Кіріспе
Өткен неміс автомобиль бренді
Horch – неміс автомобиль өндірушісі, оның тамыры 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Август Хорх құрған бірнеше компанияға жетеді. Ол қазіргі Audi компаниясының ізашарларының бірі, ол 1969 жылы Auto Union Aktiengesellschaft (AG) және NSU Motorenwerke компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. Auto Union AG өз кезегінде 1932 жылы Horch, DKW, Wanderer және 1910 жылы Август Хорх құрған Audi Automobilwerke GmbH Zwickau компанияларының бірігуінен пайда болды. 2021 жылы Audi Horch атауын Қытайдағы Audi A8 моделі үшін, Mercedes-Maybach S Class-пен бәсекелесу мақсатында флагмандық жиынтық ретінде қайта қолданды.
Тарихтың қысқаша көрінісі
Аугуст Хорх және оның алғашқы бизнес-серіктесі Салли Герц 1899 жылғы 14 қарашада Кельн қаласында, Кельн қаласының Эренфельд ауданында компанияны құрды. Аугуст Хорх бұған дейін Карл Бенцтің өндіріс менеджері болып жұмыс істеген. Үш жылдан кейін, 1902 жылы, ол компанияны Рейхенбах-им-Вотландқа көшірді. 1904 жылғы 10 мамырда ол Цвиккау қаласында (Саксония Корольдігі) Horch & Cie. Motorwagenwerke AG акционерлік қоғамын құрды. Цвиккау қаласы Оңтүстік-Батыс Саксония округінің астанасы және сол кезде Саксонияның өнеркәсіптік орталықтарының бірі болды. Хорхтың бас қаржы директорымен туындаған мәселелерден кейін, 1909 жылғы 16 шілдеде Аугуст Хорх Цвиккауда екінші компанияны - Аугуст Хорх Автомобильверке ГМБХ құрды. Ол компанияны қайта атауға мәжбүр болды, өйткені Хорх бұл атау тіркелген бренд болды және ол оның құқығына ие болған жоқ. 1910 жылғы 25 сәуірде Audi Automobilwerke атауы Цвиккау тіркеу сотының компания тіркеліміне енгізілді. Audi – «horch» сөзінің латын тіліне аудармасы, ол неміс тіліндегі «horchen» етістігінен шыққан, яғни «тыңда!» дегенді білдіреді (ағылшын тіліндегі «hark» сөзімен салыстырыңыз). Audi атауын Хорхтың Цвиккаудағы бизнес серіктестерінің бірінің ұлы ұсынды. 1932 жылы Цвиккаудағы екі компания (Хорх және Ауди) Zschopauer Motorenwerke J. S. Rasmussen (DKW бренді) және Wanderer автомобиль өндіріс кәсіпорындарымен бірігіп, Саксонияның Auto Union корпорациясын құрды. Фердинанд Порше мен Роберт Эберран фон Эберхорст жасаған және Бернд Роземайер, Ханс Стук, Тацио Нуволари және Эрнст фон Делиус басқарған Auto Union жарыс командасының Silver Arrow жарыс машиналары 1930 жылдары бүкіл әлемге танылды.
Бастапқы машиналар
Компания 1901 жылы Кельн қаласының жанында екі цилиндрлі қозғалтқышты автомобильдерді шығара бастады. Алғашқы "Хорх" машинасының қозғалтқышы құймадан жасалған корпусымен болды, сол кезде бұл үлкен жетістік еді. Оның кузовы ашық болды, ал шамдар шамшырақтармен (свечалармен) жарық берді. Кейінгі жылдардағы қуатты автомобильдермен салыстырғанда, алғашқы "Хорх" ең жоғары жылдамдыққа жете алмады. Ол сол кезде маңызды болды, себебі ол сүргішті (фрикциялық) қосымшаны қолданды және доңғалақтарға қуат жеткізетін білікпен жабдықталды. Бірақ фирма тез арада қаржылық қиындықтарға тап болды, сондықтан Хорх жаңа серіктестер іздеді. 1902 жылдың наурыз айында Август Хорх Вогтландтың Рейхенбах қаласында төрт цилиндрлі, біліктік жетегі бар автомобиль жасады. "Хорх" машиналары Мерседес немесе Бенц (ол кезде олар жеке өндірушілер болған) машиналарынан артық деп есептелді. 1903 жылы Хорх төрт цилиндрлі қозғалтқышпен автомобиль құрастырды. Келесі жылдың наурыз айында ол өзінің жаңа машинасымен Франкфурт жәрмеңкесінде таныстырды. 1904 жылы Август Хорх алғашқы алты цилиндрлі қозғалтқышты жасады, ол 1907 жылы пайда болды. 1906 жылы Цвиккаудан келген доктор Рудольф Штёсс басқарған "Хорх" машинасы Геркомер жарысын жеңіп алды (сол кезде бұл "брендтік" әлем чемпионатына тең болды). 1920 жылдары берлиндық Мориц Штаус, әлемдік көзқарастағы адам, "Хорх" компаниясының негізгі акционері болды. Ол фирманың жарнамасына өнерді енгізу арқылы "Хорх" брендін өте тартымды етіп жасады. Ол "Хорх"тың ерекше ерекшеліктерін бағалайтын бренд қана табысқа жететінін түсінді. 1923 жылы Пол Даймлер (Штаустың серіктесі) Хорх компаниясында 8 цилиндрлі қозғалтқыштардың бас инженері болып жұмыс істеді. Содан кейін "Хорх" көліктері сериялық өндірісте 8 цилиндрлі қозғалтқышты алғаш рет қолданды.
