Кіріспе

Сальвадор президенті (1859–1863) Жозе Герардо Барриос Эспиноза (1813 жылдың қыркүйек-қазан айлары – 1865 жылдың 29 тамызы) – сальвадорлық әскери шенеунік және саясаткер, 1858 жылдың маусымынан бастап 1863 жылдың қазан айындағы құлатылуына дейін үш рет Сальвадор президенті болды. 1813 жылы туған Барриосқа оның әжесі мен отбасылық досы білімнің түрлі салаларын үйретті, сондай-ақ оған өмір бойы сақтап келген либералдық идеалдарын сіңірді. Жастығында Барриос 1820-жылдардың соңынан 1840-жылдардың басына дейін Франсиско Морасан басшылығымен Орталық Америка Федеративтік Республикасы үшін күресті. Ол Сальвадордағы әскери мансабын жалғастырды, онда 1840-жылдардың ортасында Малеспин соғысында, 1850-жылдардың басында Гватемала-Сальвадор соғысында және 1850-жылдардың ортасында Филибустер соғысында қатысты. 1857 жылы ішкі істер министрі ретінде Барриос президент Рафаэль Кампоға қарсы төңкеріс жасауға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Төңкеріс жасауға тырысқанына қарамастан, ол 1858 жылдың қаңтарында президент Мигель Сантин дель Кастильо тарапынан сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Сантин 1858 жылдың 24 маусымында ауруына байланысты президенттік лауазымнан кеткен кезде Барриос уақытша президент болып тағайындалды. Сантин 1858 жылдың 17 қыркүйегінде президенттік лауазымды қайта иеленді және үш күннен кейін Барриосты ішкі және сыртқы істер министрі етіп тағайындады. 1859 жылдың қаңтарында Сантин мен Барриос екеуі де лауазымдарынан кетіп, Барриостың қайын атасы Хоакин Евфрасио Гусман президент болды. Ақырында Гусман отставкаға кетті және оның орнына 1859 жылдың 15 ақпанында Хосе Мария Перальта келді, ол өзі 1859 жылдың 12 наурызында отставкаға кетіп, оның орнын Барриос басты. Барриос қарсы кандидатсыз 1859 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жетті және 1860 жылдың 1 ақпанында алты жылдық мерзімге кірісті. Президенттік кезеңінде Барриос елдің білім беру жүйесін жақсартуға және католик шіркеуінің ықпалын азайтуға ұмтылды. 1863 жылы консерваторлар Гватемаланың Сальвадорға басып кіруіне қосылып, Барриосты биліктен құлатты. Барриос 1863 жылдың ақпанында Коатепеке шайқасында Рафаэль Каррера басқаратын гватемалалық әскерлерді жеңгенімен, гватемалалықтар ақырында жеңіске жетіп, 1863 жылдың 26 қазанында Сан-Сальвадорды қоршаудан кейін Барриосты елден қашуға мәжбүр етті. Оның орнына гватемалалықтар Франсиско Дуэнасты уақытша президент етіп тағайындады. Барриос 1865 жылдың мамырында билікке қайта оралуға тырысты, бірақ оның кемесі Никарагуада тоқтауға мәжбүр болды, онда ол тұтқындалды. Ол 1865 жылдың тамызында Сальвадорға экстрадицияланды, онда әскери сотта сотталып, өлім жазасына кесілді. Барриос 1865 жылдың 29 тамызында атылып өлтірілді. Барриос ұлттық батыр саналады және оның құрметіне көптеген орындар мен мекемелер аталған.

