Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық дипломат (1882–1951)
British diplomat (1882–1951)
Арчибальд Кларк Керр, 1-ші Инверчапел бароны (17 наурыз 1882 – 5 шілде 1951), 1935 жылдан 1946 жылға дейін сэр Арчибальд Кларк Керр деп белгілі болған британдық дипломат. Ол 1942–1946 жылдары Кеңес Одағында, ал 1946–1948 жылдары АҚШ-та елші қызметін атқарды.
Archibald Clark Kerr, 1st Baron Inverchapel, (17 March 1882 – 5 July 1951), known as Sir Archibald Clark Kerr between 1935 and 1946, was a British diplomat. He served as Ambassador to the Soviet Union between 1942 and 1946 and to the United States between 1946 and 1948.
Өмірбаян
Австралияда туған шотландиялық, Инверчапел лорды Арчибальд Джон Керр Кларк, Джон Керр Кларктың (1838–1910) ұлы, оның тегі Ланаркшир, Шотландиядан, ал анасы Кейт Луиза (1846–1926), сэр Джон Струан Робертсонның қызы, ол Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясының бес рет премьер-министрі болған. Оның отбасы 1889 жылы Англияға көшкен. 1911 жылы Кларк тегіне қоса Керр тегін де алды. Ол 1892 жылдан 1900 жылға дейін Бат колледжінде білім алған.
An Australian born Scot, Lord Inverchapel was born Archibald John Kerr Clark, the son of John Kerr Clark (1838–1910), originally from Lanarkshire, Scotland, and Kate Louisa (1846–1926), daughter of Sir John Struan Robertson, five times Premier of the Colony of New South Wales. His family emigrated to England in 1889. In 1911 he assumed the surname of Kerr in addition to that of Clark. He attended Bath College from 1892 to 1900.
Дипломатиялық мансап
Керр 1906 жылы Сыртқы істер қызметіне қабылданды. Ол ертеде-ақ Сыртқы істер министрлігінің Мысыр саясатына қарсы шығып, қателік жасады. Осының салдарынан ол Латын Америкасының бірнеше астанасына тағайындалды. 1925-1928 жылдары Орталық Американың әртүрлі республикаларында, 1928-1930 жылдары Чилиде, 1931-1934 жылдары Швецияда және 1935-1938 жылдары Иракта Төтенше елші және Өкілетті министр болды. Осы лауазымдардағы қызметі 1938-1942 жылдары Жапон оккупациясы кезінде Қытайдағы елші болып тағайындалуына жеткілікті дәрежеде көзге түсуіне мүмкіндік берді. Келесі жылдары Инверчапель Қытайдың ұлтшыл көшбасшысы Чан Кай Шекпен жақын қарым-қатынас орнатып, көп уақытын Британияның жапон басқыншыларына қарсы күресте оған нақты көмек көрсете алмайтынын түсіндірумен өткізді. Ол Қытайға британдық көмекті гуманитарлық қағидалар, британдық экономикалық ықпалды сақтау және ұлттық өзін-өзі анықтау принципі негізінде беру керектігін айтты. Британиядан көмек алмағанына қарамастан, ол қытайлықтарды конфуциандық философияға деген қызығушылығымен және нығайып тұрған мінезімен таң қалдырды. 1940 жылы Чункиндегі британдық консулдығы жапон бомбалаудың салдарынан дерлік толығымен қирағаннан кейін, басқа дипломатиялық миссиялар эвакуацияланды, бірақ ол Қытай үкіметі ғимараттарының жанындағы "Юнион Джек" туын көтеріп тұрды. Ол Янцзы өзенінде жүзіп жүріп, американдық жазушы Эрнест Хемингуэймен кездескеннен кейін оны сықақтап: "Мықты ма? Мен одан да мықтымын!" деді. 1942 жылдың ақпанында Мәскеуге ауыстырылды, онда Сталинмен ерекше қарым-қатынас орнатып, бірнеше ағылшын-кеңес дипломатиялық конференцияларын өткізуге көмектесті. Ол жерде және Үлкен Үштің конференцияларында (мысалы, Ялта мен Потсдамда) жұмыс істеген кезінде Екінші дүниежүзілік соғыстың шешуші жылдарында халықаралық саясаттың орталық сахнасында болды. Мәскеуде қызмет еткен кезінде ол Лондондағы Сыртқы істер министрлігінен нақты бағыт алуға тырысты. Ол көбінесе 1943 жылдың ақпанында Черчилльден алған нұсқауға сүйенді: "Саған нұсқау керек пе? Жарайды. Мен Сталиннің қыртысын сүйгенді кешіремін, бірақ оның соңын тілеймін!" Соғыс аяқталуға жақын келгенде Керр кеңестік жоспарларға қатысты алаңдаушылығы күшейді. Ол кеңестіктер әлемдік революцияны бастауды жоспарлап отыр деп ойлаған жоқ, бірақ олар соғысқа дейінгі ықпал аймағынан тыс жерде өздерінің күшін қолдануға дайындалып жатыр деп сезінді. Ол кеңестік экспансионизмге қатысты терең алаңдаушылықтарын алғаш рет 1944 жылдың 31 тамызындағы Кеңес саясаты туралы ұзақ меморандумда білдірді. Ол соғыстың үш мүмкін нәтижесін болжады: кеңестік қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіретін кез келген нәрсенің жойылуы, Сталиннің үстемдік позициясының нығаюы және кеңестіктердің "Ресейді революциялық идея ретінде емес, мемлекет ретінде" мүдделерін қорғау үшін басқа елдердегі коммунистік партияларды пайдалануы. Бұл Джордж Ф. Кеннанның бірнеше айдан кейін Вашингтонға жолдаған телеграммасындағы қорытындыларға өте ұқсас болды. Соғыстан кейін ол АҚШ-тағы елші болып тағайындалды, бұл лауазымды 1948 жылға дейін атқарды. Гай Берджесс пен Дональд Дуарт Маклиннің Вашингтондағы бастығымен таныс болған ол олардың Кеңес Одағына қашқандығына қатты ренжіді. Бұл оқиға оның мансабына да көлеңке түсірді. Ол 1935 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Санкт-Михаил және Санкт-Джордж орденінің кавалер-командующийы (KCMG) және 1942 жылы кавалер-дің үлкен кресті болып тағайындалды және 1944 жылы құпия кеңеске ант берді. 