Audi қосылымы
1909 жылы корпорацияның қадағалау кеңесі (директорлар кеңесіне баламасы, неміс тілінде) Хорхты қызметтен босатуға мәжбүр етті. Хорх Audiwerke GmbH компаниясын құрды, ол 1910 жылдың 25 сәуірінде ресми тіркелді. Атаудың таңдалуы – бұрынғы компаниясымен Хорх таңбасын пайдалану құқығы үшін болған заңдық дауды шешудің және есімнің өте тапқыр ойыны болды ("audi" латын тілінде көне неміс тіліндегі "horch" сөзінің тікелей аудармасы, яғни "Тыңда!") 1928 жылы компанияны DKW (неміс тілінде Dampfkraftwagen, яғни бу машинасымен жүретін көлік) иесі Йорген Скафте Расмуссен сатып алды, ол сол жылы АҚШ-тың Rickenbacker автомобиль өндірушісінің банкроттық қалдықтарын да сатып алған еді. Rickenbacker сатып алуға сегіз цилиндрлі қозғалтқыштарды жасауға арналған жабдықтар кірді.
Автомобиль одағы
Ақырында, 1932 жылдың 29 маусымында Horch, Audi, DKW және Wanderer бірігіп, Chemnitz қаласына қатысты Auto Union AG тобын құрды. Қазіргі Audi төрт сақиналы логотипі – бұл төрт брендтің бірігуін көрсететін Auto Union логотипі. 1930 жылдары Horch кішкентай және арзан, бірақ әдемі V8 автомобильдерінің жаңа топтамасын ұсынды. 1936 жылы Horch Zwickau қаласында 25 000-шы 8 цилиндрлі сәнді көлігін таныстырды. Auto Union Grand Prix жарыс машиналарын A-ден D-ға дейінгі типтері 1933 және 1939 жылдар аралығында Zwickau қаласындағы Horch зауытының жарыс бөлімінде әзірленді және құрастырылды. 1935 және 1937 жылдар аралығында Auto Union автокөліктері Эрнст фон Делиус, Тацио Нуволари, Бернд Роземайер, Ханс Стук және Ахилл Варци жүргізіп, 25 жарыста жеңіске жетті. Auto Union неміс Вермахтының ауыр стандартты жолаушылар көлігі (Horch 108), орташа стандартты жолаушылар көлігі (Horch 901 және Wanderer 901) және жартылай тізбекті Sd.Kfz. 11 сияқты көлік құралдарының маңызды жеткізушісі болды. 1940 жылдың наурыз айынан кейін азаматтық өндіріс тоқтатылды. Соғыстан кейін Chemnitz қаласындағы Auto Union AG таратылды, ал Батыс Германияның Ингольштадт қаласында жаңа Auto Union GmbH құрылды, онда азаматтық автомобиль өндірісі жалғасты. Соғыстан кейінгі Германиядағы кең таралған кедейшілікке байланысты тек екі тактілі қозғалтқыштары бар шағын DKW көліктері ғана өндірілді. 1964 жылы Volkswagenwerk AG компаниясы Auto Union компаниясын сатып алғаннан кейін, ескі Audi бренді жаңа төрт тактілі Audi F103 көлігімен бірге қайтадан енгізілді. Daimler Benz Horch брендінің тауарлық белгісіне 1980-ші жылдардың ортасына дейін ие болды. Содан кейін Daimler Benz Horch брендінің құқықтарын Audi компаниясына берді, ол өз кезегінде кез келген заманауи Audi жарыс машинасына «Silberpfeil» (күміс жебе) атауын пайдаланудан бас тартуға қол қойды. Дегенмен, бренд тоқталып қалды. Румын армиясы танкіге қарсы роталарын механикаландыру үшін 300 Horch 901 4x4 далалық көлігін сатып алды.
