Кіріспе

Маджонг (ағылшынша айтылуы: /mɑːˈdʒɒŋ/ mah JONG) мәдениеті – Қытайдан бастау алған, плиткаларға негізделген маджонг ойынына байланысты әртүрлі дәстүрлер, әдет-ғұрыптар, сенімдер және практикалар жиынтығы. Бұл ойын Жапония, Корея, Тайвань сияқты Шығыс Азия елдерінде, сондай-ақ әлемнің басқа да аймақтарында таралған. Маджонгтың тарихы бір ғасырдан астам уақытқа созылады. Ол уақыт өте келе түрлі аймақтық вариациялар мен мәдениеттерді қабылдады. Ойын көптеген қауымдастықтар үшін әлеуметтік өмірдің маңызды бөлігіне айналды, көбінесе отбасылық кездесулерде, қоғамдық шараларда және тіпті кәсіби ортада ойналады.

Қытай

Маджонг 1846 жылы императорлық қызметкер Чэнь Ю Мэн жасаған. Бірнеше жылдың ішінде ойын Қытайда өте танымал болды. Ойынның жергілікті және аймақтық нұсқалары болды, қазіргідей, бірақ ойынның өзегі бүкіл елде кеңінен таралды. Ойын тез арада құмар ойындарымен, опиум шегумен және уақытты бекер өткізумен байланысты бола бастады. Осы себепті, Цин реформалары кезінде маджонг әлеуметтік проблема деп есептелді. Құмар ойындары мен опиум шегу қылмыстық жазалана бастағандықтан, маджонг та тікелей тыйым салынбаса да, жасырын түрде шектеле бастады. Дегенмен, бұл тыйым Қытай мәдени революциясына дейін тиімді болмады. Мәдени революция кезінде маджонг "ескі мәдениеттің" бір бөлігі саналды, нәтижесінде маджонгқа қатысты барлық заттар заңсыз деп жарияланды немесе жойылды. Мао билігінен кейін, үкіметтік және әлеуметтік реформалар жеңілдеген соң, маджонг елде қайтадан танымал болды.

Америка Құрама Штаттары

Маджонгты 1920 жылдары Джозеф Парк Бэбкок АҚШ-қа әкелді. Ол американдықтардың көпшілігі ежелгі Қытайды құрмет тұтқан, бірақ заманауи қытайларға нәсілдік көзқараспен қараған кезде импортталды. Маджонг ежелгі Қытайда ойналатын экзотикалық және мистикалық ойын ретінде таныстырылды және ол тез танымал болды. Осы кезеңде көптеген американдықтар, оның ішінде қытай-американдықтар да, оны қытай мұраларымен байланысудың және сонымен бірге трендтік ойын ойнаудың мүмкіндігі ретінде қарастырды. Бастапқыда ойынды көбінесе ерлер ойнаса, маджонг қызуының барысында ол әйелдермен және әйелдік қасиеттермен көбірек байланысты бола бастады. Бұл өзгеріс "американдық гендерлік көзқарастардың қытай мәдениетімен бірігіп, әйелдерді архетиптік тұтынушылар ретінде бекітуінен" туындаған деп саналады. Маджонгтың АҚШ-тағы танымалдылығының тағы бір ерекшелігі – оның еврей отбасыларына, әсіресе әйелдерге, тіпті алғашқы маджонг қызуы басылғаннан кейін де қызығушылық тудыруы. Ойынды жаңартуды көздеген Нью-Йорк қаласынан келген еврей әйелдер тобы Ұлттық Маджонг Лигасын құрды. 20 ғасырдың ортасында, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, маджонг көптеген еврей-американдық отбасыларының бір бөлігіне айналды, оларға әлеуметтесуге, байланыс орнатуға және ойын-сауыққа мүмкіндік берді.

Жапония

Маджонгты 1924 жылы сарбаз Сабуро Хираяма Жапонияға әкелді; Хираяма жапон азаматтарына ойынды таныстыру үшін маджонг мектебі мен ойын үйін ашты. Америкадағыдай, ойын ел бойынша таралып, кеңінен танымал болды. 2007 жылы Жапонияда ел көлемінде жиырма екі мыңға жуық маджонг ойын үйі болды, олардың кемінде бес мыңы ғана Токиода орналасқан. Сонымен қатар, Жапонияның Чиба қаласында ойынның тарихын көрсететін маджонг мұражайы бар. 2010 жылы маджонг Жапониядағы ең танымал ойын болды. Бүгінде Жапонияда маджонгтың көп бөлігі интернет және бағдарламалық құралдар арқылы цифрлық форматта ойналады.

Филиппин

Филиппинде махжонг ойыны, әсіресе Барлық Әруақтар күнінде, қайтыс болғандарды құрметтеу мақсатымен қабір басында ойналады.