Жыртқыштардан қорғану: Акулаларды қайтаратын технологиялар

Кіріспе

Жануарларды қорғау құралдарының санаты

Акулаларды қорғау құралы – акулаларды белгілі бір аймақтан қуудың кез келген тәсілі. Акулаларды қорғау құралдары жануарларды қорғау құралдарының бір санатын құрайды. Акулаларды қорғау технологияларына магниттік акулаларды қорғау, электропозитивті акулаларды қорғау, электрлік репелленттер және жартылай химиялық заттар жатады. Акулаларды қорғау құралдары адамдарды акулалардан қорғау үшін, акулалар адамдарға зиян келтіруі мүмкін аймақтардан қууға қолданылады. Басқа қолданымдарда, олар акулаларды адам қызметінен олардың өміріне қауіп төнуі мүмкін аймақтардан алыс ұстауға арналған. Бұл жағдайда акулаларды қорғау құралы акулаларды сақтау әдісі ретінде қызмет етеді. Табиғи акулаларды қорғау құралдары бар; ал қазіргі заманғы жасанды акулаларды қорғау құралдары кем дегенде 1940 жылдардан бастап қолданылып келеді, АҚШ Әскери-теңіз күштері оларды Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитында қолданған.

Табиғи репелленттер

Әдетте акулалар өлі акуланың иісінен тайып кетеді деп саналды, бірақ қазіргі зерттеулер әртүрлі нәтижелер көрсетті. Pardachirus marmoratus (көзсіз табан, Қызыл теңіздің Мұса табаны) акулаларды өз шығарындылары арқылы қорғайды. 2017 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері акулаларды қайтаратын құрал ретінде қолдануға болатын шағаланың шырынының синтетикалық аналогын жасап жатқанын хабарлады.

Тарих

Акулаларды сүртуге арналған алғашқы зерттеулер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүргізілді, онда әскери қызметкерлер суда қалған авиаторлар мен теңізшілерге қауіпті азайтуға тырысты. Зерттеулер қазірге дейін жалғасып келеді, оның ішінде америкалық Эужени Кларк, кейіннен Кариб теңізіндегі Бимини аралында Бимини акулалар зертханасында сынақтар жүргізген Сэмюэл Х. Грубер және жапон ғалымы Кадзуо Тачибана бар. Болашақ танымал шеф-аспаз Джулия Чайлд Стратегиялық қызметтер кеңсесінде жұмыс істеген кезде акулаларды сүртуге арналған затты жасады. Бастапқы жұмыс, сол кездегі тарихи зерттеулер мен зерттеулерге негізделген, басқа бір өлген акуланың иісін пайдалануға бағытталған. Осы мақсатта басқа акулаларды сүртетін, олардың денелерінен белсенді заттарды бөліп алуға тырысты. Ақырында, мыс ацетаты сияқты мыс қосылыстары, басқа ингредиенттермен бірге, өлген акуланың иісін имитациялап, тірі акулаларды судағы адамдардан қууға қабілетті екені анықталды. Осы жұмыстың негізінде Стюарт Спрингер және басқалар "акулаларды сүртуге арналған" құралды патенттеді. Бұл акулаларды сүртуге арналған құрал "Акулаларды аулаушы" деп аталды және ұзақ жылдар бойы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің теңізшілері мен авиаторларына жеткізілді. Бастапқыда ол суға ерігіш балауыз байланыстырғышы бар торт түрінде жасалып, құтқару жилеттеріне бекітілді. Әскери-теңіз күштері 1943 жылдан 1973 жылға дейін "Акулаларды аулаушыны" кеңінен қолданды. Өлген акулалардан алынған экстракттарды пайдалану немесе осындай химиялық заттарды синтездеу бойынша зерттеулер 2000 жылдарға дейін жалғасты деп есептеледі, Грубер де оны зерттеді. 2004 жылға қарай бұл құрал практикалық қолданыс таба алмады, себебі химиялық заттар тез бұзылады және репеллентті тиімді болу үшін акуланың аузына енгізу қажет болды. Сонымен қатар, натрий лаурил сульфаты сияқты беттік белсенді заттар акулаларды сүртуге арналған құрал ретінде 100 миллионнан бір бөліктің концентрациясында әрекет ете алатынына қатысты дәлелдер бар. Алайда, бұл 0,1 миллионнан бір бөліктің қажетті "бұлт" деңгейін қамтамасыз етпейді. Семиохимиялық заттардың акулаларды сүртуге арналған құрал ретінде тиімділігін растау үшін жарамды далалық сынақтар мен зерттеулер жүргізілді. 2005-2010 жылдар аралығында SharkDefense Technologies және Seton Hall University ғалымдары акулаларды сүртуге арналған құрал ретінде семиялық химиялық заттардың тиімділігін зерттеді. Зерттеу нәтижелері 2013 жылы Ocean & Coastal Management ғылыми журналында жарияланды. Зерттеу нәтижесінде акулаларды сүртуге арналған химиялық заттың бар екені расталды. 2014 жылы SharkDefense SharkTec LLC компаниясымен серіктестік құрып, Anti Shark 100 деп аталатын тұтынушыларға арналған акулаларды сүртуге арналған құралды өндірді. Жақында SharkDefense SharkTec компаниясының өнімінде табылған сол семиялық химиялық заттарды пайдаланып, мемлекеттік грант бағдарламасы аясында ауланған акулалардың санын 71%-ға азайтты. NOAA мемлекеттік агенттігі бұл қорытындыларды Конгреске ұсынған есепте жариялады. 2018 жылы ақ акулаларды пайдалана отырып, акулаларды сүртуге арналған бес технология бойынша тәуелсіз сынақтар жүргізілді. Тек Shark Shield® Ocean Guardian Freedom + Surf өлшенетін нәтижелер көрсетті, кездесулер 96%-дан 40%-ға дейін азайды. Rpela (электрлік сүрту технологиясы), SharkBanz білезігі және SharkBanz серфинг таспасы (магниттік акулаларды сүрту технологиясы) және Chillax Wax (эфир майлары) акула шабуылдарын азайтуға ешқандай өлшенетін әсер көрсетпеді.

