Австралия жағалауын зерттеу кемесі «Леди Нельсон»

Кіріспе

Австралиялық зерттеу кемесі

"Леди Нельсон" атты Ұлыбританияның зерттеу кемесі 1799 жылы Австралия жағалауын зерттеу үшін тапсырылды. Сол кезде Австралия жағалауының көп бөлігі картаға түсірілмеген еді, ал Ұлыбритания континенттің тек бір бөлігін ғана иеленген. Британ үкіметі Австралияда басқа еуропалық елдердің қоныс тауып қалған жағдайда, Еуропада болашақ қақтығыс оңтүстік жарты шарға тарап, Ұлыбритания дамытқысы келген саудаға зиян келтіруі мүмкін деп алаңдады. Осы жағдайда "Леди Нельсон" континенттің стратегиялық маңызды бөліктерін зерттеу және оларға егемендік орнату үшін таңдалды. "Леди Нельсон" 1800 жылдың 18 наурызында Портсмуттен шығып, 16 желтоқсанда Сиднейге келді. Ол Басс бұғазы арқылы Австралияның шығыс жағалауына жеткен алғашқы кеме болды. Осы күнге дейін барлық кемелер Тасманияның оңтүстік ұшын айналып өтіп, мақсатты жерлеріне жеткен. "Леди Нельсонның" зерттеу жұмыстары Сиднейге келгеннен кейін көп ұзамай басталды, алғашқыда Басс бұғазы аймағында. Ол Виктория жағалауындағы Порт-Филипптің ашылуына, Деруент өзенінде және Тасманиядағы Порт-Далримплде, Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Ньюкасл мен Порт-Маккуарриде, сондай-ақ континенттің солтүстік жағалауындағы Мелвилл аралындағы елді мекендерді құруға қатысты.

Жобалау, салу және пайдалануға беру

1790-шы жылдардың соңында Жаңа Оңтүстік Уэльс отарлық үкіметінің сыртқы әлемге жете алатын кемелері болған жоқ. 1797 жылы “Supply” (1793) кемесі теңізге лайықсыз деп танылды және кейіннен жарамсыз деп жарияланды. “Reliance” да теңізге лайықсыз еді. “Reliance” уақытша жөнделіп, Англияға қайта оралды, ол жерге 1800 жылдың наурыз айында аттанды. Отарлық үкімет бақылауындағы жалғыз кеме – “Francis” болды, ол бар болғаны 44 тонналық шхуна еді. 1799 жылдың мамыр айында келген “arrived” кеме жағдайды ішінара жеңілдетті, бірақ колонияда барлау және зерттеу жұмыстары үшін кемелер болған жоқ. 1799 жылы Адмиралтействоның Көлік комиссарлары (Көлік кеңесі) Темза өзенінде өздері үшін 60 тонналық (бм) кеме салып, оны “Lady Nelson” деп атады. Оның дизайны 1789 жылы Плимут қаласында салынған қарулы “Trial” кемесінің дизайнына ұқсас болды. “Trial” кемесінде үш жылжитын келі немесе орталық тақтасы болды, оларды экипаж жеке-жеке көтеріп немесе түсіре алатын. Сол кезде “Lady Nelson” деп аталған бірнеше кеме болғандықтан, кейбір авторлар осы мақаладағы кеме Австралияға жіберілмес бұрын басқа міндеттерде жұмыс істеген деп жазады. 1799 жылы Англияда болған Филипп Гидли Кинг Жаңа Оңтүстік Уэльсте кемелердің жетіспеушілігін білген және “Lady Nelson” кемесін колонияда пайдалану үшін алуға ықпал етті. Үкіметке 890 фунт стерлинг жұмсалатыны айтылды. Ол 1799 жылдың 8 қазанында кемені қарап шықты, ол Депфордта жабдықталған кезде, және: “Теңізшілердің көпшілігі кеме басқару туралы ештеңе білмейтіндіктен, оны бригке айналдырса, теңізшілерге басқару оңайырақ болады” деп ұсынды. Шенк бұл өзгеріске келісті және Көлік комиссарларына кемені “Trial” сияқты кескіш емес, бриг ретінде жабдықтау тапсырмасы берілді. Келіні көтеру мүмкіндігі – қажетті құрал, себебі бұл кеме терең емес суларда жұмыс істеуге тиіс болды. “Lady Nelson” Англиядан шығар кезде суға батып тұру тереңдігі 12 фут болды. Келілер көтерілгенде бұл көрсеткіш екі есе азайып, 6 футқа дейін төмендейтін еді. Келілер ағаштан жасалған, қосымша балластың қажеті болмады. “Lady Nelson” кемесін Джон Дадман Депфордтағы Гроув көшесінде орналасқан “Deadman's Dock” деп аталатын кемежайда салды. “Lady Nelson” кемесінің алғашқы капитаны – лейтенант Джеймс Грант болды, оның қызметі 1799 жылдың 19 қазанында күшіне енді. “Lady Nelson” кемесіне мынадай міндеттер жүктелді: “Жаңа Голландия жағалауының белгісіз бөліктерін ашу және зерттеу, сондай-ақ осы аймақтың гидрографиясын мүмкіндігінше анықтау”. Филипп Гидли Кинг 1799 жылдың 26 қарашасында “Speedy” кемесімен Жаңа Оңтүстік Уэльске аттанды, ол Англияға қайтып оралатын губернатор Джон Хантерге хат жеткізді. Кейін Кинг губернатор болып тағайындалды және “Lady Nelson” кемесі келгеннен кейін оның іс-қимылдарында маңызды рөл атқарды.

At the end of the 1790s the New South Wales Colonial Government had no vessels capable of reaching the outside world. Supply (1793) was found to be unseaworthy in 1797 and was subsequently condemned. was also unseaworthy. Reliance was temporarily repaired to enable her to sail back to England, whither she departed in March 1800. The only other vessel under the control of the colonial government was Francis, a schooner of only 44 tons (bm). The situation was partially relieved when arrived in May 1799, but the colony possessed no vessels for exploration and surveying. In 1799 the Admiralty's Commissioners of Transport (the Transport Board), ordered a cutter of 60 tons (bm), to be built for their own use in the River Thames and called it Lady Nelson. Her design followed that of the armed cutter Trial, built in Plymouth in 1789 to a design developed by Captain (later Admiral) John Schanck [often spelled Schank]. Trial was unusual in that she had three sliding keels, or centre boards, that the crew could raise or lower individually. At the time there were several other vessels named Lady Nelson and this has led some authors to write that the vessel that is the subject of this article was employed on other duties before being sent to Australia. Philip Gidley King, who was in England in 1799, was aware of the lack of vessels in New South Wales, and lobbied for Lady Nelson to be taken over for use in the Colony. The cost to the government was said to be £890. He personally inspected the vessel on 8 October 1799, whilst it was being fitted out at Deptford, and suggested that:as few seamen know anything about the management of a cutter, her being constructed into a brig would make her more manageable to the generality of seamen. Schanck agreed with this change and the Commissioners of Transport were directed to rig the vessel as a brig, and not as a cutter like the Trial as had been intended. The ability to raise the keels was a useful feature for a survey vessel required to work in shallow waters. Lady Nelsons draught was 12 feet when she left England, fully provisioned for her voyage. This draught would halve to six feet when the keels were raised. The keels were of timber construction with no added ballast. Lady Nelson was built by John Dudman in the dockyard, known as Deadman's Dock, at Grove Street, Deptford. Lady Nelsons first commander was Lieutenant James Grant, the commission of whom came into effect on 19 October 1799. Lady Nelson was commissioned:for the purpose of prosecuting the discovery and survey of the unknown parts of the coast of New Holland, and ascertaining, as far as is practicable, the hydrography of that part of the globe. Philip Gidley King departed for New South Wales in Speedy on 26 Nov 1799 with a despatch recalling the incumbent Governor, John Hunter, who returned to England. King then took over as Governor and subsequently played a key part in the affairs of Lady Nelson after she arrived.

Австралияға сапары

Леди Нельсонға тоғыз айға жететін азық-түлік пен алты айға жететін су жеткізілді, әр адам үшін күніне бір галлон мөлшерінде. Ол хронометрмен жабдықталмаған. Конвой Шығыс Индиядан шығысқа қарай бет алған және жаңа Оңтүстік Уэльске де бағыт алған кемелерден тұрды. Кетіп бара жатқанда Леди Нельсон конвойдағы үлкен және жылдам кемелерге ілесе алмайтыны анық болды. Сондықтан Брансуик Леди Нельсонды сүйреп алды, бірақ Грант ауыр теңізде кемеге тым көп жүктеме түсуі мүмкін деп уайымдады, сондықтан бірнеше күннен кейін саяхатын жалғыз жалғастыруды жөн көріп, сағауды тастап кетуге бұйырды. 13 сәуірде Леди Нельсон Портсмуттан шыққаннан кейін 26 күн өткен соң, Кабо-Верде аралдарының ең үлкені – «Сент-Яго» (Ильха де Сантьяго) аралындағы Порт-Прайяға (Прайя) тоқтады. Сол жерде кемені тексергенде, кеменің артқы бөлігінің бір бөлігі сынғаны анықталды, бұл бұрынғы ауа райының салдарынан болған болуы мүмкін. Кемеде ағаш ұстасы болмағандықтан, бұл жұмыс оңайға соқпады. Кету алдында Грант экипаж арасында наразылық себу үшін екінші сержантын жағаға шығарды және экипажға қосымша екі жас жігітті аралдан алуға губернатордың рұқсатын алды. Леди Нельсон 27 сәуірде Праядан кетті. Кемеде үш офицер мен он екі экипаж мүшесі болды. 23 мамырда ауа райы жақсы болғандықтан, Леди Нельсонның келіндері тексерілді және Праядағы кеменің түбіне орнатылған бөліктің сынғаны анықталды. Уақытша жөндеу үшін кеменің түбін тереңдетіп, ағаш тақтаймен бекітті. 7 маусымда таңғы сағат 5-те Табл шығанағына жақын жерде құрлық көрінді және Леди Нельсон 1800 жылғы 8 маусымда кешкі сағат 5-те сонда тоқтады. Теңіз кеме жасақтауындағы кеме жасаушы Леди Нельсонды тексерді және оның негізгі және артқы келіндері жөндеуге жарамсыз деп танылды, сондықтан олар жаңаларымен ауыстырылды. Леди Нельсон Англиядан кеткеннен бері бортында су ағып тұрды. Бұл мәселе де кеме Мыста болған кезде тексерілді және «кептерде дуамен толтырылғаннан гөрі, олардың орнына қамыр қолданылғаны» анықталды. Екі жаңа келі орнатылғаннан кейін, Леди Нельсон 16 маусымда Табл-Бейден шығып, келесі күні Саймон-Бейге тоқтады. Бұл жерде Порпоуз кемесі де тоқтаған еді, ол Портсмуттан Леди Нельсонмен бірге шыққан. Гранттың бұйрығы «жазғы маусым басталғанға дейін Мыста қалу» болды, осылайша оңтүстік жарты шардағы қыста Роринг Фортис қаупінен сақтануға болады. Грант көптеген апталарын Мыста өткізді және ол осы кезеңде жасаған байқауларын өзінің кітабында (Грант 1803) жазды. Мыста болған кезде Грант Лондоннан хабар алды, онда оған Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Ван Димен жері (қазіргі Тасмания) арасында 38° оңтүстік ендікте кеме жүзуге болатын тұйық ашылғаны туралы хабарланды және хабарламада оған: Порт-Джексонға бара жатқанда аталған тұйық арқылы өтуді тапсырды, бұл сіздің сапарыңызды қысқартып қана қоймай, аталған тұйықтың географиясын зерттеуге мүмкіндік береді. Мыстан кетер алдында Грант кемеге ағаш ұстасын және доктор Брандт есімді адамды алды. Грант сонымен қатар Даниялық теңізші, Джорген Йоргенсон деп саналатын, жақында келген кемеде бүлікшілдік әрекеттерге қатысқандығы үшін Мыста тасымалдау жазасына кесілген адамды да кемеге алуға келісті. Леди Нельсон 1800 жылғы 7 қазанда Мыстан кетті.

