Итальяндық теңіз астығы «Ириде» тарихы

Кіріспе

Италия Корольдік Әскери-теңіз флотының суасты кемесі
{|

қалыпты (су бетінде)
қалыпты (су астында)
|Кеме ұзындығы= Олардың жобаланған толық жүктемелі ығысуы су бетінде және су астында болды, бірақ қайық пен құрылысшыға байланысты біршама өзгерді. Суасты кемелерінің ұзындығы 60 метр, ені 6 метр, ал суға бату тереңдігі 5 метрден 5 метрге дейін жететін. Су бетінде жүзу үшін қайықтар екі дизельді қозғалтқышпен жабдықталған, әрқайсысы бір пернелік білікпен жалпы қуаты .

Құрылыс және мансап

"Ирида" кемесі OTO компаниясының Мугьянодағы кеме жасау шебінде 1935 жылдың 3 қыркүйегінде салынды, 1936 жылдың 30 шілдесінде суға түсіріліп, 1936 жылдың 6 қарашасында құрастырылды. 1937 жылдың 30 тамызында сағат 20:45-те, беткейде жүзіп бара жатқанда, Валенсиядан Гибралтарға бағыт алған британдық эсминецті көріп, оны испандық әскери кеме деп жаңылыстырды. "Хавок" торпедадан қашып, оңға қарай тізгін бұрды, сосын сонар арқылы су асты қайығын іздеуге кірісті. Бірақ сонар су асты қайығын көрген жерден өзге жерді көрсетті, сондықтан "Хавок" сонар көрсеткен жерге тереңдік зарядтарын тастады. Британдық эсминецтер және крейсерлер тоғыз сағат бойы шабуылдады. "Ирида" тереңге жасырынып, аман қалды және ешқандай ауыр зақым алмады. Осы оқиғадан кейін, 1937 жылдың қыркүйегінде Франция мен Ұлыбритания Жерорта теңізіндегі сауда кемелеріне жасалған "су асты пираттығын" талқылау үшін Нион конференциясын шақырды. 14 қыркүйекте Испания төңірегінде британдық және француздық патрульдік аймақтар құру туралы келісімге қол қойылды (барлығы 60 эсминец пен ұшақ жұмыстың ішінде) су асты қайықтарының агрессивті әрекеттерін тоқтату үшін. Италия тікелей айыптама алған жоқ, бірақ келісімді орындауға және су асты операцияларын тоқтатуға міндетті болды. Франко режимінің қысымымен Италия испан легионына (Legión Española немесе Tercio de Extranjeros) тағы төрт су асты қайығын (Фалангистер қолдауындағы итальяндық су асты қайықтары "Архимед" және "Эвангелиста Торричеллиден" басқа) беруге шешім қабылдады. "Ирида" осы төрт қайықтың бірі болып таңдалды. 1937 жылдың 23 қыркүйегінде "Ирида" Майоркадағы Сольер қаласына келді. Ол испан адмиралы Франсиско Мореноның тікелей басқаруына берілді, "Гонсалес Лопес" деп аталды және L3 белгісін алды. Алайда, "Ирида" өз командирін (капитан Джунио Валерио Боргезе), жоғары офицерлерін және итальяндық экипажын сақтап қалды, бірақ олар испандық форма киюге және белгілер тағуға міндетті болды. Tercio-ға берілген қалған үш итальяндық су асты қайығы "Ониче" ("Агилар Таблада"), "Галилео Галилей" ("Генерал Мола II") және "Галилео Феррарис" ("Генерал Санхурхо II") болды. Барлығы Сольерде орналасқан. "Легионерлік" қызметінің барысында "Ирида" екі миссия орындады: бірі 1937 жылдың қазан айында, 24 қазанда шығып, сегіз күннен кейін қайтып келді, екіншісі 1938 жылдың қаңтарында, 14 қаңтарда шығып, тоғыз күннен кейін аяқталды. Екінші миссиясы барысында "Ирида" қайтадан испан жағалауын күзетті және 1938 жылдың 19 және 22 қаңтарында төрт торпеда атып, екі рет шабуылға тырысты, бірақ екі шабуыл да сәтсіз аяқталды. 21 тамыз күні түнде SLC-лер су асты қайығының палубасына тиеліп, ертесіне таңертең сынақ саяхаты жасалуы керек еді. Корольдік теңізшілері "Ириданы" батырып жіберді, ал Джон Веллэм мен лейтенант Невилл Чизман қалған екі кемеге шабуыл жасады. Бірнеше экипаж мүшелері торпеда операторларының көмегімен құтқарылды, көптегені суға батып кетті. Отын жетіспей және жараланған Джон Веллэм өз базасына оралды және "Еңбегі үшін айырылмаған орденмен" марапатталды. Патч "Еңбегі үшін орденмен", Чизман, лейтенант Фредерик Стовин Брэдфорд және лейтенант Гордон Вудли "Еңбегі үшін айырылмаған айқас орденімен", ал старшина Альфред Марш "Еңбегі үшін медальмен" марапатталды. Патч пен Веллэм кейіннен Таранто портындағы итальяндық флотқа шабуыл жасады. Апатты тексеру кезінде екі офицер мен жеті теңізші тірі қалғаны анықталды. Жағдай қиын болды: бөлімше баяу суға толып, жарылыстан бұрмаланған құтылу есігі жабылып қалды. Бірнеше сағат жұмыс істегеннен кейін, жеті адам суға түсушілердің көмегімен су бетіне шықты, екі адам нұсқауларды орындамағаны үшін қайтыс болды. Жеті құтқарылғанның екеуі кейіннен эмболиядан қайтыс болды. Жалпы, "Ирида" 35 адамды жоғалтты (3 офицер, 9 офицер емес және 23 теңізші), 17 адам аман қалды. Барлық төрт SLC-лер аз зақыммен құтқарылып, "Калипсо" арқылы Ла Специяға қайтарылды. Бірінші шабуыл апатқа ұшырады.

