Кіріспе
Көлік үлгісі
Ford Escort-тың Солтүстік Америкалық нұсқасы – 1981 жылдан 2003 жылға дейінгі модельдік жылдар аралығында Ford компаниясы сатқан автомобильдердің қатары. Ford Pinto-ның тікелей мұрагері болған Escort, сонымен қатар Еуропадан импортталған Ford Fiesta-ның Солтүстік Америкадағы Ford модельдерінің ең кішкентай көлігі ретіндегі рөлін де иеленді. Үш буынға бөлініп шығарылған, бірінші буыны – субкомпакт, ал келесі екі буыны – компакт автомобильдер болды. Нарықта үлкен сәттілікке қол жеткізген Escort, 1982 жылдан кейін АҚШ-та ең көп сатылатын автомобиль атанды және 1980-ші жылдардың көп бөлігінде осы позициясын сақтап келді. Үш буынға бөлініп шығарылған Escort – Ford компаниясы жасаған алғашқы «дүниежүзілік автомобиль» болды. Бірінші буын American Escort, Ford of Europe компаниясымен бірлесіп, Escort Mk III-ті алдыңғы жетекке ие модельге айналдырды. Өндіріс кезеңінде Escort платформаны кеңінен пайдалану және брендті өзгерту процестерінен өтті. Бірінші буын ұзын дөңгелек арақашықтығы бар Ford Tempo/Mercury Topaz, екі орындық Ford EXP/Mercury LN7 модельдерінің негізі болды және Mercury Lynx деп қайта аталды. Екінші буын 1991 жылы таныстырылып, компакт сегментіне көшті. Ford of Europe-пен ортақ дизайннан алыстап, Escort енді Mazda 323 платформасын бөлісті және Ford Laser (Азия және Океанияда сатылатын модельдер желісі)пен бірдей кузовқа ие болды; Mercury Lynx Mercury Tracerмен алмастырылды. 1997 жылы үшінші буын – бұрынғы буын седанының кең ауқымды қайта жасалуы болды, сонымен қатар Escort ZX2 екі есікті модельдері және Mercury Tracer ұқсас қайта дизайнмен жабдықталды. 2000 жылы Ford Солтүстік Америкада Ford Focus-ты үшінші «дүниежүзілік автомобиль» ретінде таныстырып, оны Escort-тың ізбасары ретінде кезең-кезеңмен енгізді. 2000 жылдан кейін төрт есікті Escort көбінесе корпоративтік сатуға бағытталды (купе нұсқасы сатылымда қалды), ал 2002 жылғы модельден кейін өндіріс толығымен тоқтатылды. Еуропалық Ford-тың бірінші буын American Escort және Escort Mk III (сондай-ақ Mondeo/Contour және Mercury Mystique) модельдерінен айырмашылығы, Focus еуропалық және Солтүстік Америкалық нұсқалары арасындағы ортақтықтың жоғары деңгейін қамтамасыз етті, нәтижесінде Ford Escort-пен бастапқыда жоспарланған түпкілікті «дүниежүзілік автомобильге» айналды. Escort өндірісінің барлық кезеңінде Wayne Stamping & Assembly (Уэйн, Мичиган) және бірінші буын Edison Assembly (Эдисон, Нью-Джерси), San Jose Assembly Plant (Милпитас, Калифорния) және Oakville Assembly (Оуквиль, Онтарио, Канада) зауыттарында, ал екінші және үшінші буындары Hermosillo Stamping and Assembly (Гермосильо, Сонора, Мексика) зауытында шығарылды.
