Кіріспе
Судандық көтерілісші көшбасшы; JEM негізін қалаушы (19572011) Халил Ибрагим (خليل إبراهيم; 1957 22 немесе 24 желтоқсан 2011) - Судандық көтерілісші көшбасшы, ол өлгенге дейін басқарған Әділет және теңдік қозғалысының (JEM) негізін қалаушы болды. 1990 жылдары Ибрагим Суданның бірнеше мемлекеттік үкіметінде қызмет етті.
Khalil Ibrahim (خليل إبراهيم; 1957 – 22 or 24 December 2011) was a Sudanese insurgent leader who was the founder of the Justice and Equality Movement (JEM) which he led until his death. In the 1990s Ibrahim served in several state governments of Sudan.
Ерте өмір
Ибрагим 1957 жылы Суданда дүниеге келген. Ибрагим Загхауа этносының Коба бөлімшесінен еді. Ол 1998 жылдың тамызында, тағайындалуы аяқталмас бұрын бірнеше ай бұрын, қызметінен кетіп, "Кедейшілікпен күресу" деп аталатын үкіметтік емес ұйым құрды. 1999 жылдың желтоқсанында әл-Башир әл-Турабиді Әли Осман Таханың көмегімен шеттеткен кезде Ибрагим Нидерландыда Маастрихт университетінде қоғамдық денсаулық сақтау саласында магистрлік білім алып жүрген болатын. Осы уақыт аралығында 1994 жылы Ибрагим құрған жасырын ұяшықтар Хартумға тарады. Өздерін "Ақиқат пен әділдікті іздеушілер" деп атаған диссиденттер 2000 жылы "Қара кітапты" жариялап, өзен арабының саяси билік пен ресурстарға үстемдік еткенін мәлімдеді. 2001 жылы Ибрагим диссиденттердің елден жіберген жиырма адамның бірі болды. 2001 жылдың тамызында Ибрагим Нидерландыдан баспасөз хабарламасын жариялады, онда ол Әділет және теңдік қозғалысын құру туралы мәлімдеді. JEM-тің салыстырмалы түрде шағын этникалық қолдауы бар, олар Кобе Загхауамен шектеледі, оның ішінде Чад шекарасынан келген көптеген туыстары бар.
He quit the post in August 1998, several months before the end of his appointment, and formed an NGO called "Fighting Poverty". In December 1999, when al Bashir sidelined al Turabi with the help of Ali Osman Taha, Ibrahim was in the Netherlands, studying for a master's degree in public health at Universiteit Maastricht. In the meantime, the structure of covert cells that Ibrahim had helped set up in 1994 had spread to Khartoum. The dissidents, dubbing themselves "The Seekers of Truth and Justice" published the Black Book in 2000, claiming Riverine Arabs dominated political power and resources. In 2001, Ibrahim was one of twenty people sent out of the country by the dissidents to go public. In August 2001, Ibrahim published a press release from the Netherlands, in which he announced the formation of the Justice and Equality Movement. The JEM has a relatively small ethnic base of support, limited to the Kobe Zaghawa, including many kinsmen from across the Chadian border.
Дарфурдағы қақтығыс
2002 жылдың 5 наурызында Ибрагим үкіметтік көтерілісті бастағаны үшін жауапкершілікке тартылды. Бұл мәлімдемеге қарсылық білдіргендер, оның ішінде, Суданның азаттық армиясы (САА) болды. Осыған қарамастан, ДЖМ мен үкіметтікіне қарсы SLA Дарфурдағы қақтығысты реттеуде еркін одақ құрды. 2006 жылдың мамырында JEM Абуджа бейбіт процесін қабылдамады, оны Минни Миннави бастаған SLA фракциясы қабылдады, бірақ кіші SLA фракциялары қабылдамады. 2006 жылдың 30 маусымында Ибрагим, SLM фракциясының басшысы Хамис Абдалла, Ұлттық Демократиялық Альянстың (Судан) жетекшілері Шариф Харир мен Ахмет Ибрагим Эритреяның Асмара қаласында, бірақ Чадта орналасқан Ұлттық құтқару майданы бүлікші топты құрды. Ибрагим 2010 жылдың мамыр айынан 2011 жылдың қыркүйегіне дейін Ливияда сүргінде өмір сүрді, Ливиядағы азаматтық соғыс оны Сахара арқылы қашып, Дарфурға оралуға мәжбүр етті. Судан үкіметі мен дипломатиялық көздер Ливиядағы Ибрагимнің көтерілісші топтарын соғыста Ливияның күшті адамы Муамар Каддафидің жалдамалылары ретінде күресті деп айыптады, Ибрагим бұл айыптарға ешқашан жауап бермеді, дәлелденген де жоқ.
Өлім
2011 жылы 22 желтоқсанда Суданның қарулы күштерінің әуе шабуылынан немесе 2011 жылы 24 желтоқсанда, Уад-Бандадан батысқа қарай Солтүстік Кордофанда жауынгерлік шабуылдан екі күн өткен соң, ол қайтыс болды.