Кіріспе

Италиялық энтомолог (1773 - 1856) Агостино Басси, кейде де Лоди деп те аталады (25 қыркүйек 1773 - 8 ақпан 1856), итальяндық энтомолог. Ол аурудың микроорганизмдер арқылы пайда болатынын (оқудың микробтық теориясы) Луи Пастерден бұрын анықтаған. Ол жібекқұрттардың мускадин ауруын тірі, өте кішкентай паразиттік организм, оның құрметіне Beauveria bassiana деп аталатын саңырауқұлақ туғызатынын анықтады. 1844 жылы ол жануарлар (құрттар) ауруларын ғана емес, сонымен қатар адам ауруларын басқа тірі микроорганизмдер де тудырады деген идеяны айтты; мысалы, қызылша, сифилис және оба.

Ерте өмір

Ол бай фермердің ұлы, заңгер, биологияға деген құштарлығы бар адам. Алайда, әкесі оның биологияны меңгеруін қаламады, керісінше, отбасылық мүлікті қарауды, мемлекеттік қызметші болуды және Император әкімшілігіне қосылуын қалады. Басси солай істеді, бірақ ол қайтыс болғанға дейін туысы Лазаро Спаланзанидің сабақтарын да ұстанды.

Мансап

Оның 1807 жылғы зерттеулері үйдегі жібекқұрттардың (Bombyx mori) өлімге әкелетін ауруы - mal de segno (француздық кондитерден кейін мускадин деп те аталады) туралы болды. Ауру жұқтырған балдырлар ақ ұнтақпен қапталып, өледі. Бұл ауру алғаш рет 1805 жылы Италияда, содан кейін 1841 жылы Францияда пайда болды. 1849 жылдан кейін жібек фермаларының барлығы дерлік осы апатты аурудың салдарынан тасталып кетті. Жакомо Мария Фоскарини мускариннің жұқпалы екенін дәлелдеді. Аурудың себебін табу үшін Бассиге 25 жыл уақыт қажет болды. Ол өзінің зерттеулерінің нәтижелерін Del mal del segno, calcinaccio o moscardino (1835) атты еңбегінде жариялады, онда тірі зат кінәлі екенін және ол жұқпалы екенін айтты; қазір біз өлтірілген жібек құрттарының ұнтақты көрінісі өлген жәндіктердегі миллиондаған жұқпалы ақ саңырауқұлақ спораларының өндірісінен туындағанын білеміз (Beauveria bassiana қараңыз). Ол экономикаға маңызды жібек өнеркәсібін құтқарып, дезинфекция құралдарын қолдану, балдырларды азықтандыру қатарын бөлу, жұқтырған балдырларды оқшаулау және жою, фермаларды таза ұстау сияқты ұсыныстармен марапатталған. Бұл Бассиге бірден атақ әкелді. "Del Mal del Segno, Calcinaccio o Moscardino" француз тіліне аударылып, бүкіл Еуропаға таратылды. Осы жұмыстан бастап ол өсімдіктер, жануарлар мен адамдардың көптеген ауруларын патогенді организмдер туғызатынын түсіндіретін теорияны кеңейтті. Осылайша ол Луи Пастер мен Роберт Кохтың еңбектерінің алдында болды. Сондай-ақ, ол картоп өсіру, ірімшік, шарап жасау, алапес және холера туралы еңбектердің авторы болды. Луи Пастердің (1822-1895) еңбегі оның шығармашылығына үлкен әсер етті. Пастердің кеңсесінде Спанланзани мен Бассидің портреттері болған.

Лодидегі Бассидің қабірі

Агостино Басси Роман стилідегі Қасиетті Франциск шіркеуінде (13 ғасыр) жерленген. Оның қабірі оң жақтағы трансептте, қабырғаға ілінеді.

Филателия

1953 жылы Италия почтасы 1773 жылы Бассидің 180 жылдығына арналған марка шығарды. Маркада Бассидің портреті бар , оның жанында ебекті өгіздер мен балалы құстар бар .