Форд "дүниежүзілік автомобиль"
Солтүстік Америкадағы Ford Escort, 1968 жылдан бері "Ford Escort" маркасымен сатылып келген Ford және Ford Europe компанияларының "дүниежүзілік автомобиль" жобасы ретінде бастау алды. Ford бұған дейін Capri және Mk I Fiesta сияқты еуропалық модельдерін Солтүстік Америка нарығында сатуға тырысқан, бірақ бұл өнімдер екі нарыққа қызмет ету үшін бастапқыда жасалған, әлемдік автомобильдер емес еді. Кіші Fiesta үлкен сәттілікке ие болғаннан кейін, жаңа көлік алдыңғы жетекке ие болды. Бағдарламаның мақсаты Солтүстік Америкадағы Ford Pinto және еуропалық Ford Escort Mk II модельдерін біртұтас модельдік платформаға біріктіру болды. 1981 жылғы модель ретінде жоспарланған, бастапқы ниет американдық Escort пен еуропалық Mk III Escort шасси архитектурасы мен компоненттерін ортақ пайдалануы еді. Модельдік әзірлеу барысында американдық және еуропалық дизайн командаларының ойлары айырмашылыққа ұшырады, нәтижесінде соңғы өнімдерде елеулі айырмашылықтар пайда болды. Олардың негізгі пішіні бірдей болғанымен, 1981 жылғы Ford Escort және Escort Mk III арасында ауыстырылатын кузов бөліктері жоқ; екі көлік арасындағы жалғыз ортақ компоненттер – CVH қатарлы 4 цилиндрлі қозғалтқыш және ATX автомат беріліс қорабы. Екі машинаның да серпімділік жүйесінің негізгі дизайны бірдей, бірақ компоненттері алмастырылмайды. Ортақ 94,2 дюймдік доңғалақ базасына ие болғанымен, американдық Escort еуропалық нұсқадан ұзын және кең; көптеген нұсқалары сол кезеңдегі американдық көліктеріне тән үлкен мөлшердегі хромды сыртқы әрлеумен жабдықталған, ал пропорциялардың өзгеруі машинаға еуропалық бауырына қарағанда ауыр және сәнді көрініс берді. Еуропада Escort Солтүстік Америкада ешқашан өндірілмеген үш кузов стилінде шығарылды, оның ішінде 3 есікті универсал, 2 есікті кабриолет және 2 есікті фургон. Еуропалық нұсқада 4 есікті седанның Orion деген жеке атаумен сатылатын түрі де болды.
Бірінші буын (1981-1990)
Ford Escort бірінші буыны 1980 жылдың 3 қазанында, 1981 модельдік жылға арнап ұсынылды, ал Lincoln Mercury бұл модельдік желіні Mercury Lynx деп сатты. Pinto-мен дерлік бірдей доңғалақ базасына ие Escort, алдыңғы үлгісіне қарағанда шамамен алты дюймға ұзынырақ және үш дюймнан астам биік болды. Аты аталмаған базалық комплектациямен қатар, Escort L, GL, GLX және SS комплектацияларында сатылды.
1981-1984 жылдар
1981 жылы Escort бастапқыда үш есікті хэтчбек және бес есікті универсал (station wagon) кузов стилінде ұсынылды; бес есікті хэтчбек 1981 жылдың мамырында таныстырылды. "Әлемдік автомобиль" мәртебесін көрсету үшін Ford алдыңғы крылоларға (fenders) Escort белгісін, оның ішінде жер шарын бейнелейтін глобусты қосты; бұл белгі тек 1981 жылы қолданылды. Ірі Fairmont және LTD Crown Victoria универсалдарымен үйлесімді, Escort универсалы GL және GLX комплектацияларында ағаш өрнегі бар Squire пакетімен ұсынылды. 1982 жылы сыртқы түріне шағын өзгерістер енгізілді, модельдің белгісі Солтүстік Америкадағы өнімдерге қабылдаған Ford Blue Oval эмблемасын көрсететіндей етіп жаңартылды. Жаңартылған радиаторлық тормен бірге, көк овал артқы есіктегі (liftgate) бұрынғы "FORD" жазуын алмастырды. "SS" жиынтығы да 1981 жылы қол жетімді болды; ол қараңғыланған әрлеу, арнайы жолақтар және наклейкалар жиынтығы, жақсартылған тежегіштер және кеңірек доңғалақтарды қамтыды, бірақ қосымша қуат болған жоқ. SS жиынтығы келесі жылы General Motors-тың Chevrolet SS опциялық жиынтығымен қақтығысқа түскендіктен (күштірек) Escort GT-мен ауыстырылды. Ford EXP екі орындық хэтчбек купе ретінде ұсынылды (төменде қараңыз). 5,518 доллардан басталатын 1982 жылғы Escort, Ford-тың ең көп сатылатын модельдерінің қатарына және АҚШ-тағы ең танымал автомобиль брендіне айналды. Модель жылында Mercury Lynx та зейнеткерлікке шықты, оның орнына 1987 жылы Mercury Tracer келді (Mazda 323 негізінде қайта брендтелген Ford Laser). 1987 жыл – Escort Канадада соңғы рет құрастырылған жыл. Escort 1988 жылдың ортасында екінші рет жаңартылды, бұл "88.5" жыл деп белгіленді, ол алдыңғы және артқы бөліктерді тегістеді. Пластмассадан жасалған бамперлер металл бамперлерді алмастырды, артқы жақтағы терезелер кеңейтілді және артқы дизайн дөңгелектелді. GT емес модельдерде 13 дюймдік доңғалақтардың орнына үлкен, 14 дюймдік доңғалақтар орнатылды, ал пассивті қауіпсіздік талаптарын орындау үшін Escort автоматты иық белдіктерімен жабдықталды.