Lady Nelson was loaded with sufficient provisions for nine months and enough water for six months, at an allowance of one gallon for each man per day. She was not equipped with a chronometer. The convoy consisted of East Indiamen, heading for the East, and , which was also bound for New South Wales. Shortly after departure it became apparent that Lady Nelson could not keep up with the larger and faster vessels in the convoy. Brunswick therefore took Lady Nelson in tow, but Grant became concerned that the vessel might be strained too much in the heavy seas and therefore, after a couple of days, ordered the hawser to be cast off, preferring to continue the voyage alone. On 13 April Lady Nelson anchored at Port Praya (Praia), on the island of 'St Jago' (Ilha de Santiago), the largest of the Cape Verde Islands, 26 days after leaving Portsmouth. Whilst there, the keels were inspected and it was found that part of the after keel had broken off, which may have occurred during earlier heavy weather. The missing part of the keel was replaced, a task not made any easier by the lack of a carpenter on board. Before leaving, Grant put his second mate ashore for sowing seeds of discontent amongst the crew, and obtained the Governor's permission to take two young men from the island to supplement his crew. Lady Nelson left Praia on 27 April. The vessel's complement was now three officers and twelve crew. On 23 May, the weather being fine, Lady Nelsons keels were examined and it was found that the piece that had been fitted to the bottom of the after keel at Praia had broken off. A temporary repair was effected by pushing the keel deeper into the well, and securing it with a plank of wood. Land was sighted near Table Bay at 5 am on 7 June and Lady Nelson anchored there at 5 pm on 8 June 1800. A shipbuilder from the naval dockyard examined Lady Nelson and as her main and after keels were both found to be beyond repair they were replaced with new ones. Lady Nelson had been troubled by leaks in her topsides since she left England. This was also investigated whilst the vessel was at the Cape, and it was found 'that instead of the seams being filled with oakum they had absolutely substituted putty'. Two new keels having been fitted, Lady Nelson left Table Bay on 16 June and anchored in Simon's Bay the next day. Already anchored there was Porpoise, which had left Portsmouth in the same convoy as Lady Nelson. Grant's orders were 'to remain at the Cape till the summer season commenced' so as not to risk his small vessel in the Roaring Forties during the southern hemisphere winter. Grant therefore spent many weeks at the Cape and the observations he made during the period are recorded in his book (Grant 1803). Whilst at the Cape, Grant received a despatch from London in which he was advised that a navigable strait had recently been discovered between New South Wales and Van Diemen's Land (now Tasmania), in latitude 38° south, and the despatch instructed him to: sail through the said strait on your way to Port Jackson, by which means you will not only shorten your voyage, but will have an opportunity of more minutely surveying the said strait. Before leaving the Cape, Grant took on board a carpenter and a person named Dr. Brandt. Grant also consented to take on board a Danish seaman, thought to be Jorgen Jorgenson, sentenced at the Cape to transportation, for his involvement in mutinous behaviour on board a recently arrived ship. Lady Nelson left the Cape on 7 October 1800.

Бас бұғазы арқылы алғашқы өту

Сол кездегі Жаңа Голландияның оңтүстік жағалауы леди Нельсон Оңтүстік Австралия мен Викторияның қазіргі шекарасына жақын жерге жақындағанша көрінбеді. Грант 1800 жылдың 3 желтоқсанында құрлықты алғаш рет көргенін жазды: "Таңғы сағат 8-де солтүстіктен шығысқа қарай, шығыс-солтүстікке дейін созылған жерді көрдім. Алдымыздағы бөлік байланыссыз аралдар сияқты көрінді, олардың саны төрт, арақашықтығы алты-жеті лигадай еді. Түске қарай құрлыққа жеткенде, ендігіміз 38° 10' оңтүстік, бойлықты есептеу бойынша 142° 30' шығыс деп анықтадым. Менің ең жақсы бағалауымша, есептерімді қарап шыққаннан кейін, Банкс мүйісі 142° шығыс бойлығында орналасқан деп санадым. Жағалаудан болған қашықтығым және 38° 10' ендігінде болғандықтан, Банкс мүйісі 38° 4' оңтүстік бойлығында жатыр деп қорытынды жасадым. Грант жағалаудан едәуір алыста екі мүйіс пен екі биік тауды байқады. Осы таулардың біріншісін капитан Шэнктың құрметіне атады (кейін Шэнк тауы деп аталды), ал екіншісін Гамбиер тауы деп атады. Батыс мүйісін Банкс мүйісі, ал екінші, шығыс мүйісін Нортумберленд мүйісі деп атады. Банкс мүйісінің нақты орны – бойлық. Бойлықтағы бұл қателік, кем дегенде, Леди Нельсон кемесінде хронометрдің болмауынан туындаған болуы мүмкін. Келесі күндері Леди Нельсон Басс бұғазына жақындағанда, Грант көптеген байқаулар жасап, континенттің оңтүстік жағалауындағы бірнеше географиялық нысандарды атады. Леди Нельсон 7 желтоқсанда Басс бұғазына кірді, сол кезде Грант Олбэни Отуэй (қазіргі Отуэй мүйісі) мүйісін көрді. Ол тағы бір мүйіс, шығыс-солтүстік-шығысқа қарай сегіз-он теңіз шақырымы, жартылай шығысқа қарай, Паттон мүйісі (қазіргі Паттон мүйісі) деп атады. Ол солтүстікке қарай орналасқан үлкен шығанақты Портленд шығанағы деп атады. 8 желтоқсанда Леди Нельсон батыстағы Отуэй мүйісінен шығыстағы Уилсонс мүйісіне дейін созылған үлкен шығананы кесіп өтті, бұл арақашықтық 120 теңіз шақырымын құрады. Грант осы үлкен су кеңістігін Губернатор Кинг шығанағы деп атады, бірақ бұл атау қазірге дейін сақталмаған. Порт-Филипптің ашылуы, осы шығанақтың басында, оның түбін мачтадан көру мүмкін емес еді, алдағы бірнеше айда болатын. Вилсонс мүйісі мен Порт-Джексон арасындағы жағалауды Басс пен Флиндерс бұрыннан зерттегендіктен, Грант одан әрі зерттеулер жүргізбей, Порт-Джексонға қарай жүзіп, 1800 жылдың 16 желтоқсанында сағат 19.30-да Сидней шығанағына зәкір салды, бұл Жақсы Үміт мүйісінен 71 күндік сапардан кейін болды. Транспорт басқармасы мен Леди Нельсон экипажы арасындағы келісімдер кеме Порт-Джексонға келгеннен кейін күшін жойды, сондықтан экипажға жалақы төленді. Кинг кеме Әскери-теңіз флотының, Транспорт басқармасының немесе Колонияның құрамында қарастырылатыны туралы ешқандай нұсқау алмады, және бұл әкімшілік мәселе шешілгенге дейін көп уақыт өтті. Грант Англиядан кеткенге дейін ол Порт-Джексонға келген кезде күшіне енетин лейтенант лауазымына тағайындалған, бірақ ол келгенде Supply кемесі теңізге шығуға жарамсыз деп танылды. Грант: "Осылайша, теңізшілердің сөзін айтсақ, толыққанды адасып қалдым".

The south coast of what was then called New Holland was not sighted until Lady Nelson approached the land near the present border between South Australia and Victoria. Grant recorded first sighting the mainland on 3 December 1800:At 8.00 am I saw the land from the north training as far to the east as east north east. The part that was right ahead appearing like unconnected islands, being four in number, distant six or seven leagues. At noon I observed, being in with the land, our latitude to be 38° 10' S. longitude, by account, 142° 30' E. which according to my best judgement, after looking over my reckoning, I allowed the western point of land Cape Banks to lay in 142° E. From the distance I was from the shore, and observing in 38° 10', I make Cape Banks to lie in 38° 4' S.

