Филиппо Тальони: Балет өнерінің новаторы және «Сильфида» авторы
Filippo Taglioni
Филиппо Тальони – италияндық балет шебері, хореограф және Марии Тальонидің әкесі. «Сильфида» балетінің түпнұсқа авторы, шәкірттеріне сахна өнерін үйреткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филиппо Тальони (немесе Филипп Тальони; 5 қараша 1777 - 11 ақпан 1871) - итальяндық биші және хореограф, сонымен қатар өзінің қызы, романтикалық балерина Мари Тальониге жеке сабақ берген. (Оның тағы бір баласы болған, Пол Тальони да балет билеген.) Август Борннвиллдің нұсқасы көбірек танымал болғанымен, "Силфида" балетінің алғашқы хореографы 1832 жылы Тальони болды.
Filippo Taglioni (aka Philippe Taglioni; 5 November 1777 – 11 February 1871) was an Italian dancer and choreographer and personal teacher to his own daughter, Romantic ballerina Marie Taglioni. (He had another child who also danced ballet, Paul Taglioni.) Also, although August Bournonville's version is better known, it was Taglioni who was the original choreographer of La Sylphide, in 1832.
Өмірбаян
Миланда туған, әкесі Карло болған ол, би өнерінде негізінен Карло Бласис пен Жан Франсуа Кулоннан тәлім алды. 17 жасында Пиза қаласында әйелдер рөлін орындап, алғашқы би дебютін жасады. Париж операсының бишісі (22 жасында) болар алдында Италияның басқа қалаларында да би биледі. Вестрис балетке бекінгендіктен, ол Стокгольмдегі Швеция Корольдік балетінің бас бишісі және балетмейстері болуға шақырылған ұсынысты қуана қабылдады. Стокгольмде ол 1803 жылы әйгілі швед опера әншісі Кристофер Кристиан Карстеннің және поляк актрисасы Софи Стебновсканың қызы, биші Софи Карстенге үйленді. Олардың екі баласы болды – Мари Тальони мен Пол Тальони, екеуі де биші болды. Отбасы бірнеше жыл Вена мен Германияда тұрды, бірақ Наполеон соғыстарының қаупінен қашу үшін Филиппо оларды Парижге көшірді. Ол Еуропа бойынша би билеп, хореографиялық қойылымдар қойды, көбінесе Италияда, Австрияда, Швецияда, Данияда және Германияда. Соңында, ол Венадағы Theater am Kärntnertor театрына тұрақты жұмысқа шақырылды. Венаға қоныстанғаннан кейін, ол Парижде балет оқып жүрген Мариге хабар жіберді. Ол келген соң Филиппо оның өнердегі прогресіне көңілі толмады және оны өзі баптады. Ол оны алты ай бойы күніне алты сағаттан балетпен шұғылдануға мәжбүр етті, техникалық жаттығулардың деңгейлік әдісін қолданды. Ол оған өте қатаң болды, және оның ауырған және қан кеткен есік саусақтарына ешқандай ықылас көрсетпеді. Ол оның стилін жеңіл және нәзік етуге тырысты, бұл уақытқа дейін естілмеген нәрсе – ballon және pointe жұмысымен секірулерге ерекше назар аударды. Ол дайын болған соң, оны Парижге қайтарды. Маридің кәсіби дебютінен кейін ол соншалықты танымал болды, Филиппо екеуі үшін алты жылдық келісімшарт жасасты. 1832 жылдың 12 наурызында «Сильфида» премьерасының сәтті өтуі оны романтикалық кезеңнің ең танымал прима-балеринасына, ал оны сол заманғы ең белгілі хореографқа айналдырды. Романтикалық би өнерінің дәуірі сол түні басталды делінеді. Осы үлкен жетістікке байланысты, екеуі бірге көп саяхат жасап, Еуропа мен Ресейді аралады. Жасы ұлғайған сайын ол эксцентриктік және болжамсыз болып кетті, соңында Маридің ұзақ жылдар бойы жинаған байлығын ақылсыз салымдарға жұмсап жіберді. Дегенмен, ол балет өнерінің мәңгілікке өзгеретін жаңа стилінің негізін қалаушы ретінде танылуға лайық. Тальони 1871 жылдың 5 ақпанында Италияның Комо қаласында 93 жасында қайтыс болды.
