымдар жасады. Алан Ломакс, Пит Сигер, Бурл Айвс және басқалар 1944 жылы «The Martins and the Coys» әнін, ал Питер Беллами және басқалар 1977 жылы «The Transports» әнін жазды. Біріншісі баллада операсының «пасторальдық» стилімен, ал екіншісі сатирикалық «Кедей операсы» стилімен байланысты, бірақ олардың барлығы терминнің одан әрі жаңаша түсіндірілуін көрсетеді. Қызығы, Кандер мен Эббтің мюзиклдерінде, әсіресе «Чикаго» мен «Кабаретте» «Кедей операсы» мен оның тікелей жалғасынан көрінетін сатира ең жақсы сақталған, бірақ мұнда, Вейлдің нұсқасындағыдай, музыка 18 ғасырдың басындағы баллада операларынан айырмашылығы, арнайы жазылған.
The Threepenny Opera of Kurt Weill and Bertolt Brecht (1928) is a reworking of The Beggar's Opera, setting a similar story with the same characters, and containing much of the same satirical bite. On the other hand, it uses just one tune from the original—all the other music being specially composed, and thus omits one of the most distinctive features of the original ballad opera. In a completely different vein, Hugh the Drover, an opera in two acts by Ralph Vaughan Williams first staged in 1924, is also sometimes referred to as a "ballad opera". It is plainly much closer to Shield's Rosina than to The Beggar's Opera. In the twentieth century folk singers have produced musical plays with folk or folk like songs called "ballad operas". Alan Lomax, Pete Seeger, Burl Ives, and others recorded The Martins and the Coys in 1944, and Peter Bellamy and others recorded The Transports in 1977. The first of these is in some ways connected to the "pastoral" form of the ballad opera, and the latter to the satiric Beggar's Opera type, but in all they represent yet further reinterpretations of the term. Ironically, it is in the musicals of Kander and Ebb—especially Chicago and Cabaret—that the kind of satire embodied in The Beggar's Opera and its immediate successors is probably best preserved, although here, as in Weill's version, the music is specially composed, unlike the first ballad operas of the 18th century.