Grant observed two capes and two high mountains a considerable way inshore. Grant named the first of these mountains after Captain Schanck (since renamed Mount Schank), and the other Gambier's Mountain. The western cape he called Cape Banks and the second, eastern cape, he called Cape Northumberland. The actual position of Cape Banks is longitude The discrepancy in longitude would have resulted, at least in part, by the absence of a chronometer on Lady Nelson. During the succeeding days, as Lady Nelson approached Bass Strait, Grant made numerous observations and named several geographic features along the southern coast of the continent. Lady Nelson entered Bass Strait itself on 7 December when Grant sighted a cape that he named Cape Albany Otway (now Cape Otway). He named another cape, eight or ten nautical miles East North East half East, Patton's Cape (now Cape Patton). A large bay, now appearing to the east, he named Portland Bay. On 8 December Lady Nelson sailed across a large bay, which was found to extend from Cape Otway in the west to Wilsons Promontory in the east, a distance of 120 nautical miles. Grant named this large extent of water Governor King's Bay, but the name has not survived. The discovery of Port Phillip, at the head of this bay, the bottom of which could not be seen from the mast head, was still many months into the future. As the coast between Wilsons Promontory and Port Jackson had already examined by Bass and Flinders, Grant did not conduct any further surveys and headed for Port Jackson, anchoring in Sydney Cove at 7.30 pm on 16 December 1800 after a voyage of 71 days from the Cape of Good Hope. The agreements entered into between the Transport Board and the crew of Lady Nelson terminated on arrival of the vessel in Port Jackson and accordingly the crew were paid off. King had not received any directions on whether the vessel was to be considered on the establishment of the Navy, the Transport Board, or the Colony, and it was many months before this administrative matter was resolved. Before Grant left England he had received an appointment as Lieutenant to , which was to come into effect on his arrival at Port Jackson, but when he arrived he found Supply had been condemned as unfit to proceed to sea. Grant: 'was therefore, to make use of a sailor's phrase, completely adrift.'

Грант Басс бұғазының барлау

Леди Нельсон Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторына өзінің болашақ жұмысы туралы нұсқауларды қамтитын хабарламаларды жеткізді. Нұсқауларда "Елдің оңтүстік немесе оңтүстік-батыс жағалауын зерттеу ең маңызды болып көрінеді" делінген. "Порпоиз" кемесінің екінші серігі Джон Мюррей "Леди Нельсонға" бірінші серік ретінде ауысты. Экипажға теңіз жалақысы ғана берілуі мүмкін болғандықтан, ал тасымалдау кеңесі сапар кезінде төлеген өте жоғары жалақыдан айырмасы бар еді, Англиядан "Леди Нельсонмен" кемеге шыққан экипаждың тек екі ғана адамы қайта кемеге қосылуға дайын болды. Сондықтан Кингке сотталғандарды жұмысқа алуға тура келді. Ол бұл жұмысты сотталғандардың арасындағы ең жақсы мінез-құлқы бар теңізшілерге шартты түрде бостандық беру арқылы істеді, осылайша олар кемеде қызмет ете алады және теңіз жалақысын ала алады.

Lady Nelson carried despatches to the Governor of New South Wales that included instructions on her future deployment. The instructions indicated that 'The survey of the southern or south western coast of the country appears to be of the most immediate importance'. John Murray, Second Mate of Porpoise, transferred to Lady Nelson as First Mate. As the crew could only be given naval pay, and not the very high wages paid by the Transport Board during the delivery voyage, only two of the crew that had sailed Lady Nelson from England were prepared re join the vessel. King therefore had to recruit a convict crew. This he did by granting conditional emancipations to some of the best behaved of the seamen among the convicts to enable them to serve on board the vessel and to receive the pay given in the Navy. Position No. Commander, James Grant 1 First Mate, John Murray 1 Second Mate 1 Boatswains Mate 1 Carpenter's Mate 1 Gunner's Mate 1 Clerk 1 Able and Ordinary Seamen 8 Boys, 2nd Class 2 Total 17

Lady Nelson was provisioned for a six month voyage and Grant received orders to return to Bass Strait with detailed instructions to carry out a survey of those parts not examined during the passage from the Cape of Good Hope. Four Privates of the New South Wales Corps were placed on board as a guard and Ensign Francis Barrallier, also of the New South Wales Corps, joined as surveyor for the expedition. The expedition was joined by George Caley, a botanist sent by Sir Joseph Banks to collect plants, John Lewin, naturalist and artist, and an Aboriginal man named Euranabie and his wife Worogan. The Lady Nelson was to be accompanied by the sloop Bee to act as a tender. The two vessels left Sydney Cove on 6 March 1801 but encountered heavy weather soon after their departure. Bee shipped a lot of water and was obliged to return to Port Jackson. Lady Nelson continued south alone and, after spending two days in Jervis Bay, passed Cape Howe on the 15th, Wilsons Promontory on the 20th, and sighted Western Port on 21 March. Lady Nelson had arrived off the island that forms the south head of Western Port and from its likeness to a snapper's head, Grant named it Snapper Island, since renamed Phillip Island. The greater part of the survey of Western Port was completed by 22 April but bad weather prevented Lady Nelson from leaving until 29 April. Grant noted: Western Port is capable of containing several hundred sail of ships with perfect security from storms, and will admit of being fortified. Lady Nelson then headed east with the intention of surveying the coast between Western Port and Wilsons Promontory but the weather prevented them from remaining constantly near the coast and Grant therefore decided to return to Port Jackson. Further bad weather was encountered and, after sheltering in Botany Bay for 24 hours, Lady Nelson arrived back at Port Jackson on 14 May 1801. Grant later wrote: the unfavourableness of the weather prevented me from completing the whole of my instructions It is true that the winter season of that climate was fast approaching; and instead of exploring to the southward we ought to have gone to the northward, by which means we should avoid many tempestuous gales. After a brief stay in Port Jackson Lady Nelson was sent to explore and survey the Coal River to the north of Port Jackson. The Coal River was later renamed Hunter River and is now the site of the City of Newcastle. Lady Nelson was accompanied by the colonial schooner Francis. The two vessels left Port Jackson on 10 June 1801. Francis returned to Port Jackson on 26 June and the exploration party remained until 22 July 1801 when they departed for Port Jackson, arriving there on 25 July 1801. In August 1801 Grant sought permission to relinquish his command and his request was granted. Grant's last voyage on Lady Nelson was to the Hawkesbury to load grain produced by local settlers, and transport it to Port Jackson. Grant returned to England on the brig Anna Josepha, which departed on 9 Nov. 1801. Grant was replaced by John Murray, Lady Nelsons mate, who was appointed Acting Lieutenant in command of the vessel.

Позициясы:
Командир, Джеймс Грант – 1
Бірінші серік, Джон Мюррей – 1
Екінші серік – 1
Қайықшылар серігі – 1
Балтагер серігі – 1
Қарулы серік – 1
Клерк – 1
Жақсы және қарапайым теңізшілер – 8
2-сыныпты балалар – 2
Барлығы – 17

"Леди Нельсон" алты айлық сапарға дайындалды және Грантқа Жақсы Үміт мүйісінен өту кезінде тексерілмеген бөліктерін зерттеу үшін егжей-тегжейлі нұсқаулармен Бас бұғазына қайта оралуға бұйрық берілді. Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусының төрт сарбазы күзетші ретінде кемеге орналастырылды, ал сол корпустың прапорщигі Фрэнсис Барралье экспедиция үшін геодезист ретінде қосылды. Экспедицияға сэр Джозеф Бэнкстің өсімдіктерді жинау үшін жіберген ботанигі Джордж Кейли, табиғат зерттеушісі және суретші Джон Левин, сондай-ақ Эуранаби есімді абориген және оның әйелі Вуроган қосылды. "Леди Нельсонға" "Би" шлюпы сүйемелдеп, тендерлік міндеттерді орындады. Екі кеме 6 наурыз 1801 жылы Сидней шығанағынан шықты, бірақ шығудан көп өтпей ауа райы нашарлады. "Би" көп су жинап, Порт-Джексонға қайтуға мәжбүр болды. "Леди Нельсон" оңтүстікке жалғыз бағытталды және Джервис шығанағында екі күн өткізгеннен кейін 15 наурызда Хоу мүйісінен, 20 наурызда Уилсонс үстіртінен өтіп, 21 наурызда Батыс портын көрді. "Леди Нельсон" Батыс Порттың оңтүстік басын құрайтын аралға келді және оның снайпердің басына ұқсас болғандықтан Грант оны Снайпер аралы деп атады, кейін ол Филипп аралы деп аталды. Батыс Портты зерттеудің басым бөлігі 22 сәуірде аяқталды, бірақ ауа райының нашар болуы "Леди Нельсонның" 29 сәуірге дейін кемеден шығуына кедергі келтірді. Грант былай деп жазды: "Батыс Порты бірнеше жүз кемені дауылдан толық қорғауға қабілетті және нығайтуға болады". Содан кейін "Леди Нельсон" Батыс Порт пен Уилсонс үстірті арасындағы жағалауды зерттеу ниетімен шығысқа қарай бағытталды, бірақ ауа райы оларға жағалауға жақын қалуға кедергі келтірді, сондықтан Грант Порт-Джексонға оралуға шешім қабылдады. Кейін ауа райы нашарлады және Ботани буынында 24 сағат баспана тапқаннан кейін "Леди Нельсон" 14 мамыр 1801 жылы Порт-Джексонға оралды. Грант кейін былай деп жазды: "Ауа райының қолайсыздығы менің тапсырмаларымның бәрін аяқтауыма кедергі келтірді. Бұл климаттың қысқы мезгілі тез жақындап келе жатқаны рас; және оңтүстікке қарай зерттеудің орнына біз солтүстікке қарай баруымыз керек еді, бұл көптеген дауыл-дауыстан аулақ болуымыз керек еді". Порт-Джексонда қысқа уақыт болғаннан кейін "Леди Нельсон" Порт-Джексонның солтүстігіндегі Көмір өзенін зерттеуге және зерттеуге жіберілді. Көмір өзені кейіннен Хантер өзені деп аталды және қазір Ньюкасл қаласының орналасқан жері. "Леди Нельсонға" колониялық шхуна "Франсис" сүйемелдеді. Екі кеме 10 маусым 1801 жылы Порт-Джексоннан шықты. "Франсис" 26 маусымда Порт-Джексонға оралды, ал барлау тобы 22 шілде 1801 жылға дейін Порт-Джексонға жөнелгенде, 25 шілдеде сонда келді. 1801 жылдың тамызында Грант командасынан бас тартуға рұқсат сұрады және оның өтініші қабылданды. Гранттың "Леди Нельсонмен" соңғы сапары Хоксбериге астық жүктеп, жергілікті қоныстанушылар өндірген астықты Порт-Джексонға тасымалдау болды. Грант 9 қараша 1801 жылы кеткен "Анна Жозефа" бригімен Англияға оралды. Гранттың орнына "Леди Нельсонның" серігі Джон Мюррей кемеге лейтенант болып тағайындалды.

