Кіріспе

Судандық көтерілісші көшбасшы; JEM негізін қалаушы (19572011) Халил Ибрагим (خليل إبراهيم; 1957 22 немесе 24 желтоқсан 2011) - Судандық көтерілісші көшбасшы, ол өлгенге дейін басқарған Әділет және теңдік қозғалысының (JEM) негізін қалаушы болды. 1990 жылдары Ибрагим Суданның бірнеше мемлекеттік үкіметінде қызмет етті.

Ерте өмір

Ибрагим 1957 жылы Суданда дүниеге келген. Ибрагим Загхауа этносының Коба бөлімшесінен еді. Ол 1998 жылдың тамызында, тағайындалуы аяқталмас бұрын бірнеше ай бұрын, қызметінен кетіп, "Кедейшілікпен күресу" деп аталатын үкіметтік емес ұйым құрды. 1999 жылдың желтоқсанында әл-Башир әл-Турабиді Әли Осман Таханың көмегімен шеттеткен кезде Ибрагим Нидерландыда Маастрихт университетінде қоғамдық денсаулық сақтау саласында магистрлік білім алып жүрген болатын. Осы уақыт аралығында 1994 жылы Ибрагим құрған жасырын ұяшықтар Хартумға тарады. Өздерін "Ақиқат пен әділдікті іздеушілер" деп атаған диссиденттер 2000 жылы "Қара кітапты" жариялап, өзен арабының саяси билік пен ресурстарға үстемдік еткенін мәлімдеді. 2001 жылы Ибрагим диссиденттердің елден жіберген жиырма адамның бірі болды. 2001 жылдың тамызында Ибрагим Нидерландыдан баспасөз хабарламасын жариялады, онда ол Әділет және теңдік қозғалысын құру туралы мәлімдеді. JEM-тің салыстырмалы түрде шағын этникалық қолдауы бар, олар Кобе Загхауамен шектеледі, оның ішінде Чад шекарасынан келген көптеген туыстары бар.

Дарфурдағы қақтығыс

2002 жылдың 5 наурызында Ибрагим үкіметтік көтерілісті бастағаны үшін жауапкершілікке тартылды. Бұл мәлімдемеге қарсылық білдіргендер, оның ішінде, Суданның азаттық армиясы (САА) болды. Осыған қарамастан, ДЖМ мен үкіметтікіне қарсы SLA Дарфурдағы қақтығысты реттеуде еркін одақ құрды. 2006 жылдың мамырында JEM Абуджа бейбіт процесін қабылдамады, оны Минни Миннави бастаған SLA фракциясы қабылдады, бірақ кіші SLA фракциялары қабылдамады. 2006 жылдың 30 маусымында Ибрагим, SLM фракциясының басшысы Хамис Абдалла, Ұлттық Демократиялық Альянстың (Судан) жетекшілері Шариф Харир мен Ахмет Ибрагим Эритреяның Асмара қаласында, бірақ Чадта орналасқан Ұлттық құтқару майданы бүлікші топты құрды. Ибрагим 2010 жылдың мамыр айынан 2011 жылдың қыркүйегіне дейін Ливияда сүргінде өмір сүрді, Ливиядағы азаматтық соғыс оны Сахара арқылы қашып, Дарфурға оралуға мәжбүр етті. Судан үкіметі мен дипломатиялық көздер Ливиядағы Ибрагимнің көтерілісші топтарын соғыста Ливияның күшті адамы Муамар Каддафидің жалдамалылары ретінде күресті деп айыптады, Ибрагим бұл айыптарға ешқашан жауап бермеді, дәлелденген де жоқ.

Өлім

2011 жылы 22 желтоқсанда Суданның қарулы күштерінің әуе шабуылынан немесе 2011 жылы 24 желтоқсанда, Уад-Бандадан батысқа қарай Солтүстік Кордофанда жауынгерлік шабуылдан екі күн өткен соң, ол қайтыс болды.