Қабырғалардың үстіндегі бұлшықет және оның қызметі
Serratus anterior muscle
Төстің бұлшықтары: Serratus anterior – қабырғаларға жататын, жауырынды жылғақ қозғалысын қамтамасыз ететін маңызды бұлшық. Анатомиясы, қызметі туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қабырғалардың бетіндегі бұлшық
Muscle on the surface of the ribs
Алдыңғы тісті бұлшық – кеуде қуысының бұлшықы. Ол кеуде қабырғасының жоғарғы 8 немесе 9 қабырғасынан басталады; және жапырақша сүйектің (қабырға сүйегінің) медиалды жиегінің алдыңғы бетінің бойымен бекітіледі. Ол қолдың қыбық жүйкесінен шыққан ұзын кеуде нерві арқылы иннервацияланады. Алдыңғы тісті бұлшық жапырақша сүйекті көкірек қуысының айналасына тартады. Бұлшық атауы латын тілінен келген: serrare – аралау (түріне қатысты); және anterior – дене алды.
The serratus anterior is a muscle of the chest. It originates at the side of the chest from the upper 8 or 9 ribs; it inserts along the entire length of the anterior aspect of the medial border of the scapula. It is innervated by the long thoracic nerve from the brachial plexus. The serratus anterior acts to pull the scapula forward around the thorax. The muscle is named from Latin: serrare = to saw (referring to the shape); and anterior = on the front side of the body.
Шығу тегі
Алдыңғы тісті бұлшық әдетте тоғыз немесе он бұлшық еттік сырғанақтардан басталады – 1-ден 8-ге дейінгі немесе 1-ден 9-ға дейінгі қабырғалардан өрбиді; екі сырғанақ көбінесе 2-ші қабырғадан өркендейтіндіктен, сырғанақтардың саны олардың туындаған қабырғалар санынан артық болады.
Serratus anterior normally originates by nine or ten muscle slips – arising from either the 1st to 8th ribs, or the 1st to 9th ribs; because two slips usually arise from the 2nd rib, the number of slips is greater than the number of ribs from which they originate.
Кірірілу
Бұлшық ет қабырғалық қанаттың жоғарғы және төменгі бұрыштары арасындағы ортаңғы жиегі бойымен бекітіледі. Бұлшық ет бекітілу нүктелеріне сәйкес үш бөлікке бөлінеді. Ұзын торлы нерв қабырғалық қанат бұлшығының бетімен төмен қарай жүреді.
The muscle is inserted along the medial border of the scapula between the superior and inferior angle of the scapula The muscle is divided into three parts according to the points of insertion: The long thoracic nerve travels inferiorly on the surface of the serratus anterior muscle.
Қарым-қатынастар
Алдыңғы тісті бұлшық subscapularis бұлшығының астында, одан subscapularis (supraserratus) қапшығымен бөлініп жатыр. Ол қабырғадан скапулоторакстық (инфрасеррат) қапшығы арқылы бөлінеді.
The serratus anterior lies deep to the subscapularis, from which it is separated by the subscapularis (supraserratus) bursa. It is separated from the rib by the scapulothoracic (infraserratus) bursa.
Функция
Жоғарыда сипатталған үш бөлік те сүңгуірді көкірек қуысының айналасына тартады, бұл қолдың алға қарай бұрылуы үшін маңызды. Сондықтан бұл бұлшық ет ромбоид бұлшықтарына қарсы әрекет етеді. Дегенмен, төменгі және жоғарғы бөліктер бірлесіп жұмыс істегенде, олар лопастьты ромбоид бұлшықтарымен бірге көкірек қуысына жақын ұстайды, демек бұл бөліктер де ромбоид бұлшықтарымен үйлесімде жұмыс істейді. Төменгі бөлігі лопастьтың төменгі жағын бүйірге және алға қарай тарта алады, соның арқасында лопасть бұрылып, қолды көтеруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, үш бөлік те иық белдеуі бекітілген кезде қабырғаларды көтеріп, тыныс алуға көмектеседі.
All three parts described above pull the scapula forward around the thorax, which is essential for anteversion of the arm. As such, the muscle is an antagonist to the rhomboids. However, when the inferior and superior parts act together, they keep the scapula pressed against the thorax together with the rhomboids and therefore these parts also act as synergists to the rhomboids. The inferior part can pull the lower end of the scapula laterally and forward and thus rotates the scapula to make elevation of the arm possible. Additionally, all three parts can lift the ribs when the shoulder girdle is fixed, and thus assist in respiration.
Клиникалық маңызы
Көкірек қатерлі ісігіне байланысты қолқасты лимфа түйіндерін алып тастау сияқты кейбір хирургиялық араласындар кезінде қалқаншалы алдыңғы бұлшық етін қамтамасыз ететін ұзын кеуде жүйкесі осал болады. Осы жүйкеге зақым келтіру – қанатты иықтың ең жиі кездесетін себебі.
The long thoracic nerve that supplies the serratus anterior muscle is vulnerable during certain types of surgery (for example, during lymph node clearance from the axilla for breast cancer). Damage to this nerve is the most common cause of winged scapula.
Басқа жануарлар
Иықтың бұлшық еттерін үш топографиялық топқа бөлуге болады: скапулохумеральды, аксиохумеральды және аксиоскупулярлық топтар. Серрат алдыңғы бұлшық еті ромбоид үлкен, ромбоид кіші, скапула көтергіші және трапециямен бірге соңғы топтың құрамына кіреді. Трапеция жеке дамыды, бірақ осы топтағы қалған үш бұлшық ет алғашқы сегіз немесе он қабырғадан және мойын омыртқаларының көлденең өскіндерінен (қабырғаларға гомолог) пайда болды. Функционалдық қажеттіліктер нәтижесінде серрат алдыңғы бұлшық етінің құрамындағы базалық бірліктен жеке бұлшықеттердің эволюциясы қалыптасты. Бастапқы тіршілік нысандарында аксиоскупулярлық топтың негізгі функциясы – бақсық сүйегінің омыртқалық жиегінің қозғалысын бақылау: бақсық сүйегінің дорсальды қозғалысына қатысты талшықтар ромбоидтарға, вентральды қозғалысына қатыстылары серрат алдыңғысына, ал басқа қарай қозғалысына қатыстылары скапула көтергішіне айналды. Серрат алдыңғы бұлшық етінің эволюциясы 1) оның дистальды және проксимальды талшықтарының топтасуына, 2) оның аралық талшықтарының көлемінің азаюына және 3) оның басым жоғарғы және төменгі бөліктерінің бақсық сүйегінің жоғарғы және төменгі бұрыштарына бекітілуіне әкелді.
The muscles of the shoulder can be categorized into three topographic units: the scapulohumeral, axiohumeral, and axioscapular groups. Serratus anterior forms part of the latter group together with rhomboid major, rhomboid minor, levator scapulae, and trapezius. The trapezius evolved separately, but the other three muscles in this group evolved from the first eight or ten ribs and the transverse processes of the cervical vertebrae (homologous to the ribs). Functional demands have resulted in the evolution of individual muscles from the basal unit formed by the serratus anterior. In primitive life forms, the main function of the axioscapular group is to control the movements of the vertebral border of the scapula: fibers concerned with the dorsal movement of scapula evolved into the rhomboids, those with ventral motion into serratus anterior, and those with cranial movements into levator scapulae. The evolution of the serratus anterior itself has resulted in (1) grouping of its distal and proximal fibers, (2) size reduction of its intermediate fibers, and (3) the insertion of its dominant superior and inferior parts onto the superior and inferior angles of the scapula.