Мюррейдің Бас бұғазының барлауы, Порт-Филипптің ашылуы

Мюррейге Бас бұғазына барып, леди Нельсонның бұрынғы сапарларында зерттелмеген бөліктерін саралау тапсырылды. Леди Нельсон алты айлық сапарға жабдықталды және 1801 жылдың 12 қарашасында Бас бұғазының екінші саралау сапарында Порт-Джексоннан шықты. 19 қарашада көрінген құрлық Флиндерс аралы болып шықты, ол Тасманияның солтүстік-батыс ұшындағы Фурно тобында орналасқан, Кент тобы емес. Леди Нельсон Флиндерс аралының шығыс жағалауындағы Бабел аралдары тобындағы Стор Хаус және Кэт аралдары арасында тіреліп, 24 қарашаға дейін сонда қалды. Фурно тобынан леди Нельсон Кент тобына бет алды және Эрит аралының шығыс жағындағы Вест-Ковта тіреліп тұрды. Леди Нельсон 4 желтоқсанға дейін Вест-Ковта болды, сол кезде қазір Мюррей асуы деп аталатын канал қайықтары арқылы толыққанды сараланды. Кент тобынан леди Нельсон солтүстік-батысқа қарай, Уилсон мүйісі мен Липтрап мүйісін басып өтіп, 7 желтоқсанда Батыс портына тіреліп тұрды. Жаман ауа-райы леди Нельсонды бірнеше күнге Батыс портында ұстады, сол кезде ол бірнеше рет тірелуге мәжбүр болды. Жеңіл шығыстан соққан жел леди Нельсонға 4 қаңтарда Батыс портынан шығуға мүмкіндік берді. Су бөшкелерін толтыру үшін Элизабетс-Коувта тоқтағаннан кейін, ол батыс жағалауға қарай жүрді. Келесі күні: сағат 15:00-де біз батыс-солтүстікке қарай 12 шақырымдай қашықтықтағы мүйісті және 10-12 шақырымдай батыс-солтүстікке қарай порт сияқты көрінетін құрлықтағы ашылуды көрдік. Леди Нельсон кіреберіске 1,5 шақырымға дейін жүзіп келді, ал Мюррей мачтадан байқады: тегіс судың беті және, көрінетін болса, үлкен аумақты жақсы порт. 17 ақпанда леди Нельсон Порт-Филипптің шығыс жағалауына тірелген кезде Мюррей күнделігінде жергілікті аборигендермен алғашқы кездесуін жазды. Бастапқыда сауда, тамақтану және сый-сыйлықтармен басталған бұл достық кездесуді кенеттен басқа бір аборигендер тобының шабуылы тоқтатты. Жауап ретінде экипаж аборигендерге оқ атты және олар қашқанда оқ атуды жалғастырды, екеуіне өлімге әкелетін жарақаттар тигізді. Леди Нельсоннан бақылап тұрған Мюррей кемедегі каронадтардан шарап пен дөңгелек оқтарды қашқан аборигендерге атуға бұйырды. "Олардың барлығы тырнақ терісімен киінген, әр себетте белгілі бір мөлшерде шайыр табылды. Олардың оттарының саны мен басқа да белгілеріне қарағанда, елдің бұл бөлігінде тұрғындар көп емес деп айтуға болады. Олардың найзалары әртүрлі, және олардың барлығы мен көргендердің ішіндегі ең қауіптілері." Мюррей жағалаудағы жаңа желдің салдарынан портқа жақындауға тырыспады. Әлі атауы белгісіз Порт-Филиппке кіре алмағандықтан, Мюррей батысқа қарай Отуэй мүйісіне қарай жалғасты, бірақ оңтүстік-батыстан соққан дауылға байланысты батысқа қарай алға жылжу мүмкін болмады және Кинг аралының шығыс жағына қарай тыныш суларға бет алды. Леди Нельсон 24 қаңтарға дейін Кинг аралының маңында болды, сол кезде батыс жағалаудан басқа барлық бөліктері сараланды. Мюррей "бұл үлкен және әдемі аралдан кетіп бара жатқанда" былай деп атап өтті: "Біз кездескен қолайсыз ауа-райының салдарынан бас қолбасшының бұйрықтарын дәл қалағандай орындау мүмкін болмағанына қатты өкінемін." Леди Нельсон 24 қаңтарда Кинг аралынан шығып, Отуэй мүйісіне қарай жүгіру ниетімен солтүстікке бет алды. Алайда, ауа-райы кедергі келтірді, Мюррей: "Мен теңізде жүргеннен бері жылдың кез келген уақытында немесе кез-келген елде мұндай ұзақ жаман ауа-райын ешқашан көрмедім" деп жазды. 30 қаңтарда құрлықты көрген кезде Мюррей "Шенкс мүйісі [Шенк мүйісі] және Грант нүктесі Албан мүйісі емес екенін таң қалдырды". (Леди Нельсон шығысқа қарай бірнеше шақырымға соғылып кеткен еді.) Сондықтан леди Нельсон Батыс портына қайтып, 1802 жылдың 31 қаңтарында сонда тірелді. Мюррей "14 күндік азық-түлік пен сумен қаруланған Боуэн мырза мен бес адамды" сапар барысында (5 қаңтар 1802) ашылған кіреберісті тексеру үшін батысқа қарай жіберді. Боуэн 4 ақпанда қайтып келді және Батыс портынан үлкен жаңа портқа жақсы арна табылғанын хабарлады. Сондықтан леди Нельсонның қайығы Порт-Филиппке кірген алғашқы еуропалық кеме болды. Леди Нельсон бірнеше күнге Батыс портынан шыға алмады, жаңа портты тексеру үшін, желдің әлсіздігіне байланысты, Мюррей 1802 жылдың 13 ақпанында өзінің журналында: "Ауа-райы тынышталды және біздің бүгін теңізге шығу үмітіміз жоғалды, мұндай ауа-райы осы сапардың мақсатына теңіздегі дауыл сияқты зиян келтіреді" деп жазды. Жақсы жел леди Нельсонға 14 ақпанда таңғы сағат 5-те Батыс портынан шығуға мүмкіндік берді. "Түскі сағатқа қарай осы порттың кіреберісіндегі арал солтүстікке жарты шақырым қашықтықта болды" және жаңадан табылған порт түскі уақыттан кейін "барлық желкендерімен" енгізілді. Мюррей жаңа портқа Король порты деп ат қойды, бірақ губернатор Кинг кейіннен оны бірінші губернатор, капитан Артур Филипптің құрметіне Порт-Филипп деп атады. Леди Нельсон Порт-Филиппте 25 күн болды және 8 наурыз 1802 жылы Мюррей былай деді: "осы портты белгіленген тәртіппен иеленуге кірісті", содан кейін таңғы сағат 8-де Ұлыбритания мен Ирландия Корольдықтарының біріккен туы кемеде және Паттерсон мүйісінде көтерілді, ал сағат 13-де үш вольдің оқтары мен артиллерияның атылысымен Порт Ұлыбритания мен Ирландия Корольдігінің киелі патшасы үшін иелікке алынды, Джордж үшін үшінші, король, және т.б., және т.б. Бұл порттың солтүстік жағалауында Мельбурн қаласы өсті. Леди Нельсон 11 наурызда Порт-Филипптен шығып, Порт-Джексонға қайтып келді, 25 наурыз 1802 жылы Сидней шығанағында тірелді.

Murray was ordered to proceed to Bass Strait and survey those parts not covered during Lady Nelsons earlier voyages. Lady Nelson was victualled for a voyage of six months and left Port Jackson on her second survey voyage of Bass Strait on 12 November 1801. Land was sighted on 19 November that turned out to be Flinders Island, in the Furneaux Group, off the north west tip of Tasmania, and not the Kent Group as intended. Lady Nelson anchored between Store House and Cat Islands in the Babel group of islands, off the east coast of Flinders Island, and remained there until 24 November. From the Furneaux Group, Lady Nelson headed for the Kent Group and anchored in West Cove on the eastern side of Erith Island. Lady Nelson remained in West Cove until 4 December during which time the channel, now known as Murray Pass, was comprehensively surveyed using her boats. From the Kent Group Lady Nelson headed north west, passing Wilson's Promontory and Cape Liptrap and anchoring in Western Port on 7 December. Bad weather detained Lady Nelson in Western Port for several days, during which time she had to re anchor several times. A light easterly wind enabled Lady Nelson to leave the anchorage in Western Port on 4 January. After stopping in Elizabeths Cove to replenish water casks, she followed the coast to the west. The next day: at 3 p. m. we saw a headland bearing west north west, distant about 12 miles and an opening in the land that had the appearance of a harbour north west 10 or 12 miles. Lady Nelson sailed to within 11/2 miles of the entrance and from the masthead Murray observed: a sheet of smooth water and is apparently a fine harbour of large extent. On the 17th of February, with the Lady Nelson anchored on the eastern shore of Port Phillip, Murray records in his journal his first encounter with local Aboriginal peoples. This initially friendly encounter started with trading, eating, and gifting, and was suddenly interrupted by a violent ambush by another group of Aboriginal people. The crew in response shot at the Aboriginal people, and continued to shoot at them as they fled, inflicting likely mortal wounds on two of them. Watching from the Lady Nelson, Murray ordered grapeshot and round shot to be fired from the carronades aboard the ship at the fleeing Aboriginal people. text="They were all clothed in opossum skins and in each basket a certain quantity of gum was found. if we may judge from the number of their fires and other marks this part of the country is not thin of inhabitants. Their spears are of various kinds and all of them more dangerous than any I have yet seen. "Murray did not attempt to approach any closer to the harbour because of a fresh on shore wind. Not being able to enter, the as yet unnamed Port Phillip, Murray continued west towards Cape Otway but was unable to make any further progress westwards due to a south westerly gale and headed for calmer waters to the eastern side of King Island. Lady Nelson remained in the vicinity of King Island until 24 January during which time all except the west coast had been surveyed. As Murray 'took leave of this large and fine island', he noted:I much lament not having as yet had it in my power from the series of unfavourable weather we have met with so exactly to comply with the Commander in Chief's orders as I could wished. Lady Nelson left King Island on 24 January, and headed north intending to run to Cape Otway. However the weather intervened, Murray noting: 'I shall only observe that I never experienced such a length of bad weather at any time of the year, or in any country since I sailed the seas.' On sighting the land on 30 January Murray 'perceived with surprise that it was Cape Shanks [Cape Schanck] and Grant's Point instead of Cape Albany'. (Lady Nelson had been blown several miles to the east.) Lady Nelson therefore returned to Western Port and anchored there on 31 January 1802. Murray 'sent the launch with Mr. Bowen and five men, armed with 14 days provisions and water', to the westward to examine the entrance discovered earlier in the voyage (5 January 1802). Bowen returned on 4 February and reported that a good channel had been found into this new harbour that was larger than Western Port. Lady Nelsons launch was therefore the first European vessel to enter Port Phillip. Lady Nelson was unable to leave Western Port to examine the new harbour for several days due to light winds, Murray noting in his log on 13 February 1802:it fell calm and our hopes of getting to sea this day vanished, it is almost needless to observe that this kind of weather is as destructive to the intent of this cruise as gales at sea. A favourable wind enabled Lady Nelson to leave Western Port at 5 a. m. on 14 February. 'By noon the Island in the entrance of this harbour bore north half a mile distant' and the newly found harbour was entered, 'with all sail set', shortly after mid day. Murray named the new harbour Port King, but Governor King later renamed it Port Phillip after the first Governor, Captain Arthur Phillip. Lady Nelson remained in Port Phillip for 25 days and on 8 March 1802 Murray proceeded: to take possession of this Port in the form and manner laid down , and accordingly at 8 o'clock in the morning the United Colours of the Kingdoms of Great Britain and Ireland were hoisted on board and on Point Patterson, and at one o'clock under a discharge of three volleys of small arms and artillery the Port was taken possession of in the name of his Sacred Majesty George the Third of Great Britain and Ireland, King, etc., etc. The city of Melbourne was eventually to grow on the north shore of this port. Lady Nelson left Port Phillip on 11 March and returned to Port Jackson, anchoring in Sydney Cove on 25 March 1802.

