Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық энтомолог (1773 - 1856) Агостино Басси, кейде де Лоди деп те аталады (25 қыркүйек 1773 - 8 ақпан 1856), итальяндық энтомолог. Ол аурудың микроорганизмдер арқылы пайда болатынын (оқудың микробтық теориясы) Луи Пастерден бұрын анықтаған. Ол жібекқұрттардың мускадин ауруын тірі, өте кішкентай паразиттік организм, оның құрметіне Beauveria bassiana деп аталатын саңырауқұлақ туғызатынын анықтады. 1844 жылы ол жануарлар (құрттар) ауруларын ғана емес, сонымен қатар адам ауруларын басқа тірі микроорганизмдер де тудырады деген идеяны айтты; мысалы, қызылша, сифилис және оба.
Italian entomologist (1773 1856)
Agostino Bassi, sometimes called de Lodi (25 September 1773 – 8 February 1856), was an Italian entomologist. He preceded Louis Pasteur in the discovery that microorganisms can be the cause of disease (the germ theory of disease). He discovered that the muscardine disease of silkworms was caused by a living, very small, parasitic organism, a fungus that would be named eventually Beauveria bassiana in his honor. In 1844, he stated the idea that not only animal (insect), but also human diseases are caused by other living microorganisms; for example, measles, syphilis, and the plague.
Ерте өмір
Ол бай фермердің ұлы, заңгер, биологияға деген құштарлығы бар адам. Алайда, әкесі оның биологияны меңгеруін қаламады, керісінше, отбасылық мүлікті қарауды, мемлекеттік қызметші болуды және Император әкімшілігіне қосылуын қалады. Басси солай істеді, бірақ ол қайтыс болғанға дейін туысы Лазаро Спаланзанидің сабақтарын да ұстанды.
He was the son of a wealthy farmer and a lawyer who also had a passion for biology. However, his father did not want him to take up biology, but wanted him instead to look after the family's property, to become a civil servant and to join the Imperial administration. Bassi did so, but also followed the lessons of Lazzaro Spallanzani, a relative, until he died.
Мансап
Оның 1807 жылғы зерттеулері үйдегі жібекқұрттардың (Bombyx mori) өлімге әкелетін ауруы - mal de segno (француздық кондитерден кейін мускадин деп те аталады) туралы болды. Ауру жұқтырған балдырлар ақ ұнтақпен қапталып, өледі. Бұл ауру алғаш рет 1805 жылы Италияда, содан кейін 1841 жылы Францияда пайда болды. 1849 жылдан кейін жібек фермаларының барлығы дерлік осы апатты аурудың салдарынан тасталып кетті. Жакомо Мария Фоскарини мускариннің жұқпалы екенін дәлелдеді. Аурудың себебін табу үшін Бассиге 25 жыл уақыт қажет болды. Ол өзінің зерттеулерінің нәтижелерін Del mal del segno, calcinaccio o moscardino (1835) атты еңбегінде жариялады, онда тірі зат кінәлі екенін және ол жұқпалы екенін айтты; қазір біз өлтірілген жібек құрттарының ұнтақты көрінісі өлген жәндіктердегі миллиондаған жұқпалы ақ саңырауқұлақ спораларының өндірісінен туындағанын білеміз (Beauveria bassiana қараңыз). Ол экономикаға маңызды жібек өнеркәсібін құтқарып, дезинфекция құралдарын қолдану, балдырларды азықтандыру қатарын бөлу, жұқтырған балдырларды оқшаулау және жою, фермаларды таза ұстау сияқты ұсыныстармен марапатталған. Бұл Бассиге бірден атақ әкелді. "Del Mal del Segno, Calcinaccio o Moscardino" француз тіліне аударылып, бүкіл Еуропаға таратылды. Осы жұмыстан бастап ол өсімдіктер, жануарлар мен адамдардың көптеген ауруларын патогенді организмдер туғызатынын түсіндіретін теорияны кеңейтті. Осылайша ол Луи Пастер мен Роберт Кохтың еңбектерінің алдында болды. Сондай-ақ, ол картоп өсіру, ірімшік, шарап жасау, алапес және холера туралы еңбектердің авторы болды. Луи Пастердің (1822-1895) еңбегі оның шығармашылығына үлкен әсер етті. Пастердің кеңсесінде Спанланзани мен Бассидің портреттері болған.
His studies of 1807 concerned mal de segno (also known as muscardine, after a French candy), a lethal disease of domestic silkworms (Bombyx mori). Infected caterpillars are covered with a fine white powder and die. This disease initially appeared in Italy around 1805; then in France, by 1841. After 1849, the silk farms were almost all abandoned because of this devastating disease. Giacomo Maria Foscarini had proved that muscardine was contagious. The research to find the cause of the disease took Bassi 25 years. He published the results of his investigations in a paper entitled Del mal del segno, calcinaccio o moscardino (1835), stating that a living entity was the culprit, and that it was contagious; we now know that the powdery appearance on the killed silkworms is caused by the production of millions of infectious white fungal spores on the dead insect (see Beauveria bassiana). He is credited with rescuing the economically important silk industry, by recommendations like the use of disinfectants; separating the rows of feeding caterpillars; isolating and destroying infected caterpillars; and keeping the farms clean. This brought Bassi immediate fame. "Del Mal del Segno, Calcinaccio o Moscardino" was translated into French and distributed throughout Europe. From this work he expanded on a theory explaining that many diseases of plants, animals and human beings were caused by pathogenic organisms. He thus preceded the work of Louis Pasteur and Robert Koch. He was also the author of work on the culture of potatoes, on cheese, wine making, leprosy and cholera. Louis Pasteur (1822–1895) was greatly influenced by his work. Pasteur had the portraits of both Spallanzani and Bassi in his office.
Лодидегі Бассидің қабірі
Агостино Басси Роман стилідегі Қасиетті Франциск шіркеуінде (13 ғасыр) жерленген. Оның қабірі оң жақтағы трансептте, қабырғаға ілінеді.
Agostino Bassi was buried in the Romanesque church of Saint Francis (13th century). His tomb can be seen in the right transept, laid to a wall, at the ground level.
Филателия
1953 жылы Италия почтасы 1773 жылы Бассидің 180 жылдығына арналған марка шығарды. Маркада Бассидің портреті бар , оның жанында ебекті өгіздер мен балалы құстар бар .
In 1953 the Italian post office issued a stamp on the 180th anniversary of Bassi's birth in 1773. The stamp features a portrait of Bassi bordered by silkmoth adults and pupae .