Some of the earliest research on shark repellents took place during the Second World War, when military services sought to minimize the risk to stranded aviators and sailors in the water. Research has continued to the present, with notable researchers including Americans Eugenie Clark, and later Samuel H. Gruber, who has conducted tests at the Bimini Sharklab on the Caribbean island of Bimini, and the Japanese scientist Kazuo Tachibana. The future celebrity chef Julia Child developed shark repellent while working for the Office of Strategic Services. Initial work, which was based on historical research and studies at the time, focused on using the odor of another dead shark. Efforts were made to isolate the active components in dead shark bodies that repelled other sharks. Eventually, it was determined that certain copper compounds like copper acetate, in combination with other ingredients, could mimic a dead shark and drive live sharks away from human beings in the water. Building on this work, Stewart Springer and others patented a "shark repellent" consisting of a combination of copper acetate and a dark colored dye to obscure the user. This shark repellent, known as "Shark Chaser", was long supplied to sailors and aviators of the United States Navy, initially packaged in cake form using a water soluble wax binder and rigged to life vests. The Navy employed Shark Chaser extensively between 1943 and 1973. It is believed Research has continued into the 2000s on using extracts from dead sharks or synthesizing such chemicals. and Gruber both studying it. as of 2004 it has not found practical use, however, as the chemicals are perishable, and the repellent had to be injected into the shark's mouth to be effective; there is evidence that surfactants such as sodium lauryl sulfate can act as a shark repellent at concentrations of the order of 100 parts per million. However, this does not meet the desired "cloud" deterrence level of 0.1 parts per million. There have been validated field tests and studies to confirm the effectiveness of semiochemicals as a shark repellent. From 2005 2010, an extensive study on the effectiveness of semiochemicals as a shark repellent was conducted by scientists from SharkDefense Technologies and Seton Hall University. The study's results were published in the scientific journal Ocean & Coastal Management in 2013. The study concluded that the existence of a putative chemical shark repellent has been confirmed. As of 2014, SharkDefense partnered with SharkTec LLC to manufacture the semiochemical in a canister as a shark repellent for consumers called Anti Shark 100. Recently, SharkDefense used the same semiochemicals found in SharkTec's product to reduce shark by catch by 71% in a government grant initiative. The government agency NOAA released these findings in a report to Congress. In 2018 independent tests were carried out on five Shark Repellent technologies using Great white sharks. Only Shark Shield’s Ocean Guardian Freedom+ Surf showed measurable results, with encounters reduced from 96% to 40%. Rpela (electrical repellent technology), SharkBanz bracelet & SharkBanz surf leash (magnetic shark repellent technology) and Chillax Wax (essential oils) showed no measurable effect on reducing shark attacks.

Танымал мәдениетте

1947 жылы Робб Уайттың "Құпия теңіз" кітабында АҚШ Әскери-теңіз күштері жасаған мыс ацетатынан жасалған акулаларды қорғау құралы туралы айтылған. "Бэтмен: Фильм" (1966) фильмінде жарылатын акула судан секіріп, Бэтменнің аяғын ұстап алады, ол Бэткоптердің баспалдағынан ілініп тұрғанда, оны Робин басқарады. Бэтмен акуланы теңізге қайтаруға тырысады, бірақ ол акулаға ешқандай әсер етпейді. Оған "Океандық" спрейдің баллоны беріледі, ол акуланың аузын ашып, жарылуына себеп болады. 2015 жылы "MythBusters" бағдарламасында Адам Савидж пен Джейми Хайнман өлген акулалардың экстрактысын қолданып, екі рет бірнеше секунд ішінде 10-20 Кариб аймағының риф акулаларын және медбике акулаларын қуып шығарады. Қолданылған қорғау құралы басқа акула түрлерінің денелерінен алынған экстракттардан тұрады, және екі рет те акулалар 5 минуттан астам қайтып келмеді.