Тергеушіге мейірімділік

1802 жылдың мамыр айында Кинг Леди Нельсонды Жаңа Голландия жағалауында жоспарланған саяхат кезінде, тендер ретінде пайдалануға және Мюррей капитан Мэтью Флиндерстен алатын барлық бұйрықтарды орындауға тиіс екендігі туралы нұсқау алды. Осы мақаланың Леди Нельсонның «Тергеушіге» тендер ретінде жұмыс істеген кезеңін қамтитын бөлігі және цитаталары, басқаша көрсетілмесе, әрекет етуші лейтенант Джон Мюррей сақтаған Мастер журналынан алынған. Леди Нельсон мен «Тергеуші» 1802 жылдың 22 шілдесінде Порт-Джексоннан шығып, солтүстікке бет алды. Мюррей егер екі кеме бөлініп кетсе, Герви шығанағында кездесу керектігін бұйырды. Леди Нельсон «Тергеушімен» бірге жүруде қиындықтарға тап болды, бірақ Герви шығанағында кездесуге үлкерді. Екі кеме де солтүстікке қарай жүріп, Леди Нельсон кейде «Тергеушінің» қауіпсіз бармайтын жағалаудың бөліктерін зерттеуге мүмкіндік алды. Кейде Флиндерс «Тергеушіні» тоқтатып, Леди Нельсонға отырып, зерттеу жұмыстарын жалғастырды. Флиндерс Кеппел шығанағында, Шоалвотер шығанағында және Броуд-Саундта зерттеулер жүргізді, ал Леди Нельсон Флиндерс Порт-Кертисті және Порт-Боуэнды (кейін Порт-Клинтон деп аталды) ашқанда және атағанда болды. Леди Нельсон бірнеше рет жерге отырып, сырғанақ кеуделеріне зақым келдірді, нәтижесінде Мюррейдің «Тергеушімен» бірге жүруі қиын болды. Брод-Саундтан шыққаннан кейін Флиндерс Шоалвотер шығанағындағы төбеден көрген Нортумберленд аралдарының шығысында орналасқан аралдар тобына бет алды. Екі кеме де 29 қыркүйекте сонда тоқтады және Флиндерс оларды Перси аралдары деп атады. Екі кеме де 4 қазан күні Перси аралдарынан кетіп, Флиндерс бірнеше күн бойы риф арқылы өту жолын іздеді, осы уақытта бірнеше рет тоқтады. «Тергеуші» бір зәкірін жоғалтты, ал Леди Нельсон бір зәкірін жоғалтып, екіншісінен бір қол сындырды. Флиндерс риф арқылы тағы тар жолдарды іздемеуді шешті және Торрес бұғазы мен Карпентария шығанағына қарай саяхатын жалғастырды. Флиндерс Леди Нельсонға екі грапнель берді, бұл «Тергеушінің» бере алатынының шегі еді. 17 қазанда Мюррей былай деп жазды: «Біздің негізгі және кормовой кеуделеріміздің болмауына байланысты біз желге қарсы кемеге айналдық, сондықтан «Тергеуші» 6 сағат ішінде 4 мильге дейін оңай жете алады». Сол күні Флиндерс Леди Нельсонды Порт-Джексонға қайтаруды шешті. Ол кемелерден айырылғаннан бері нашар жүзіп, «Тергеушіні» ғана кешіктіріп қоймай, өзінің де қауіпті жағдайға түсуі мүмкін еді. Сонымен қатар, егер апат болса, тендердің болуының басты себептерінің бірі – «Тергеушінің» экипажына көмектесудің орнына, «Тергеушінің» Леди Нельсонды құтқаруға шақырылуы мүмкін еді. Флиндерс Леди Нельсонның зәкірлерін және кабельдерін жоғалтқаннан кейін, «Тергеушінің» өз қауіпсіздігіне қауіп тудырмай алмастыра алмайтынын, көмек емес, ауыртпалыққа айналғанын көрді. Мюррей Флиндерстен «Леди Нельсонмен бірге жағдайдың мүмкіндік беретінінше Порт-Джексонға бару» бұйрығын және губернатор Кингке жеткізуге арналған хат алды. «Тергеуші» солтүстікке, ал Леди Нельсон оңтүстікке бет алды. 18 қазан күні сағат 10.40-та Леди Нельсоннан «Тергеушінің» жоғарғы желкендерін көруге болды, олар көкжиекте жоғалып кетті. Бұл Леди Нельсонның зерттеу сапарының соңы болды. Леди Нельсон оңтүстікке қарай бет алды, сынған зәкірмен кейде тоқтап, бірақ 28 қазанда Кейптаундта тоқтағанда бұл зәкір жоғалды. Қалған зәкір жіберілді, бірақ нәтижесінде Леди Нельсон жоспарланған тоқтау орнынан алыстап кетті. Тек бір зәкір және бір ғана кішкентай қайық қалғандықтан, Леди Нельсон қауіпті жағдайда болды. Қауіпсіз тоқтау орнына өту қажет болғандықтан, Мюррей екі айналмалы зеңбіректі біріктіріп, зәкір жасады, бұл Леди Нельсонға Шоалвотер шығанағындағы қорғанысқа ие тоқтау орнына жүзуге мүмкіндік берді. Содан соң балтагер қайықпен жағаға шығып, алмастыруға зәкір жасау үшін темір қабық ағашын іздеді. Порт-Джексонға дейінгі саяхаттың қалған бөлігі оқиғасыз өтті және Леди Нельсон 1802 жылдың 22 қарашасында сағат 10.40-та Сидней шығанағына жетті. Келесі маңызды саяхатынан бұрын Леди Нельсон Норфолк аралына тағы бір сапар жасады, онда гарнизонды ауыстыру үшін әскерлерді жеткізді. Бұл Мюррей басқаратын Леди Нельсонның соңғы сапары болуы мүмкін. Леди Нельсонның келесі капитаны Джордж Куртоис болды (кейде Куртоис деп жазылады, бірақ капитанның өзінің журналында Куртоис деп жазылған), бұрын 1803 жылдың наурыз айында Англиядан келген «...» кемесінің босағасы болған.

In May 1802, King received instructions that Lady Nelson was to be employed as a tender to , during a planned voyage of discovery around the coast of New Holland, and that whilst so employed, Murray was to follow any orders he might receive from its commander, Captain Matthew Flinders. efn|The source of, and the quotations in, the part of this article covering the period when Lady Nelson acted as tender to Investigator is the Masters Log, kept by Acting Lieutenant John Murray, except where cited otherwise. Lady Nelson and Investigator sailed from Port Jackson on 22 July 1802 and headed north. Murray was directed, in case the two vessels became separated, to rendezvous in Hervey Bay. Lady Nelson had difficulty in keeping up with Investigator, but was able to keep their rendezvous at Hervey Bay. Both vessels continued northwards and Lady Nelson was, on occasion, able to survey parts of the coast where the deeper draught Investigator could not safely go. At times, Flinders left Investigator at anchor and boarded Lady Nelson to continue his survey work. Flinders carried out surveys in Keppel Bay, Shoalwater Bay and Broad Sound and Lady Nelson was present when Flinders discovered and named Port Curtis and Port Bowen (since renamed Port Clinton). Lady Nelson grounded several times, resulting in damage to her sliding keels, in consequence of which Murray had further difficulty keeping up with Investigator. After leaving Broad Sound Flinders headed for a cluster of islands, to the east of the Northumberland Isles, which he had seen from a hill at Shoalwater Bay. Both vessels anchored there on 29 September and Flinders named them Percy Isles. Both vessels left the Percy Isles on 4 October and Flinders spent several days looking for a passage through the reef, anchoring several times in the process. Investigator lost an anchor and Lady Nelson lost one and broke one arm off another. Flinders decided not to attempt any more narrow passages through the reef and resumed the voyage towards Torres Strait and the Gulf of Carpentaria. Flinders provided Lady Nelson with two grapnels, which was all that Investigator could spare. On 17 October Murray noted: I have now had several opportunities of seeing that from the want of our main and after keels we are so leewardly that the Investigator in 6 hours will get with ease 4 miles to windward of the brig. On the same day Flinders decided to send Lady Nelson back to Port Jackson. She was sailing so poorly since losing her keels, that she not only delayed Investigator, but ran great risk of herself being lost. Furthermore, instead of saving the crew of Investigator, in case of accident, which was one of the main reasons for having a tender, it was likely Investigator might be called upon to save Lady Nelson. Flinders saw Lady Nelson, after her loss of anchors and cables, replacements for which Investigator could not spare without endangering her own safety, becoming a burden rather than an assistance. Murray received orders from Flinders 'to proceed to Port Jackson with the Lady Nelson as fast as circumstances would allow', and a letter to deliver to Governor King. Investigator headed north and Lady Nelson headed south. By 10.40 am, on 18 October, Investigators topsails could just be seen from Lady Nelson, disappearing over the horizon. This was the end of Lady Nelsons voyages of discovery. Lady Nelson headed south, anchoring occasionally with the broken anchor, but, when pausing at Cape Townshend on 28 October, this anchor was lost. The remaining anchor was let go, but, in the process, Lady Nelson drifted away from the intended anchorage. With only one remaining anchor, and only one small boat, Lady Nelson was in a precarious situation. As it was essential to move to a safer anchorage, Murray improvised an anchor by lashing two swivel guns together, which enabled Lady Nelson to sail into a more sheltered anchorage in Shoalwater Bay. The carpenter then went ashore in the boat to find an iron bark tree with which to make a replacement anchor. The remainder of the voyage to Port Jackson was uneventful and Lady Nelson anchored in Sydney Cove at 10.40 am on 22 November 1802. Before her next significant voyage, Lady Nelson made another trip to Norfolk Island to convey troops to relieve the garrison there. This was probably Lady Nelson last voyage under Murray. Lady Nelsonss next commander was George Curtoys, (sometimes spelt Courtoys but spelt Curtoys in the commander's own log), previously the master's mate of , which had arrived from England in March 1803.