Iride was built by OTO at their shipyard in Muggiano, laid on 3 September 1935, launched on 30 July 1936 and completed on 6 November 1936. At 20:45 on 30 August 1937, while traveling on the surface, she sighted British destroyer steaming from Valencia to Gibraltar, and mistaking it for a Spanish naval ship of the , launched a 450 mm torpedo from at 20:52. Havock managed to avoid the torpedo with a sharp turn to the starboard, and then went on to search for the submarine using her sonar. However, the sonar showed a different position than where the submarine was sighted, and Havock proceeded to launch depth charges on the sonar location. British destroyers , and , and a cruiser joined in, and continued the attack for nine hours. Iride hiding at a great depth managed to survive and did not sustain any serious damage. Following the incident, in September 1937 the Nyon Conference was called by France and Great Britain to address the "underwater piracy" conducted against merchant traffic in the Mediterranean Sea. On 14 September, an agreement was signed establishing British and French patrol zones around Spain (with a total of 60 destroyers and aircraft employed) to counteract aggressive behavior by submarines. Italy was not directly accused, but had to comply with the agreement and suspend the underwater operations. Under pressure from Franco's regime, Italy decided to transfer four more submarines (in addition to Italian submarine Archimede and Italian submarine Evangelista Torricelli already being operated by the Falangists) to the Spanish Legion (Legión Española or Tercio de Extranjeros). Iride was one of the four boats chosen for the transfer. On 23 September 1937 Iride arrived at Soller on Mallorca. She was placed under the direct command of Spanish Admiral Francisco Moreno, was renamed Gonzalez Lopez and assigned pennant number L3. However, Iride retained her commander (captain Junio Valerio Borghese), senior officers and Italian crew, but they had to wear Spanish uniforms and insignia. The other three Italian submarines transferred to Tercio were Italian submarine Onice (Aguilar Tablada), Italian submarine Galileo Galilei (General Mola II) and Italian submarine Galileo Ferraris (General Sanjurjo II). All four were based at Soller. During her "legionary" career Iride carried out two missions, one in October 1937, leaving on 24 October and returning eight days later, and another one in January 1938, leaving on 14 January 1938 and finishing nine days later. During her second mission, Iride again patrolled along the Spanish coast, and attempted an attack twice, on 19 January and 22 January 1938, by launching four torpedoes, but both attacks were unsuccessful. During the night of 21 August the SLCs were loaded onto the submarine's deck, and a test navigation were to be carried out the next morning. Royal Marines, sank Iride, while John Wellham and Lieutenant Neville Cheesman attacked the other two ships. A few crew members were rescued with the support of the human torpedo operators; most died in the sinking. John Wellham, low on fuel and wounded, returned to his desert base and was awarded the Distinguished Service Cross. Patch received the Distinguished Service Order, while Cheesman, Sub Lieutenant Frederick Stovin Bradford and Acting Sub Lieutenant Gordon Woodley also received the Distinguished Service Cross, and Petty Officer Alfred Marsh the Distinguished Service Medal. Patch and Wellham would later fly in the attack on Italian fleet at Taranto harbour. While examining the wreckage, operators discovered that two non commissioned officers and seven sailors were still alive trapped in one of the aft compartments of the submarine. The situation was critical: the compartment was slowly flooding and the escape door was jammed distorted by the explosion. After several hours of work, all seven men managed to get to the surface with the help of divers, two men died because they did not follow the instructions. Of the seven survivors two sailors died later of embolism. Overall, Iride lost 35 men (3 officers, 9 non officers and 23 sailors) with 17 survivors. All four SLCs were recovered with minor damage, and brought back to La Spezia by Calipso. The first assault operation had ended in disaster.