Желді Жалбыз – Инвазивті Бұта (Zheldi Jalbyz – Invazivti Buta)
Genista monspessulana
Жер орталық теңіз аймағында өсетін Genista monspessulana – бұл жасыл бұталы өсімдік. Инвазивті түр ретінде белгілі, АҚШ мен Австралияда зиянды қарапайым шөп.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі
Species of flowering plant
Genista monspessulana, көбінесе француз жусаны, Монпелье жусаны немесе Кейп жусаны (Австралия) деп аталады, бұл ағаш тәрізді, бұршақ тұқымдас көп жылдық бұта. Сары гүлдейтін бұл бұта Жерорта теңізі аймағына тән, және ол әлі де кейбір бау-бақша дүкендерінде сатылуы мүмкін, бірақ көптеген жерлерде шаруашылыққа зиян келтіретін инвазивті өсімдік саналады. АҚШ-тың батыс жағалауында және Австралияның кейбір аймақтарында бұл зиянды арамшөп ретінде танылады.
Genista monspessulana, commonly known as French broom, Montpellier broom, or Cape broom (Australia), is a woody leguminous perennial shrub. The yellow flowering bush is native to the Mediterranean region, and while it may still be commonly sold in some garden stores, it is considered an invasive plant in most places where it has been introduced. It is a noxious weed on the western coast of the US and in parts of Australia.
Сипаттама
Г. monspessulana биіктігіне дейін өседі, жұқа жасыл бұтақтарымен. Сабақтары жоңғарланған немесе жасыл түсті емес. Жапырақтары мәңгі жасыл, үш жапырақтан тұрады, әрқайсысы үш тар, кері сопақша жапырақшадан, ұзындығы бар. Гүлдері сары, 3–9 гүлден қысқа шоғырларда топталған. Басқа бұршақ тұқымдас өсімдіктер сияқты, оның тұқымдары қауашақта жетіледі. Қауашақтары ұзын, берік және қатайған, түкпен жабылып тұрады.
G. monspessulana grows to tall, with slender green branches. The stems are not ridged or green. The leaves are evergreen, trifoliate with three narrow obovate leaflets, long. The flowers are yellow, grouped 3–9 together in short racemes. Like other legumes, it develops its seeds within a pod. The pods are long, tough and hard, covered all over with hairs,
Ол қарапайым және испандық сыпырғыштармен туыс.
It is related to the common broom and Spanish broom.
Таралуы және мекендейтін ортасы
G. monspessulana және туысқан өсімдіктер Еуропаның бұталы жерлерінде кең таралған. Француз қоқысы бастапқыда Жерорта теңізі маңындағы Еуропа, Солтүстік-Батыс Африка, Азор және Канар аралдарында өсті. Австралияда одан да кеңірек таралып, 600 мың гектар жерді жабады және зиянды арамшөп саналады. Өсімдік көбінесе жергілікті флораны ығыстырып, басқа түрлердің өсуіне мүмкіндік қалдырмайтын тығыз жапырақтарды құрайды. Француз қоқысының қалың тоғайлары жайылымдар мен шабындықтарды жабайы және үй жануарлары үшін пайдасыз етеді. Бұған қоса, қайта ормантандыру аймақтарында жас ағаштарға көлеңке түсіріп, өртке оңай тұтанады.
G. monspessulana and related plants are common in European shrublands. French broom was originally distributed throughout Mediterranean Europe and northwest Africa, the Azores, and the Canary Islands. It is even more widespread in Australia, where it covers 600 kilohectares and is also considered a noxious weed. The plant often outcompetes native vegetation, forming dense fields where other species are almost completely crowded out. Stands of French broom can be so thick that they make meadows and pastures useless for wild and domestic animals. It can also shade out tree seedlings in reforested areas and tends to catch fire.
Уыттылық
Жапырақтары мен тұқымдарында көптеген ірі малға зиянды алкалоидтар кездеседі.
The leaves and seeds contain alkaloids which are poisonous to many large domestic animals.