Дервенттің қонысы

Леди Нельсон Тасманиядағы алғашқы қонысты құру үшін таңдалған кемелердің бірі болды. Австралияның сол бөлігін қоныстандыруға деген ниет Кингтің, француз экспедициясының басшысы Боденнің «Ла Натуралист» арқылы Ван Димен жерінің шығысында қоныс құруға тырысып жатқанына байланысты туындады. Кинг жаңа қоныс орны ретінде Хобарт қаласының жанындағы, Дервент өзенінің шығыс жағалауындағы Рисдон Коуын таңдады. Мэтью Флиндерс және Джордж Басс Ван Димен жерін айналып келген кезде бұл жерге келген еді. Ван Димен жеріне британдық билікті орнату үшін алғашқы экспедицияны лейтенант Чарльз Роббинс жасады, ол 1802 жылдың 23 қарашасында Порт-Джексоннан шықты. Жақында келген «Глаттон» кемесінің офицері, лейтенант Джон Боуэн жаңа қоныстың коменданты және басқарушысы болып тағайындалды және «Леди Нельсон» мен «Порпоиз» кемелерімен, сондай-ақ жоспарланған қонысты құру үшін қажетті адамдармен, әйелдермен, дүкендермен және жабдықтармен жұмыс істеуге міндеттелді. Кемелер 1803 жылдың 11 және 17 маусымында Дервентке бағыт алды. «Леди Нельсон» 15 маусымға дейін сәтті сапар шекті, бірақ күшті оңтүстік жел соққанда Куртойс екі еселенген шығанаққа паналауға шешім қабылдады. Қиын жағдайлар бірнеше күнге созылып, солтүстікке қарай итерді; 21 маусымда қатты толқындар «Леди Нельсонның» қайығының жоғалуына әкелді. 24 маусымға дейін Twofold Bay қауіпсіздігіне жете алмады, сол кезде «Леди Нельсонның» барлық нан қоры таусылып, тек үш бөшке су қалды. Жағаға шығып, таза сумен қамтамасыз ету үшін кеме мұржаларынан сал жасалды, ал «Леди Нельсонның» ағаш шебері жоғалған қайықты ауыстыру үшін тоқтайтын ағаш кесуге жіберілді. «Леди Нельсон» 1 шілдеде Twofold Bay-ден сапарды жалғастыру үшін кетті, бірақ көп ұзамай негізгі кеменің бөлігі артқа қарай ағып бара жатқаны байқалды. Осыдан кейін сапар тоқтатылды және «Леди Нельсон» Порт-Джексонға қайтып келді. «Леди Нельсон» 5 шілдеде Порт-Джексонға оралды және «Порпоиз» та екі күн бұрын оралғанын анықтады. «Леди Нельсон» 1803 жылдың 21 тамызында қайтадан шықты, бірақ екі күннен кейін негізгі мачтасының зақымдалғаны анықталды. Ол тағы да кері қайтуға мәжбүр болды. «Леди Нельсон» жөнделді және 1803 жылдың 29 тамызында қайтадан жолға шықты, бұл жолы кит аулаушы «Альбион» оны сүйемелдеді. «Леди Нельсонның» сапары салыстырмалы түрде оқиғасыз болды және 1803 жылдың 9 қыркүйегінде Дервент өзенінің Рисдон Коуында тоқтады. «Альбион» екі күннен кейін келді. Келесі бірнеше күн қоныс аударушылардың жабдықтарын түсіруге және жағалауға қоныстандыруға жұмсалды. Екі кеме де қыркүйек айының соңына дейін шығып, 49 адамнан тұратын қонысты, сыртқы әлеммен байланыс құралысыз қалдырып кетті.

Lady Nelson was one of the vessels selected to establish the first settlement in Tasmania. The desire to settle that part of Australia arose from King's concern that Baudin, leader of the French expedition in La Naturaliste, intended to establish a settlement on the east side of Van Diemen's Land. King chose Risdon Cove, on the east bank of the river Derwent, near where the city of Hobart now stands, as the site for the new settlement. Matthew Flinders and George Bass had previously visited the site during their circumnavigation of Van Diemen's Land. An initial expedition to establish British sovereignty over Van Diemen's Land was made by Acting Lieutenant Charles Robbins, who left Port Jackson in on 23 November 1802. Lieutenant John Bowen, an officer in the recently arrived Glatton, was chosen as Commandant and Superintendent of the new settlement and was instructed to proceed with Lady Nelson and Porpoise, and with the men, women, stores, and provisions necessary for forming the intended settlement. The vessels departed for the Derwent on 11 and 17 June 1803 respectively. Lady Nelson made good progress until 15 June when she encountered a strong southerly wind and Curtoys decided to head for shelter in Twofold Bay. The adverse winds continued for several days, driving her back to the north; on 21 June heavy seas resulted in the loss of the Lady Nelsons boat. The safety of Twofold Bay was not reached until 24 June by which time all Lady Nelsons supply of bread had been consumed and only three casks of water remained. A raft was constructed from her spars to get ashore to replenish their supply of fresh water and the Lady Nelsons carpenter was sent to cut timber with which to build a punt to replace the lost boat. Lady Nelson left Twofold Bay on 1 July to continue her voyage, but soon afterwards part of the main keel was seen drifting away astern. At this point the voyage was aborted and Lady Nelson returned to Port Jackson. Lady Nelson arrived back in Port Jackson on 5 July and found that Porpoise had also turned back and had arrived two days earlier. Lady Nelson departed again on 21 August 1803 but, two days out, her main mast was found to be sprung (damaged). Once again she had to return. Lady Nelson was repaired and set off again on 29 August 1803, this time accompanied by the whaler Albion. Lady Nelson had a reasonably uneventful voyage and anchored in Risdon Cove on the River Derwent on 9 September 1803. Albion arrived two days later. The next several days were employed in landing stores and establishing the settlers on shore. Both vessels had departed before the end of September leaving the settlement, comprising 49 souls, with no means of communication with the outside world.

Порт-Филипп елді мекенін эвакуациялау

1803 жылдың қазан айында Англиядан екі кеме – Оушен мен Оуэн – Порт-Филиппке қоныс тебу мақсатымен келді. Лейтенант-полковник Дэвид Коллинз жаңа елді мекеннің губернаторы болуға тиіс болды. Кәсіпорны сәтсіз аяқталып, елді мекенді тастап, халқын Ван Димен жеріне көшіру туралы шешім қабылданды. Екі орналасқан жер қарастырылды: Дервенттегі қолданыстағы елді мекен немесе Порт-Далримплдегі жаңа елді мекен. Бар болған кемелер – Леди Нельсон мен Фрэнсис – бұл міндетті уақытында орындай алмағандықтан, Кинг көліктік Оушен және кит аулаушы Эдвин кемелерін жалдады. Сөйтіп, «флот» төрт кемеден тұрды. Бірнеше уақыттан бері ауырып жүрген Джордж Куртойс 1803 жылдың қараша айында Леди Нельсонның басқаруын тастап, Англияға оралды. Оның орнына бұрын Калькуттас Мате болған Джеймс Саймонс, Порт-Филипке сапарға қатысты. Леди Нельсон 1803 жылдың 28 қарашасында Порт-Джексоннан шықты. Бортында Англиядан келген ғалымдардың бірі, табиғат зерттеушісі Роберт Браун болды. Басс бұғазына жеткенде ауа райы нашарлап, оңтүстік-батыс желге қарсы екі апта бойы күрескеннен кейін, Леди Нельсон Кент тобына паналады. Леди Нельсон екі рет ол жерден шығып, мақсатына жетуге тырысты, бірақ екі рет қайта оралуға мәжбүр болды. Оушен 1803 жылдың 12 желтоқсанында Порт-Филиппке, ал Фрэнсис келесі күні жетті. Фрэнсис кемесінің капитаны полковник Коллинзге Кент тобындағы аралдардың бірінен түтін көтерілгенін хабарлады. Бұл Леди Нельсонның қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылық тудырды, ол әлі Порт-Филиппке келмеген еді. Полковник Коллинз Фрэнсистегі Уильям Коллинзді Порт-Далримплдің Порт-Филипптен келген адамдарды қоныстандыруға жарамдылығын бағалауға жіберді. Фрэнсис кемесінің капитанына Леди Нельсонды іздеу үшін Кент тобы арқылы жүзу тапсырылды. Уильям Коллинз Леди Нельсонды Кент тобынан тапты, бірақ Фрэнсис өте нашар күйде болды және Порт-Джексонға қайтарылды. Уильям Коллинз Леди Нельсонмен Порт-Далримплге бет алды, ол жерге 1804 жылдың 1 қаңтарында жетіп, 1804 жылдың 18 қаңтарына дейін қалды. Уильям Коллинз 21 қаңтар 1804 жылы Леди Нельсонмен Порт-Филиппке оралды, Порт-Далримпл туралы жағымды есеппен, бірақ полковник Коллинз Дервентке көшуді шешкен еді. Леди Нельсон мен Оушен 1804 жылдың 30 қаңтарында алғашқы қоныс аударушылар тобымен Порт-Филипптен Дервентке кетті. Оушен кейін Порт-Филиппке оралып, қалған адамдарды әкелді. Леди Нельсон 6 наурызда Дервенттен шығып, 1804 жылдың 14 наурызында Порт-Джексонға оралды. Келесі бірнеше айда Леди Нельсон түрлі көліктік міндеттерге жұмылдырылды, оның ішінде Хантердегі Кингстаун қаласында құрылатын жаңа елді мекенге адамдарды тасымалдау, кейін Ньюкасл деп аталды.