Қозғалтқыш жүйесі туралы мәліметтер
Атлантиканың екі жағында Escort үшін әзірленген CVH төрт цилиндрлі қозғалтқыш отбасы Солтүстік Америка нарығына 1.6 литрлік көлеммен енгізілді; 1.3 литрлік қозғалтқыш жобаланып, прототипі жасалды, бірақ қуатының жетіспеуі және сертификаттау мүмкін болмағандықтан өндіріске түспеді. Бұл қозғалтқыш жоғары сығылым қатынасы, жаңа шығарынды жүйесі және карбюратордағы үлкен жиектердің арқасында жоғары қуаттылықты қамтамасыз етеді. Көп нүктелі отын инжекциясы HO қозғалтқышының қуатын 1983 жылға дейін арттырды. Түрбо қозғалтқыш 1984 жылғы модельде Escort GT (және Lynx RS) көліктеріне орнатылды. 1985 жылғы модельдің жаңартылуының аясында 1.6 литрлік қозғалтқыш 1.9 литрге дейін ұлғайтылды, қуаттылығы артты; GT жоғары қуатты қозғалтқышы жаңартылған сорғы коллекторлары, цилиндр бастары және шығарынды құбырларының арқасында ұсынылды. GT тек қолмен басқарылатын беріліспен ғана шығарылды, ал Turbo GT шығарылымнан алынды. Деректерге сәйкес, 1984 жылғы модельдің жартысында шамамен 1000 Turbo GT құрастырылды, ал 1985 жылдың басында қаншасы жасалғаны белгісіз. 1987 жылы стандартты Escort карбюратордан бас тартып, дроссельді клапанды отын инжекциясын қабылдады, қуаттылығы тағы да артты. Escort қозғалтқыштары 1988 жылғы жаңарту кезінде сәл өзгертілген түйреу білігі мен роликтерді алды; стандартты модельдің қуаты өзгермеді, бірақ GT қуаты сәл өсті.
