Кіріспе

Француз танкыға қарсы зымыраны

Nord Aviation SS.10 – француз инженері Жан Бастиен Тири жасаған MCLOS сыммен басқарылатын танкыға қарсы зымыраны. АҚШ әскерінде бұл зымыран MGM 21A деп аталды. Зымыран 1955 жылы француз армиясының қару қатарына енді. Ол 1960 жылдардың басында АҚШ армиясы тарапынан қысқа мерзімге қолданылды. Шамамен 30 000 данасы жасалғаннан кейін, зымыранды шығару 1962 жылдың қаңтарында тоқтатылды.

Даму

Францияда 1948 жылы "Арсенал де л'Аэронаутик" (Châtillon sous Bagneux) компаниясы неміс X 7 зымырасын одан әрі дамыту мүмкіндігін қарастыра бастады. Зымыра арзан болуы үшін жобаланды: 1955 жылы зымыраның құны 340 франк, ал басқару қорабы 1750 франкқа тұрды. Алғашқы сынақ ату 1952 жылы жүзеге асырылды. 1955 жылы дамыту жұмысы аяқталып, зымыра француз армиясының қару қатарына SS.10 ("Sol Sol" – "Жер-Жер" деген мағынаны білдіреді) деген атаумен енді. АҚШ армиясы 1952 жылдың басында және 1953 жылдың қазаны аралығында зымыраның прототипін бағалау үшін 500 зымыра және үш ұшыру құралдарын сатып алды, бірақ зымыра қазіргі уақытта қолдануға дайын емес екеніне және оның одан әрі дамуын қадағалау қажет екеніне қорытынды жасады. Зымыраның дамыту жұмысы аяқталғаннан кейін, АҚШ 1958 жылдың ортасында зымыраны қайта бағалап, сәтті нәтиже алды, содан кейін SS.11 (дизайнері Бастиен Тири) және Entac зымыралары армия қолданысына алынды.

Тарих

1955 жылдың соңында Израиль 36 СС.10 ұшқыш құрылғысын тапсырыс берді. Олар бір жылдан кейін жеткізілді, бірақ 1956 жылғы Суэц дағдарысында Израиль Қорғаныс күштері (IDF) оларды қолдануға үлкермеді. Кейіннен Dodge жүк көлігінде төрт ұшқыш құрылғысы бар өздігінен жүретін нұсқасы әзірленді. 1960 жылдардың басында SS.10 зымырандары IDF қызметінен алынып, SS.11 зымырандарымен ауыстырылды. АҚШ армиясы бұл зымыранға ерте кезеңнен бастап қызығушылық танытты, бірақ өз зымыранын – SSM A 23 Dart зымыранын жасауды жалғастырды. Дегенмен, 1958 жылы SSM A 23 жобасы тоқтатылғаннан кейін, SS.10 және SS.11 зымырандарын сатып алу мүмкіндігін қарастыра бастады. 1959 жылдың ақпанында олар SS.10 зымыранын уақытша шешім ретінде сатып алуға бел буды. Зымыран 1960 жылдың қаңтарында жеткізіліп, 1963 жылы MGM 32 Entac зымыранының пайдасына тоқтатылды. Зымыран MGM 21A деп аталды.

Сипаттама

Ұшу кезінде зымыран электр қуатымен жұмыс істейтін дірілдейтін спойлерлердің ерекше орналасуымен бағытталады, осы спойлерлерге қажетті қуат оператор стансасынан бағыттау сымдары арқылы зымыранға жеткізіледі. Зымыран ұшу барысында айналып тұрғандықтан, қай спойлерлер жоғары/төмен немесе солға/оңға қозғалғанын анықтау үшін гироскоп қажет. Зымыранды нысанаға бағыттау өте қиын, оператордың жоғары деңгейдегі шеберлігі мен назарына толық шоғырлануы талап етіледі – мұндай нәрсе MCLOS басқарылатын зымырандарға тән.

Үлгілер

Nord 5201 екі қанатты прототипі. Nord 5202 төрт қанатты прототипі. Nord 5203 түпкілікті өндіріс үлгісі.

Өндірістік нұсқалары

SS.10 / MGM 21A