In October 1803 two ships, Ocean and , arrived in Port Phillip, from England, with the intention of establishing a settlement. Lieutenant Colonel David Collins was to be Lieutenant Governor of the new settlement. The venture was unsuccessful and a decision was taken to abandon the settlement and move its people to Van Diemen's Land. Two locations were considered: either the existing settlement on the Derwent, or a new settlement at Port Dalrymple. As the only vessels available, Lady Nelson and Francis, could not have carried out the task in a reasonable time, King hired the transport Ocean and the whaler Edwin to assist them. The 'fleet' therefore comprised four vessels. George Curtoys, who had been ill for some time, had to relinquish command of Lady Nelson in November 1803, and returned to England in He was replaced by James Symons, previously Calcuttas Mate, who took command for the voyage to Port Phillip. Lady Nelson left Port Jackson on 28 November 1803. On board was the naturalist Robert Brown, one of the scientific people who came from England on Investigator. Rough weather was experienced on arriving in Bass Strait, and after beating a fortnight against a south westerly wind, Lady Nelson took refuge in the Kent Group. Twice Lady Nelson left the anchorage there to try to reach the destination, and twice she had to return. Ocean arrived at Port Phillip on 12 December 1803 and Francis the next day. The master of Francis reported to Colonel Collins having seen smoke rising from one of the islands in the Kent Group. This raised concerns over the safety of Lady Nelson, which had not yet arrived at Port Phillip. Colonel Collins sent William Collins, in Francis, to assess the suitability of Port Dalrymple as a place to re settle the people from Port Phillip. The master of Francis was requested to sail via the Kent Group to look for Lady Nelson. William Collins found Lady Nelson in the Kent Group but by this time Francis herself was in a very leaky condition and was sent back to Port Jackson. William Collins continued to Port Dalrymple in Lady Nelson, arriving there on 1 January 1804 and remaining until 18 January 1804. William Collins arrived back in Port Phillip, aboard Lady Nelson on 21 January 1804, with a favourable report on Port Dalrymple, but Colonel Collins had already decided to move to the Derwent. Lady Nelson and Ocean left Port Phillip for the Derwent with the first contingent of settlers on 30 January 1804. Ocean returned to Port Phillip later and brought the remainder of the people. Lady Nelson left the Derwent on 6 March and arrived back in Port Jackson on 14 March 1804. During the next few months Lady Nelson was employed on various transport duties which included taking people to a new settlement to be established at Kingstown, soon after renamed Newcastle, on the Hunter.

Экстременьяны басып алу

1805 жылы сәуірде Кинг Сиднейдің оңтүстігіне қарай 90 миль қашықтықта орналасқан Джервис шығанағында испандық қарулы шхуна тоқтағаны туралы ақпарат алды. Кинг лейтенант Саймонстың басқаруымен «Леди Нельсон» кемесін испандық кемені іздеуге жіберді және егер табылса, оны Порт-Джексонға жеткізуді тапсырды. Испан кемесі – «Экстремена», Мадрастағы саудагерлерге тиесілі, бірақ Чили жағалауында тәркіленген қарулы сауда кемесі болатын. Тәркіленген кезде Ұлыбритания мен Испания соғыста болған жоқ, демек, бұл әрекет заңсыз еді. «Леди Нельсонды» көргеннен кейін «Экстремена» қашып кетуге тырысты, бірақ Саймонс оның бағытына ескерту оғы атып, оны тұтқындады және Порт-Джексонға қайтарды.

Кейінгі қызмет

Леди Нельсон көптеген жылдар бойы Порт-Джексон мен Жаңа Оңтүстік Уэльс және Тасманияның жағалауындағы басқа елді мекендер арасында жолаушылар мен жабдықтар тасымалдаумен айналысты. Осы сапарлардың кейбіреулері сол кездегі газеттерде тіркелген. Кейбір сапарлар төменде ерекше қызығушылық тудырғандықтан айтылған. 1806 жылы ол Маори басшысы Типпа-Хеге оның резиденциясына қайтару үшін Жаңа Зеландияға сапар жасады. Типпа-Хе – аралдар шығанағына жақын жердегі елді мекенді мекендеген маорилердің басшысы. Оның бес ұлы да онымен бірге болды. Леди Нельсон 1809 жылғы наурыз айында губернатор Блай Англияға кеткен кезде біраз уақытқа тоқтатылды, бірақ жақын арада қызметке оралды және жыл соңына дейін Хантер өзеніне төрт рет сапар жасады. Губернатор Лаклан Маккуари Ван Димен жеріндегі екі елді мекенді тексеру үшін Леди Нельсонмен сапарлады. Ол 1811 жылғы 4 қарашада Порт-Джексоннан шығып, 1812 жылғы 6 қаңтарда Ньюкасл мен Порт-Стивенске тоқтағаннан кейін қайтып келді. 1804 жылы басталған Норфолк аралын эвакуациялау 1813 жылға дейін аяқталмады. "Леди Нельсон" 1807 және 1813 жылдар аралығында ВДЛ-ге үш рет сапар жасады, алғашқысы 1807 жылы 35 ер адам, әйел және балаларды Норфолк аралынан Хобарт қаласына жеткізді. 15 ер адам мен бір әйел Норфолк аралына жіберілген сотталғандар еді, бірақ қазір олар еркін қоныстанғандар болды. Оның екінші сапары 1808 жылы болды, ол 25 ер адам, әйел және баланы Норфолк аралынан Хобарт қаласына жеткізді. Оның Норфолк аралынан Порт-Далримплге соңғы сапары 1813 жылы болды, онда ол 43 ер адам, әйел және баланы алып барды. Леди Нельсон 1812 жылдың желтоқсанында Порт-Джексоннан, ал жалдамалы кеме Минстрель 1813 жылдың қаңтарында кетіп қалды. Норфолк аралында қоныстанғандарды кемеге отырғызғаннан кейін екі кеме де 1813 жылдың 4 наурызына дейін Порт-Далримплге келді. Губернатор Маккуари 1816 жылғы 21 ақпанда Сиднейден шығып, Виндзорға құрлық арқылы сапарлады. Ол Хоксбери өзені бойындағы елді мекендердің дамуын бақылау үшін Леди Нельсонмен оралды және 26 ақпанда Сиднейге қайтып келді. 1819 жылғы 8 мамырда Леди Нельсон, Мермейдпен бірге, Порт-Джексоннан шығып, Порт-Маккуариге кіруді зерттеу үшін сапарлады. Кемеде бас геодезия инспекторы, лейтенант Джон Оксли болды, ол өткен жылы құрлықтағы экспедиция кезінде кіреберістің орнын анықтап, оған ат қойған. Кейіннен Порт-Маккуариде елді мекен құру туралы шешім қабылданды. Бұл елді мекенде 60 сотталған адам және 40 әскери қызметкер болды. Олар 1821 жылғы 21 наурызда Сиднейден Леди Нельсон, Принц-Регент және Мермейдпен бірге кетті. Жағымсыз желдердің салдарынан бұл сапар әдеттегіден ұзаққа созылды. 17 сәуірде өзенге кіргенде Леди Нельсон суға батқан тасқа соқты, бірақ көп ұзамай одан шығып кетті. Принц-Регент те зақымдалды, ал Мермейд келесі күні бардан өтіп бара жатып, рулін жоғалтты. Леди Нельсон тез арада жөнделіп, Сиднейге қайтып, басқа екі кемені жөндеуге көмек сұрауға бұйырылды, бірақ 1821 жылғы 2 мамырда кетіп бара жатып, бардың ішіндегі тастарға сүретіліп кетті. Оның рулі мен артқы тұғыры жоғалып, кеме қабығы суға толды. Леди Нельсон ақырында жөнделді, бірақ 13 ай болмағаннан кейін 1822 жылғы 1 мамырға дейін Порт-Джексонға қайта оралмады. 1824 жылы соғыс және колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшы континенттің солтүстік-батыс жағалауында елді мекен құруды тапсырды. Бұл елді мекен Кобург түбегін және Мелвилл мен Батерст аралдарын қамтыды. Экспедицияға капитан Бремер, "Графиня Харкорт" кемесінің капитаны Банн және Леди Нельсон, мистер Джонс, кемеші қатысты. Үш кеме 1824 жылғы 24 тамызда кемеге мініп, Мелвилл аралы мен Батерст аралы арасындағы шығанаққа шығып, кемеге зәкір салды. Бұл шығанақ Кингс-Коув деп аталды, ал экспедиция елді мекен үшін шығанақтың оңтүстік-шығыс нүктесін таңдап, оны Пойнт Барлоу деп атады. Кемежайға кіретін жол Порт Кокберн деп аталды. 1 қазанда жерді тазарту және Форт Дундас деп аталатын форттың негізін салу үшін топтар жағаға жіберілді. 8 қыркүйекте қоныстар мен ауыр қоймаларды түсіру үшін айлақтың құрылысы басталды. 1824 жылғы 10 қарашада құрылыс аяқталды, ал 13 қарашада Харкорт графесі мен Тамар кетіп, 3-ші жаяу полкінің капитаны Морис Барлоуды (Баффтар) қалдырды. Леди Нельсон күзет және жабдықтау кемесі ретінде қалды. Елді мекенде 12 айға жететін азық-түлік болды, бірақ жаңа ет болмады. 1824 жылдың желтоқсан айында Барлоу Леди Нельсон мен Джордж Миллерді, ол азық-түлікпен қамтамасыз етуге жауапты болды, Тимор аралындағы Купангтағы голландтық елді мекеніне азық-түлік әкелу үшін жіберді. Миллер біраз мөлшерде буйвол мен ешкі сатып алды, бірақ көптеген жануарлар елді мекенге оралғанға дейін өлді. Бір апта ішінде Леди Нельсон тағы да мал сатып алу үшін кетіп, Коепангта Миллер Англиядан Мелвилл аралындағы жаңа елді мекенге бағытталған "Стедкомб" шхунасымен кездесті. Леди Нельсон аз майлы және дереу пайдалануға жарамсыз 30 кішкентай шошқамен оралды. Леди Нельсон бес апта бойы болмаған кезде түрмедегілер арасында цинга пайда болды, бұл жаңа азық-түлік алуды міндетті етті. Сондықтан Леди Нельсон тағы да сапарлады, Барлоу Джонсты оның ала алатынын сатып алуға бағыт берді. "Стедкомб" Порт Кокбернге келгенде, оның кемешісі Барлоумен 250 фунт (113 кг) салмағы бар буйволдарды әрқайсысы 25 испан долларынан сатуға келісім жасады және бес апта ішінде қайтаруға міндеттенді. Леди Нельсон 19-ы күні, ал "Стедкомб" 23 ақпан күні 1825 жылы кетіп қалды. 19 мамыр 1825 жылғы хатында Барлоу былай деп жазды: "Оның шхунасы [Стедкомб] Джонстың [Леди Нельсонде] кеткеннен төрт күн кейін осы порттан шықты, оның бас кемешісі басқарып, екеуі де содан бері оралған жоқ. Олар апатқа ұшыраған немесе малай пираттарының қолына түскен деп қорқамын".