The Escort's engines received a slightly revised camshaft and roller lifters along with the mid 1988 revision; power of the standard model was unchanged but the GT went up slightly, to
+Engine configurationEngine familyProductionOutputNotes I4Ford CVH engine1981–1985 1982–1985 High output (H. O.) 1983–1985GTmulti port EFI turbocharged I4Ford CVH engine1984–1985Turbo GTmulti port EFI I4 dieselMazda RF diesel1984–1987 All except GT I4Ford CVH engine1985.5–19862 bbl carburetor3 door5 doorWagonYearly Total1981192,554 128,173320,7271982165,660130,47388,999385,1321983151,38684,64979,335315,3701984184,32399,44488,756372,5231985212,960111,38582,738407,0831986228,013117,30084,740430,0531987206,729102,18765,849374,7651988251,911113,47056,654422,0351989201,288110,63130,888342,8071990N/AN/AN/A290,516
+Қозғалтқыш конфигурациясы Қозғалтқыш отбасы Өндіріс Қуаты Ескермелер I4 Ford CVH қозғалтқышы 1981–1985 1982–1985 Жоғары қуатты (H.O.) 1983–1985 GT Көп нүктелі EFI түрбо I4 Ford CVH қозғалтқышы 1984–1985 Turbo GT Көп нүктелі EFI I4 дизель Mazda RF дизелі 1984–1987 GT I4 Ford CVH қозғалтқышынан басқасының бәрі 1985.5–1986 2 стволды карбюратор 3 есікті 5 есікті Универсал Жылдық жалпы 1981 192,554 128,173 320,727 1982 165,660 130,473 88,999 385,132 1983 151,386 84,649 79,335 315,370 1984 184,323 99,444 88,756 372,523 1985 212,960 111,385 82,738 407,083 1986 228,013 117,300 84,740 430,053 1987 206,729 102,187 65,849 374,765 1988 251,911 113,470 56,654 422,035 1989 201,288 110,631 30,888 342,807 1990 N/A N/A N/A 290,516
The Escort's engines received a slightly revised camshaft and roller lifters along with the mid 1988 revision; power of the standard model was unchanged but the GT went up slightly, to
+Engine configurationEngine familyProductionOutputNotes I4Ford CVH engine1981–1985 1982–1985 High output (H. O.) 1983–1985GTmulti port EFI turbocharged I4Ford CVH engine1984–1985Turbo GTmulti port EFI I4 dieselMazda RF diesel1984–1987 All except GT I4Ford CVH engine1985.5–19862 bbl carburetor3 door5 doorWagonYearly Total1981192,554 128,173320,7271982165,660130,47388,999385,1321983151,38684,64979,335315,3701984184,32399,44488,756372,5231985212,960111,38582,738407,0831986228,013117,30084,740430,0531987206,729102,18765,849374,7651988251,911113,47056,654422,0351989201,288110,63130,888342,8071990N/AN/AN/A290,516
Жарамдылық мерзімі
1982 жылы ұсынылған екі орындық Ford EXP (кейін Escort EXP) – Escort-тың купе түрі болды. Thunderbird-ден бері жасалған алғашқы екі орындық Ford, EXP стандартты үш есікті лифтбекке қарағанда көбірек спорттық сыртқы түрімен (бірақ аз өнімділік жаңартуларымен) жасалған. EXP 1982-1983 жылдары Lincoln Mercury арқылы Mercury LN7 ретінде сатылды, ол радиатор торы мен хетчбек дизайны жағынан сәл ерекшеленді. 1985 жылы Escort жаңартылғаннан кейін EXP қайта стильдендіріліп, Escort EXP аталды. Екі орындық купе лифтбек Escort-тың алдыңғы бөлігін қабылдап, көрінісі біртегіс болды. Бұл модель 1988 жылғы модельдік жылдан кейін өндірілістен алынды; тұтынушылардың сұранысы екі орындық көліктерден ауысқандықтан, Ford өзінің күштерін төрт орындық Ford Probe-қа (бастапқыда 1989 жылғы Ford Mustang ретінде жоспарланған) жұмсауға көшті.