Born in Milan to father Carlo, he received his dance training predominantly with Carlo Blasis and Jean François Coulon. He made his dancing debut at age 17 in Pisa performing female roles. He danced in other Italian cities before becoming a dancer (at age 22) with the Paris Opera. With Vestris firmly in control there, he readily accepted an invitation to be a principal dancer and ballet master for the Royal Swedish Ballet in Stockholm, Sweden. In Stockholm, he married the dancer Sophie Karsten, daughter of a famous Swedish opera singer Christoffer Christian Karsten and the Polish actress Sophie Stebnowska, in 1803. Together, they had two children, Marie Taglioni and Paul Taglioni, both of whom became dancers themselves. For several years the family lived in Vienna and Germany but to escape the dangers of the Napoleonic wars, Filippo moved them to Paris. He danced and choreographed throughout Europe, mostly in Italy, Austria, Sweden, Denmark, and Germany. Finally, he was invited to take a more permanent position with the Theater am Kärntnertor in Vienna. Once settled in Vienna, he sent for Marie, who had been studying ballet in Paris. Upon her arrival, Filippo was discouraged by her artistic progress and began training her himself. He had her practice ballet six hours a day for six months, using a level method of technique training. He was very strict with her, and had no sympathy for her aching and bleeding toes. He sought to make her style light and delicate, with an emphasis on jumps with ballon and pointe work, something that was unheard of before this time. When she was ready he took her back to Paris. After Marie's professional debut she became so popular that Filippo was able to negotiate a six year contract for the two of them. The triumphant première of La Sylphide on 12 March 1832, made her the most acclaimed prima ballerina of the Romantic period and him the most renowned choreographer of the day. It is said that the great Romantic period of dance was ushered in on that night. Because of this immense success, the two of them traveled widely together and toured both Europe and Russia. As he grew older, he became eccentric and unpredictable, and eventually lost all of Marie's carefully amassed fortune in unwise speculations. Nevertheless, he must be recognized as a pioneer in a ballet style that was to alter forever the very nature of the art. Taglioni died in Como, Italy on 5 February 1871, at the age of 93.
Ла Сильфид туралы қате түсініктер
Балетке бейім адамдар романтикалық "Силфида" балетінің Даниялық балетмейстер Август Борннвиллдің хореографиясымен жазылғанын біледі. Бұл, шындығында, бүгінгі тамашашылар ең жақсы танитын "Силфида", бірақ ол 1832 жылы көрсетілген нұсқа емес. "Силфиданың" түпнұсқалық қойылымын Париж операсының балеті алғаш рет 1832 жылы Ле Пелетиер залында көрсетті, оны Филиппо Тальони Жан Мадлен Шнайцхоффердің музыкасына хореографиялады. Либреттосы Шарль Нодьенің әңгімесі негізінде Адольф Нуррит жазды. Басты рөлдерді Мари Тальони мен Жозеф Мазилье орындады. Борннвилл бастапқыда 1832 жылғы нұсқаны Данияда сахнаға қоюды жоспарлаған, бірақ Париж операсы Шнайцхоффердің оркестрлік бөліктері үшін тым жоғары баға сұрады. Осы себепті Борннвилл сол сюжет бойынша өзінің "Силфида" нұсқасын қойып, Герман Северин Лёвенскиолдтың жаңа музыкасын пайдаланды. Бұл қойылым 1836 жылы Лусил Гран мен Борннвиллдің басты рөлдерде орындауымен премьераланды. Корольдік Дания балетінің берік дәстүрінің арқасында бұл нұсқа Данияда бүгінгі күнге дейін қойылып келеді және содан бері әлемнің көптеген сахналарында көрсетілді. 1972 жылы балетмейстер Пьер Лакотт Филиппо Тальонидің түпнұсқа "Силфида" балетын Париж операсының балеті үшін қайта жаңғыртты, онда атақты балерина Гислен Тесмар Силфида рөлін орындады. Шнайцхоффердің түпнұсқа музыкасы Франция Ұлттық кітапханасында сақталған қолжазбадан қалпына келтірілді. Тальонидің түпнұсқа хореографиясы көп бұрын жоғалғандықтан, Лакотт балетті сол дәуірдің стилінде хореографиялады. Париж операсының балеті бұл қойылымды екі рет DVD/видео түрінде шығарды.
The ballet going public knows the Romantic ballet La Sylphide as being choreographed by the Danish ballet master August Bournonville. That is indeed the La Sylphide audiences are most familiar with today but was not the version given in 1832. The original production of La Sylphide was first presented by the Paris Opera Ballet at the Salle Le Peletier in 1832, and was choreographed by Filippo Taglioni himself to the music of Jean Madeleine Schneitzhoeffer, with libretto by Adolphe Nourrit after a story by Charles Nodier. The leading roles were danced by Marie Taglioni and Joseph Mazilier. Bournonville originally intended to stage the 1832 version in Denmark, but the Paris Opéra demanded too high a price for the orchestral parts of Schneitzhoeffer's score. In light of this, Bournonville decided to stage his own version of La Sylphide on the same scenario, with a new score by Herman Severin Løvenskiold. The production premiered in 1836 with the prodigy Lucile Grahn and Bournonville in the principal roles. Due to the strong tradition of the Royal Danish Ballet this version is still being performed in Denmark to this day, and has since been staged throughout the world. In 1972 the ballet master Pierre Lacotte revived Filippo Talgioni's original La Sylphide for the Paris Opera Ballet, with the noted ballerina Ghislaine Thesmar as the Sylph. Schneitzhoeffer's original score was reconstructed from a manuscript held at the Bibliothèque nationale de France. As Taglioni's original choreography was lost long ago, Lacotte choreographed the ballet in the style of the epoch. The Paris Opera Ballet has since released the production onto DVD/video twice.