Ерте өмір

Хосе Герардо Барриос Эспиноза Хосе Мария Барриос пен Петрона Эспиноза де Барриостан туған; оның әкесінің ата-бабалары Педро Хоакин Барриос пен Маргарита Циснерос Авила, екеуі де испан тегінен шыққан. Оның туған жері мен күні даулы, ол Какауатикте (қазіргі Сиудад Барриос) немесе Ла Поза де ла Хуанада (қазіргі Ньюэво Эден де Сан-Хуанның бір бөлігі) дүниеге келген болуы мүмкін, ал туған күні 1813 жылдың 24 қыркүйегі немесе 3 қазаны болуы мүмкін. Ол 1813 жылдың 24 қазанында крещениеден өтті. Барриостың үш әпкесі болған: Петронила, Мария Жозефа және Онисефора. Барриос өмір бойы дененің бір кемістігінен зардап шегіп, ақсап жүрген. Ол достарына адал, шыншыл және сөйлегенде салмақты адам ретінде сипатталған. Жастық шағында Барриос испан тілін, географияны, Америка және Еуропа тарихын, математиканы, астрономияны және физиканы Педро Хоакин Барриостан (оның әкесінің әкесі) және отбасылық дос адамнан үйренген. Олар оған өмір бойы сақтап келген либералдық идеалдарды сіңірді. Барриос дінге сенген адам болған. 1843 жылы Барриос Аделаида Гусман Салдосқа үйленді. Гусман Сальдос, үйленген кезде 17 жаста болған, ол Сальвадордың 1845-1846 және 1859 жылдары президенті болған Хоакин Евфрасио Гузман мен Паула Сальдостың қызы еді. Олардың некесінен бала тумаған.

Ерте мансап

Либерал болғандықтан, Барриос Орталық Американың қайта бірігуін қолдады. Барриос 1828 жылы он жасында басталған Бірінші және Екінші Орталық Америка азамат соғыстарында Орталық Америка Федеративтік Республикасының президенті Франсиско Морасан үшін күресті. Барриос 1836-1838 жылдар аралығында федералды республиканың Федералды Конгресінің мүшесі де болды. Барриос – коквимбо, екінші азамат соғысының соңына дейін шайқасқан және 1842 жылы Морасан өлімге кесілгеннен кейін сол аттас кемемен қашқан либерал. 1844 және 1845 жылдары Барриос президент Франсиско Малеспинді құлатуға қатысты. 1840 және 1850 жылдары Барриос Еуропаға сапар шегіп, Сальвадордың шығысында жерлерге иелік етті. 1850 жылдың 24 қаңтарында Сальвадор заң шығарушы органы Барриосқа генерал-капитан шені берді. 1851 жылдың 2 ақпанында Барриос президент Доротео Васконселос басшылығымен Ла Арада шайқасында шайқасты, ол президент Рафаэль Каррераның Гватемала әскерлеріне қарсы Сальвадордың жеңілісімен аяқталды. Барриос Уильям Уокердің Никарагуа үкіметіне қарсы Филібустер соғысына қатысуға шақырылды, онда ол дивизияға қолбасшылық етті. 1856 жылдың қазан айында Барриос генерал Хосе Тринидад Кабанас (Кабанастың Барриостың әпкесі Петрониламен үйленуі арқылы оның жекжаттысы) және Хосе Мария Зелаямен бірге президент Рафаэль Кампоға қарсы төңкеріс жасауды жоспарлады. 1857 жылдың қаңтарында Кампо Барриосты Сальвадордың ішкі істер министрі етіп тағайындады және келесі айда президенттікке мұрагерлікке белгіленді. 1857 жылдың 7 маусымында Барриос Кампоға қарсы төңкеріс бастады, бірінші дивизияның 1500 әскерін Ла Либертад портына көшірді, ал келесі күні дивизияны Сан-Сальвадорға көшірді. Кампо Барриосты сатқын деп жариялады және 1857 жылдың 12 маусымында генерал Рамон Беллосоға Барриостың әскерлеріне шабуыл жасауға бұйрық берді. Барриос 1857 жылдың 14 маусымында Кампоға бағынды.