Үшінші буын (1997-2003)
Рестайлинг 1998 жылғы модель үшін хэтчбектерді алып тастап, жаңа спорттық купе қосты. Escort седан мен универсалы төмен қуатты CVH SPI2000 қозғалтқышымен жабдықталған. 1996 жылдан 2002 жылға дейін Escort седанында шамалы айырмашылықтар бар. 1997 жылғы комплектациялар базалық және LX болды, ал 1998–2002 жылдар аралығында LX және SE комплектациялары ұсынылды. 1999 жылы кері шамдар артқы фаралармен бірге орналастырылды, бұрын олар артқы фараның астында, кузовта болған. 1999 жылы хромды доңғалақ қаптары және басқа да мүмкіндіктері бар сирек кездесетін комплектация пакеті ұсынылды. Escort "Sport" пакетімен де ұсынылды. Mercury Tracer нұсқасы жылға байланысты "Trio" немесе "Sport" деп аталды. Tracer Trio үшін себет тоқу үлгісінде доңғалақтар, ал Tracer Sport үшін гүл жапырақтары үлгісінде доңғалақтар қолданылды. Sport/Trio пакетіне алюминий доңғалақтар, спорттық ауыспалы құбыр, тахометр және артқы қақпақтың спойлері кірді. Escort универсалының кузов стилі көбінесе сақталды, жаңа интерьер, алдыңғы бөлік, бампер, бүйірлік көрінетін айналар, есік тұтқалары, логотиптері және сәл рестайлингіленген артқы шамдар мен отражательдер ғана өзгерді. Кейбір модельдердің есіктеріндегі қара терезе жиектері кузов түсіне боялды. Escort универсалы мен Mercury Tracer седан және универсалы 1999 жылдан кейін өндірістен алынды. Escort седаны 2002 жылы баға тізімінен жоғалып кетті, бірақ тек корпоративтік және жалға берілетін автомобильдер ретінде сатыла берді. Escort Ford Focus моделімен алмастырылды. Соңғы Ford Escort 2002 жылдың маусым айында конвейерден түсті. Соңғы ZX2 2003 жылдың маусым айында шығарылды. Мексикада оны кішірек Ford Ikon алмастырды.
Қозғалтқыштар
1997–2002 ж. 2.0 л (1986 см³) CVH SPI2000, SOHC I4, 5000 айналымда, 3750 айналымда, қызыл аймақ 5500 айналымда седан және универсал
1998–2003 ж. 2.0 л (1989 см³) Zetec, DOHC I4, 5750 айналымда, 4250 айналымда, қызыл аймақ 6500 айналымда, 7200 айналымда айналым шектегіші ZX2
1999–2000 ж. 2.0 л (1989 см³) Zetec, DOHC I4, ZX2 S/R
1998–2003 2.0 L (1989 cc) Zetec, DOHC I4, at 5,750 rpm, at 4,250 rpm, redline 6,500 rpm, 7,200 rpm rev limiter ZX2
1999–2000 2.0 L (1989 cc) Zetec, DOHC I4, , ZX2 S/R
ZX2
1998 жылғы Escort ZX2, Ford Probe-ді Ford компаниясының спорттық компакт автокөлігі ретінде алмастырды. ZX2, Escort седан және универсалдан әлдеқайда төмен және сәндік көлік болды, ол жастар нарығына бағытталған, Escort GT-ні алмастыру мақсатында (бірақ артқы дискілі тежегіштері болмады) және тек Ford компаниясының Мексикадағы Сонора штатындағы Гермосильо құрастыру зауытында өндірілді. 1999 жылы интерьер жаңартылып, модель 2003 жылдан кейін шығарылымнан алынды. Онда толығымен жаңа панель және жылу мен радионы басқаруды біріктіретін панель болды, бұл үшінші буын Ford Taurus-қа ұқсас. 1998 жылғы Escort ZX2 купесі стандартты жабдық ретінде 2.0 литрлік Zetec DOHC төрт цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталды, бұл опция седан мен универсалда қолжетімді болмады. Zetec үлкен еуропалық Ford Mondeo және оның американдық туыстары Ford Contour және Mercury Mystique-та негізгі қозғалтқыш ретінде қолдануға арналған, бұл ZX2-ге 7.4 секундта 0-тан 60 миль/сағ жылдамдыққа дейін үдеуге мүмкіндік беріп, лайықты өнімділік көрсетті. 1999 және 2000 жылдардағы модельдер автомобильдің өнімділігін одан әрі жақсартатын, лимиттік басылымдағы ZX2 S/R ұсынды. 2001 және 2002 жылдары төрт есікті седан тек корпоративтік сатуға ғана шектелді және Escort ZX2 атауынан жай ғана бас тартылды, бұл автомобильді ресми түрде екі есікті купе ретінде белгіледі. Ford Focus 1998 жылы (АҚШ-та 1999 жылы) дебют жасады және ZX2-мен бір уақытта өндірілді. Белгілі бір танымалдылығына қарамастан, ZX2, Focus ZX3, ZX4 және ZX5 модельдерімен алмастырылды. Екі автомобильде бірдей Zetec қозғалтқышы болғанымен, бірнеше айырмашылықтар бар. Focus-та шығарылатын газдың VCT жүйесі болмады және қуат диапазонын бірнеше жүз айналымға төмендететін аз агрессивті кәмшафттар қолданылды. Екі модель бірдей блокпен бөліседі, бірақ әртүрлі кәмшафттар мен цилиндрдің басынан кейін Focus-тың айналу моменті артты. Жақсырақ беріліс қатынасы мен жеңіл салмағының арқасында ZX2, Focus-тан жоғары өнімділік көрсетті. ZX2, қорытпа дөңгелектермен және стандартты жабдық ретінде жаңадан ұсынылған артқы терезді мұздан тазартатын жүйемен, сондай-ақ 2003 жылы жаңартылған алдыңғы панельмен жабдықталды. 2003 жылғы модельдің соңында өндіріс тоқтатылды.