Трабант қосылысы
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде зауыттар ауыр бомбалаудан зардап шекті. Кейіннен, Кеңес әскерлері аймақты басып алды, ол 1945 жылы бөлінген Германияның Кеңес секторының бір бөлігіне, ал кейін Шығыс Германияның бір бөлігіне айналды. 1955 жылдан 1958 жылға дейін ескі Horch зауыттары сол кезде құрметке ие болған алты цилиндрлі Horch P240 автокөлігін өндірді. 1958 жылы Цвиккау қаласындағы Horch және Audi кәсіпорындары біріктірілді. Шығыс Германияның IFA корпорациясы аясында Sachsenring деген жаңа бренд дүниеге келді. 1958 жылы бірігуден кейін P240 автокөлігі Sachsenring P240 деп қайта аталды. Кеңес әкімшілігі P240 автокөлігін шетелге экспорттауға түсініксіз себептермен тыйым салғандықтан, Шығыс Германияның экономикалық басқармасы оның өндірісін тоқтату туралы шешім қабылдады. IFA 1957 жылдан бастап алғашқы Trabant "P 50" моделін де өндірді. 1991 жылы Volkswagen компаниясы Цвиккау алаңын сатып алып, Audi компаниясымен байланысын тиімді түрде қалпына келтірді.
Сирек кездесетін коллекциялық заттар
2006 жылдың 24 маусымында, 1937 жылғы сирек Horch 853A Sport Cabriolet, қалпына келтірілмеген және дайын емес күйде, Кортленд, Нью-Йорк штатындағы аукционда 299 000 АҚШ долларына сатылды. 1930 жылдардың соңында Horch компаниясы Horch логотипі бар шектеулі сандағы жарнамалық шарфтарды шығарды. Бұл шарфтар тек ең бай жүргізушілерге ғана жіберілді және соғысқа дейінгі автомобильдердің жанкүйерлері үшін құнды коллекциялық зат саналады. Дегенмен, бұл шарфтарға қатысты даулы мәселелер де бар, себебі оларды көбінесе жоғары ранкті SS офицерлері іздестірген.
Хорх үлгілері
Түрлі конструкция Цилиндрлер Сыйымдылығы Қуаты Ең жоғары жылдамдығы4 15 а.к.1900–1903түзу 22.9 3.7 кВт10 16 а.к.1902–1904түзу 27.4 8.8 кВт22 30 а.к.1903түзу 42,725 см³16.2 18.4 кВт14 20 а.к.1905–1910түзу 42,270 см³10.3 12.5 кВт18/25 а.к.1904–1909түзу 42,725 см³16.2 кВт23/50 а.к.1905–1910түзу 45,800 см³29 кВт26/65 а.к.1907–1910түзу 67,800 см³44 кВт25/60 а.к.1909–1914түзу 46,395 см³40 кВт10/30 а.к.1910–1911түзу 42,660 см³18.4 кВтК (12/30 а.к.)1910–1911түзу 43,177 см³20.6 кВт15/30 а.к.1910–1914түзу 42,608 см³22 кВтH (17/45 а.к.)1910–1919түзу 44,240 см³33 кВт6/18 а.к.1911–1920түзу 41,588 см³13.2 кВт8/24 а.к.1911–1922түзу 42,080 см³17.6 кВтO (14/40 а.к.)1912–1922түзу 43,560 см³29 кВтPony (5/14 а.к.)1914түзу 41,300 см³11 кВт25/60 а.к.1914–1920түзу 46,395 см³44 кВт18/50 а.к.1914–1922түзу 44,710 см³40 кВт (55 а.к.)S (33/80 а.к.)1914–1922түзу 48,494 см³59 кВт10 M 20 (10/35 а.к.)1922–1924түзу 42,612 см³25.7 кВт10 M 25 (10/50 а.к.)1924–1926түзу 42,612 см³37 кВт8 Typ 303/304 (12/60 а.к.)1926–1927түзу 83,132 см³44 кВт8 Typ 305/306 (13/65 а.к.)1927–1928түзу 83,378 см³48 кВт8 Typ 350/375/400/405 (16/80 а.к.)1928–1931түзу 83,950 см³59 кВт8 3 л Typ 4301931–1932түзу 83,009 3,137 см³48 кВт (65 а.к.)8 4 л Typ 410/440/7101931–1933түзу 84,014 см³59 кВт(80 а.к.)8 4.5 л Typ 420/450/470/720/750/750B1931–1935түзу 84,517 см³66 кВт (90 а.к.)8 5 л Typ 480/500/500A/500B/780/780B1931–1935түзу 84,944 см³74 кВт (100 а.к.)12 6 л Typ 600/6701931–1934V126,021 см³88 кВт (120 а.к.)8301933–1934V83,004 см³51 кВт (70 а.к.)830B1935V83,250 см³51 кВт (70 а.к.)830Bk/830BL1935–1936V83,517 см³55 кВт (75 а.к.)850/850 Sport1935–1937түзу 84,944 см³74 кВт (100 а.к.)830BL/930V1937–1938V83,517 см³60 кВт (82 а.к.)830BL/930V1938–1940V83,823 см³67.6 кВт (92 а.к.)851/853/853A/855/951/951A1937–1940түзу 84,944 см³74 кВт (100 а.к.)