Лауазымды атқару

1858 жылдың 7 ақпанында Мигель Сантин дель Кастильо Сальвадор президенті болды. Ол Барриостың қайын атасы Гузманды вице-президент етіп тағайындады. Лоренцо Зепеданы президенттікке бірінші тағайындалған, ал Барриосты екінші тағайындалған мұрагер ретінде белгіледі. Сонымен қатар, Барриос 1858 жылдың 31 наурызында сыртқы істер министрі болып тағайындалды. 1858 жылдың 24 маусымында Сантин ауруына байланысты уақытша саясаттан шеттенген кезде Барриос президенттік міндетін атқарды. 1858 жылдың 14 қыркүйегінде Барриос Морасанның денесін Кохутепекедегі жерлеу орнынан шығарып алып, Сан-Сальвадорға көшіруге бұйрық берді, онда ол 1858 жылдың 17 қыркүйегінде діни рәсімнен кейін жерленді. Ол келесі күні лауазымынан кетті. 1858 жылдың 20 қыркүйегінде Сантин Барриосты ішкі және сыртқы істер министрі және мемлекеттің бас қолбасшысы етіп тағайындады. Сантин Барриосқа лауазымдарынан кетуді бұйырды, ал Барриос Сантин де отставкаға кетсе ғана солай ететінін мәлімдеді. 1859 жылдың 19 қаңтарында Сантин мен Барриос екеуі де отставкаға кетті, ал Заң шығарушы жиналыс жаңа президентті сайлау үшін жиналды. Барриос Гузманның президенттікке үміткерлігін қолдады, ал Сантин өзінің лауазымын қайтаруға тырысты. Нәтижесінде, Заң шығарушы жиналыс Гузманды президент етіп сайлады, ал Сантин және оның бірнеше жақтастары елден шығып кетті. Гузман президенттікке келгеннен кейін бірнеше апта өткен соң ол саясаттан шеттеді және 15 ақпанда Хосе Мария Пералта оны алмастырды. Пералта президенттікке кірген күні Барриосты елдің әскери қолбасшысы етіп тағайындады. Пералта отставкаға кеткеннен кейін Барриос 1859 жылдың 12 наурызында тағы да міндетін атқарушы президент ретінде президенттікке оралды. 1859 жылдың 4 желтоқсанында Барриос 1859 жылғы президенттік сайлауда қарсылықсыз жеңіске жетіп, 1860 жылдың 1 ақпанында ресми президенттікке кірді, Хосе Феликс Кирос оның вице-президенті болып тағайындалды. Барриос 1860 жылдың 16 желтоқсанында Гватемалаға мемлекеттік сапар жасау үшін лауазымынан кетті, ал Пералта президент міндетін атқарушы болып тағайындалды. Ол Сальвадорға оралып, 1861 жылдың 7 ақпанында президенттік лауазымын қайта иеленді. Президенттік кезеңінде Барриос үкіметі жаңа конституция жобасын жасады, ол оған қайта сайлануға мүмкіндік берді.

Білім беру саясаты

1859 жылы Барриос Асунсьон колледжін қайта жаңартып, оның құрылымын секулярландырып, үш жаңа университет ашты: Сан-Мигель, Сан-Сальвадор және Санта-Анадағы мұғалімдер даярлайтын училищалар. 1860 жылы Барриос Заң шығарушы жиналысқа елді "жаңғырту" ниетімен бөлісті. Қызметке келген кезде ол Сальвадорды "артта қалған", "мұқтаж" және "дұрыс басқарылмаған" деп сипаттады. Барриос президенттік кезінде бес маңызды мақсатқа жетуге ұмтылды: ауыл шаруашылығын, өнеркәсіпті және сауданы дамыту; елге батыс еуропалық прогрессивті идеяларды енгізу; елге иммиграцияны ынталандыру; білім беру жүйесін реформалау; елдің халықаралық саудасын және ішкі көлігін кеңейту үшін жаңа жолдар мен порттар салу.