ZX2 S/R
1990 жылдардың соңында шетелдік тюнинг модельдерінің артуы және сәттілігі Фордты өз өнімділік моделін, ZX2 S/R-ді жасауға итермеледі. Ол Honda Civic Si және Dodge Neon ACR сияқты заводтық өнімділік спорттық компакт автомобильдермен бәсекелесуге арналған еді. ZX2 S/R алғаш рет 1999 жылы Помонада өткен SEMA Import Auto Salon көрмесінде таныстырылды. ZX2 S/R – Ford Racing және Ford Motor Company компаниясының Ұсақ көліктер орталығы бірлесіп жасаған алғашқы өнім болды. Фордтың соңғы, шектеулі өндірісі 2110 дананы құрады, оның ішінде 1999 жылғы 110 сары S/R, алғашқы екеуі Огайо штатының Колумбус қаласында, ал қалған 108 Калифорнияда сатылды; 2000 жылы 500 қара, 500 қызыл және 1000 сары S/R сатылды. S/R жинағына жаңарту құны екі жылдың ішінде 1500 доллар болды. 2000 жылғы S/R-дің тек 35 данасы ғана Канадада сатылғаны белгілі. Опциялық S/R жинағына мықты серіппелер (Eibach серіппелері (M 5560 Z2), Tokico амортизаторлары (M 18000 Z2) және Energy Suspension фирмасының полиуретан серіппелік буксалары), күштірек қозғалтқыш (Ford Racing PCM (M 12650 Z2) арқылы), тиімдірек ауа қабылдағыш (Roush немесе Iceman), артқы дискілі тежегіштер (M 2300 Z2), күштірек муфта (Centerforce қос ілмек M 7560 Z2), B&M жылдам ауыстыруы бар қолмен басқарылатын беріліс (M 7210 Z2), S/R-ге тән ауыстыру тұтқасы (M 7213 Z2) және матасы (M 7277 Z2), жаңартылған орындықтар, ерекше көк клапан қақпағы, ерекше жылдамдық көрсеткіші және ерекше дөңгелек жинағы кірді. Қозғалтқыштың қуаты ZX2-де қолданылатын Zetec базалық қозғалтқышынан 10%-ға артты, бұл премиум отынды қайта баптау, жаңа ауа енгізу жүйесі, өнімділік PCM және жақсартылған Borla глушительі мен құбыры (M 5230 Z2) арқасында мүмкін болды. Барлық ZX2 S/R автомобильдерінің арт жағында арнайы "S/R" белгісі бар, қызыл автомобильде күміс, ал сары немесе қара автомобильде қызыл түсті. Кейбір S/R автомобильдері зауыттан толыққанды өнімділік модификацияларысыз шықты. Серіппелік буксалар зауытта орнатылмады, керісінше, автомобильмен бірге дилерлік орталықта орнату үшін берілді. Бұл көптеген автомобильдердің S/R бөлшектерінің толық жиынтығынсыз сатылуына әкелді.