1948 жылдың қарашасынан 1949 жылдың қаңтарына дейін ол Брюссель Шарты Ұйымы шақырған Еуропалық бірлікті зерттеу комитетіне британдық делегация мүшесі болды, оның мақсаты болашақ Еуропа Кеңесінің жоспарын жасау болды.
Kerr entered the Foreign Service in 1906. Early on, he made the mistake of challenging the Foreign Office over its Egyptian policy. Consequently, he found himself posted to a series of capitals in Latin America. He was Envoy Extraordinary and Minister Plenipotentiary to various Central American republics between 1925 and 1928, to Chile between 1928 and 1930, to Sweden between 1931 and 1934 and to Iraq between 1935 and 1938. He distinguished himself enough in these posts to secure a prestigious appointment as Ambassador to China between 1938 and 1942 during the Japanese occupation. In the ensuing years, Inverchapel developed a close relationship with the Nationalist Chinese leader Chiang Kai Shek and spent most of his posting explaining why Britain could not offer him any substantive aid in his struggle against the Japanese invaders. He argued for British aid to China based upon humanitarian concerns, the preservation of British economic influence and the principle of national self determination. Despite the lack of aid from Britain, he impressed the Chinese with his interest in Confucian philosophy and with his determination. After the British consulate in Chungking was almost completely destroyed by Japanese bombing in 1940, other diplomatic missions evacuated, but he kept the Union Jack flying close to Chinese government buildings. He regularly swam in the Yangtze River and, after meeting the American writer Ernest Hemingway, dismissed him derisively: "Tough? Why, I'm tougher than he is!" He was moved to Moscow in February 1942, where he forged a remarkable relationship with Stalin and facilitated a number of Anglo Soviet diplomatic conferences. His work there and at the Big Three Conferences (such as Yalta and Potsdam) put him at the centre of international politics during the final pivotal years of the Second World War. Throughout his posting in Moscow, he unsuccessfully sought clearer direction from the Foreign Office in London. He often fell back upon a directive received from Churchill in February 1943: "You want a directive? All right. I don't mind kissing Stalin's bum, but I'm damned if I'll lick his arse!" As the war neared its end, Kerr became increasingly concerned about Soviet plans for the postwar world. He did not think the Soviets planned to begin spreading world revolution, but feared that they were preparing to exert their power well beyond their prewar sphere of influence. He voiced deep seated concerns about Soviet expansionism for the first time in a lengthy memorandum on Soviet policy dated 31 August 1944. He then forecast three likely results of the war: the removal of any immediate threat to Soviet security, the consolidation of Stalin's dominant position and the Soviet use of communist parties in other countries to serve the interests of "Russia as a state as distinct from Russia as a revolutionary notion". This closely resembled the conclusions that George F. Kennan included in a telegram to Washington a few months later. After the war, he was appointed Ambassador to the United States, a post he held until 1948. An acquaintance of Guy Burgess and Donald Duart Maclean's superior in Washington, he took their defection to the Soviet Union badly. The affair also cast a shadow over his career. He was appointed a Knight Commander of the Order of St Michael and St George (KCMG) in the 1935 New Year Honours and a Knight Grand Cross in 1942 and was sworn of the Privy Council in 1944. From November 1948 to January 1949 he was a member of the British delegation to the Committee for the Study of European Unity, convened by the Brussels Treaty Organisation to draw up the blueprint of the future Council of Europe.