Кіріспе

Дыбыс жылдамдығынан жоғары жарылу – бұл материалдағы дыбыс жылдамдығынан артық жарылу таралу жылдамдығына ие жарылулар. Бұл құбылысты алғаш рет Штутгарттағы Макс Планк металдар зерттеу институтының ғалымдары (Маркус Ж. Бюлер және Хуацзянь Гао) және Калифорния штатының Сан-Хосе қаласындағы IBM Almaden зерттеу орталығының ғалымдары (Фарид Ф. Абрахам) анықтады. Интерсоникалық және дыбыстан жоғары жарылу мәселелері динамикалық жарылу механикасының шегіне айналды. Бьюриджтің жұмысы интерсоникалық жарық өсуін зерттеуге бастама берді (жарық ұшы жылдамдығы V, қисық жылдамдық C^8 және бойлық толқын жылдамдығы C^1 арасында болатын жағдай). Дыбыстан жоғары жарылу классикалық жарылу теорияларымен толық түсіндірілмейтін құбылыс еді. Абрахам және Гао тобының молекулалық динамикалық модельдеуі I және II режимдегі интерсоникалық жарылыстардың бар екенін көрсетті. Бұл Янгты үдемелі III режимдегі дыбыстан жоғары жарылуды талдауға итермеледі. Динамикалық жарылудың гипереластикалық қасиеттерін теориялық тұрғыдан түсінудегі соңғы жетістіктер, дыбыстан жоғары жарылуды түсіну үшін жарық ұшындағы энергия тасымалын анықтайтын χ деп аталатын жаңа ұзындық өлшемін енгізу қажет екенін көрсетті. Жарылу динамикасы жарық ұшын қоршаған, χ сипаттамалық өлшеміне ие аймақтағы материалдың қасиеттерімен толықтай анықталады. Бұл сипаттамалық аймақтағы материал гипереластикалық қасиеттеріне байланысты қатайса, жарылу бойлық толқын жылдамдығынан жылдам таралады. Гаоның зерттеу тобы бұл тұжырымдаманы жұмсақ серпінетін матрицаға енгізілген қатты жолақтың ішіндегі жарылу таралуының Броберг проблемасын модельдеу үшін пайдаланды. Бұл модельдеу энергияның сипаттамалық ұзындығының бар екенін растады. Бұл зерттеу композиттік материалдардың динамикалық жарылу таралуына да әсер етті. Егер композиттік микроқұрылымның сипаттамалық өлшемі энергияның сипаттамалық ұзындығынан үлкен болса, χ; материалдарды тиімді континуумға біріктіретін модельдер маңызды қателіктерге ұшырайды. Энергиялық сипаттама ұзындығын тексеру үшін эксперименттер мен интерпретациялық модельдеулерді жобалау қиындық тудырады. Тұжырымдаманы растау үшін дыбыстан жоғары жарылыстардағы эксперименттердің нәтижелерін және модельдеулер мен талдаулардың болжамдарын салыстыру қажет. Интерсоникалық жарылуға байланысты жаңа белсенділікке көп назар аударылып жатқандықтан, ескі, бірақ қызықты мүмкіндіктерді де қазіргі жұмыстарға енгізу қажет: серпінетін қасиеттері әртүрлі материалдар арасындағы интерфейсте жарылу таралуы дыбыс жылдамдығынан төмен, бірақ Рейли толқынының жылдамдығынан жоғары болуы мүмкін, кем дегенде екі материалдың серпінетін қасиеттерінің кейбір комбинациялары үшін.