Lady Nelson continued to be employed in carrying passengers and supplies between Port Jackson and the other settlements along the coast of New South Wales and Tasmania for many years. Some of these voyages were recorded in the newspapers of the time. A few of these voyages are mentioned below where of particular interest. She made a voyage to New Zealand in 1806 to return Tip pa he, a Maori Chief, to his residence. Tip pa he, was the head of the Maoris inhabiting the country contiguous to the Bay of Islands. Five of his sons accompanied him. Lady Nelson was laid up for a while at the time of the departure of Governor Bligh to England in March 1809, but soon returned to service and made four voyages to Hunter's River before the end of the year. Governor Lachlan Macquarie sailed in Lady Nelson to conduct a tour of inspection of the two settlements in Van Diemen's Land. She left Port Jackson on 4 November 1811 and returned on 6 January 1812, after calling at Newcastle and Port Stephens. The evacuation of Norfolk Island, commenced in 1804, was not completed until 1813. "Lady Nelson" made three voyages to VDL between 1807 and 1813, the first in 1807 carried 35 men, women, and children from Norfolk Island to Hobart Town. The 15 men and one woman had been convicts sent to Norfolk Island but were now free settlers. Her second voyage was in 1808 when she carried 25 men women and child from Norfolk Island to Hobart Town. Her last voyage from Norfolk Island to Port Dalrymple was in 1813 when she carried 43 men women and children. Lady Nelson left Port Jackson in December 1812, and a hired ship, Minstrel, left in January 1813. After embarking the settlers at Norfolk Island, both vessels had arrived in Port Dalrymple by 4 March 1813. Governor Macquarie left Sydney on 21 February 1816 and travelled overland to Windsor. He returned on board Lady Nelson to see the progress of the settlements along the Hawkesbury River and arrived back in Sydney on 26 February. On 8 May 1819 Lady Nelson, accompanied by Mermaid, left Port Jackson to carry out a survey of the entrance to Port Macquarie. On board was the Surveyor General, Lieutenant John Oxley RN, who had discovered and named the entrance during an overland expedition the previous year. A decision was subsequently taken to establish a settlement at Port Macquarie. The establishment comprised 60 convicts and a detachment of 40 troops. They left Sydney on 21 March 1821 on board Lady Nelson, Prince Regent, and Mermaid. The passage was unusually long due to adverse winds. While entering the river on 17 April Lady Nelson struck a sunken rock, but soon got off. Prince Regent also sustained damage, and Mermaid got aground the next day in crossing the bar, losing her rudder in the process. Lady Nelson was quickly repaired and ordered to return to Sydney to get help to repair the other two vessels but ran aground on rocks inside the bar when departing on 2 May 1821. Her rudder and stern post were lost and her hull filled with water at high tide due to damaged planking. Lady Nelson was eventually repaired but did not return to Port Jackson until 1 May 1822, after an absence of 13 months. In 1824 the Secretary of State for War and the Colonies directed that a settlement be formed on the north west coast of the continent. The settlement was to cover Coburg Peninsula and Melville and Bathurst Islands. The expedition embarked on , Captain Bremer, the transport ship Countess of Harcourt, Captain Bunn, and Lady Nelson, Mr Johns, Master. The three vessels sailed on 24 August 1824 and anchored in a cove in the strait between Melville Island and Bathurst Island. The cove was named King's Cove, and the expedition chose the south east point of the cove for the settlement, and named it Point Barlow. The entrance to the anchorage was named Port Cockburn. Parties were sent ashore on 1 October to clear the ground and lay the foundations of a fort that they called Fort Dundas. On 8 September construction began on a pier to land provisions and heavy stores. The establishment was in place by 10 November, and on 13 November 1824 Countess of Harcourt and Tamar departed, leaving Captain Maurice Barlow of the 3rd Regiment of Foot (the Buffs), in charge. Lady Nelson remained as a guard and supply ship. The settlement possessed rations for twelve months but there was no fresh meat. In December 1824, Barlow sent Lady Nelson and George Miller, who was responsible for maintaining a supply of provisions, to the Dutch settlement at Kupang on the island of Timor for supplies. Miller procured some buffaloes and goats, but most of the animals died before she returned to the settlement on 2 January 1825. Within a week, Lady Nelson departed again to procure more livestock and whilst at Koepang, Miller encountered the schooner Stedcombe, bound from England to the new settlement at Melville Island. Lady Nelson returned with thirty small pigs that were lean and unfit for immediate use. During the five weeks Lady Nelson had been away scurvy had made its appearance among the prisoners, which made it imperative to obtain fresh provisions. Lady Nelson therefore sailed again, with directions from Barlow that Johns purchase whatever livestock he could get. When Stedcombe arrived at Port Cockburn, her Master entered into an agreement with Barlow to land, at the settlement, a cargo of buffalo, averaging 250 pounds (113 kg) in weight each, for a price of 25 Spanish Dollars each, and binding him to return in five weeks. Lady Nelson departed on the 19th and Stedcombe on 23 February 1825. In a letter dated 19 May 1825, Barlow wrote 'his schooner [Stedcombe] left this port four days after Johns' departure [in Lady Nelson], in charge of his Chief Mate, neither have returned since. I fear they either have been wrecked or fallen into the hands of the Malay Pirates'.

Гамбиер тауының көшірмесі (1986)

Оңтүстік Австралиядағы Маунт Гамбиер қонақ орталығы 1986 жылы 1836 жылғы 28 желтоқсанда Оңтүстік Австралия колониясының құрылғанына 150 жыл толуына орай, Леди Нельсон кемесінің толық көлемді, теңізге шықпайтын көшірмесін жасады. 2011 жылы жасалған көшірмеге тексеру жүргізілгенде, корпустың ағаш бөліктерінде кең ауқымды шіру анықталды, оны жөндеу мүмкін емес еді. Виктория штатының Уорнмбол қаласындағы Флагстафф Хилл теңіз ауылындағы кеме жасау шеберханасына көшірменің жағдайын бағалау және оны қайта жаңарту жоспарын жасау тапсырылды. Қайта жаңарту барысында корпус толығымен шыны талшықпен қапталған конструкциямен, ал ағаш төменгі мачталар мырышталған болатпен ауыстырылды. Жоғарғы мачталар, гимдер және такелаж сақталды. Жаңадан салынған көшірме Уорнмболдан Маунт Гамбиерге автомобильмен тасылып, бетон плитаға орнатылды; қазір ол қонақ орталығында туристерді қызықтыратын нысан болып табылады.

Тасманиялық желкеншілерді оқыту қауымдастығының көшірмесі (1988)

Тасманиялық желкенді оқыту қауымдастығы 1788 жылғы қаңтарда Австралияға еуропалықтардың қоныстануының 200 жылдығын тойлау мақсатында «Леди Нельсонның» көшірмесін салу және онымен теңізге шығу үшін құрылды. Оның құны 700 000 доллардан асты, қаржыландырудың басым бөлігі Тасманиялық салық төлеушілер арқылы Мемлекеттік үкімет тарапынан, сондай-ақ жергілікті және корпоративтік демеушілердің көмегімен жүзеге асырылды. Рей Кемп көшірмені Тасманиядағы Хобарт маңындағы Вудбридж қаласында салды. Ол негізінен Тасманияда өсірілген ағаштардан жасалған: көк эвкалипт ағашынан келме және қаңқа, келерік ағашынан палуба, ал Дуглас шыршасынан төменгі мачталар. Мачталардың өзі американдық Орегон ағашынан жасалған. Кемп 1987 жылғы 29 қарашада «Леди Нельсонды» теңізге сүрді. 1988 жылғы 17 желтоқсанда қолданысқа беру рәсімі өтті, ал 1989 жылғы наурыз айында көшірме алғашқы саяхатын, Дервент өзенімен жасады. 1990 жылдың шілдесінен 1996 жылдың басына дейін «Леди Нельсон» көшірмесі Тасманияның суық қысында бірнеше рет Басс бұғазы арқылы Виктория, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд штаттарына сапар шекті. Сондай-ақ, 1993 және 1994 жылдары Мельбурн-Хобарт яхта жарысының кемелерін де ілесіп өтті. Соңғы жылдары кеме келесі бағыттарға сапар шекті: 1998 жылғы қаңтарда Сиднейге, Хобартқа дейінгі биік кемелер жарысына қатысу үшін, ал оралғаннан кейін Тасманияны айналып өтті. 2000 жылдың соңында Виктория штатындағы Портлендке, 1800 жылғы желтоқсанда Леди Нельсонның Басс бұғазынан өтуін еске алу үшін. 2001 жылғы наурызда Батыс портына, Леди Нельсонның 1801 жылғы наурызда портқа алғаш рет кіргенін қайта жаңғырту үшін. 2002 жылғы 14 ақпанда көшірме Порт-Филип шығанағына кірді, дәл 200 жыл бұрын Леди Нельсонның шығанаққа кірген күні. 2003 жылы көшірме Порт-Филип шығанағындағы Соррентоға барды, 1803 жылғы қазанда «Оушен» және «Калькутта» кемелерімен Порт-Филипке алғашқы қоныс аударушылардың келгенін еске алу үшін.