Кофе өнімі

Барриос 1864 жылға қарай Сальвадордың маңызды кофе өндіруші елге айналатынына сенді, мемлекеттік меншіктегі еншілерді кофе өсірушілерге беруді қолдады. Барриос үкіметі кофе өндірісімен байланысты олигархтарға Сальвадорда маңызды билік пен ықпалға ие болуға мүмкіндік берді, бұл билік пен ықпал 1931 жылдың желтоқсанында Артуро Араухо президентінің әскерилер тарапынан құлатылуына дейін сақталды.

Чиркенемен қарым-қатынас

1861 жылы 11 қазанда Барриос елдегі барлық дін қызметкерлеріне конституцияға және үкіметке адалдық ант беру және бағыну туралы жарлық шығарды. Көптеген дін қызметкерлері, соның ішінде Сан-Сальвадор архиепископы, 1861 жылы 19 қарашада наразылық ретінде елден шығып кетті. 1862 жылы сәуірде Сальвадор үкіметі екі тараптың қарым-қатынасын белгілейтін Киелі Тақпен конкордатқа қол қойды.

Шөгеру, тұтқындау және өлтіру

Ол құлатылғаннан кейін Барриос әйелімен бірге Панамаға, содан кейін Нью-Йорк пен Вашингтонға қашып кетті. 1864 жылы Барриос Сальвадор үкіметінің заңдылығын жоққа шығарып, оның басшыларын узурпаторлар деп атаған манифест жариялады. Сондай-ақ, үкіметтің Барриосты мемлекеттік опасыздық жасады деп айыптауын және оны опасыз деп жариялауын қабылдамады. 1865 жылы Дуэнас Сан-Мигель департаментін үш кішігірім департаментке – Ла-Унион, Сан-Мигель және Усулутанға – бөліп, оның өлшемдерін және ықпалын азайтуға тырысты, бірақ Барриос онда үлкен қолдауға ие болды. 1865 жылдың 15 мамырында Кабанас Сан-Мигельде Барриосты президенттікке қайта орнату үшін көтеріліс ұйымдастыруға тырысты, ал үкімет төтенше жағдай режимін жариялады. 1865 жылдың маусым айында Барриос 800 мылтықпен Сальвадорға оралды, «Мануэла Планас» кемесі американдық тудың астында жүзіп келді. Ол күшпен президенттікке қол жеткізуді үміттенеді, бірақ кемесі найзағайға шалынып зақымдалып, Никарагуадағы Эль-Реалехоға бұрылуға мәжбүр болды. Никарагуа үкіметі оның құжаттары жалған екенін анықтағаннан кейін оны және кемесін қамауға алды. Сальвадордан Никарагуаға оның экстрадициясын талап ету үшін келген дипломаттар, Никарагуа мен Сальвадор үкіметтерінің достық қарым-қатынаста болғандықтан және дипломаттар Барриосқа өлім жазасы берілмейтініне көз жеткізгендіктен, ол Сальвадорға өткізілді. Барриос Сальвадор үкіметінің әскери трибуналына берілді; оның ісі 1865 жылдың 10 тамызында басталды. Ол 1865 жылдың 28 тамызында сағат 23:00-де өлім жазасына кесілді; Барриосқа «жеке істерін реттеуге» рұқсат берілмеді және бес сағаттан кейін, 1865 жылдың 29 тамызында ату отрядымен атылды. «Нью-Йорк Таймс» газеті оның өлімін «жабайылық әрекет» деп сипаттады, ал Никарагуа үкіметі Барриостың өлімін жаман ниеттілікпен жасалғандықтан сынға алды. Үкімет 1865 жылдың 31 тамызында төтенше жағдай режимін жойды.

Мұра

1882 жылы Морасанға ескерткіш ашылған кезде, Барриосқа Орталық Американы біріктіру ортақ идеологиясы үшін құрмет көрсетілді. 1910 жылы Сальвадор үкіметі Барриосты ұлттық батыр деп жариялады. Сальвадордағы түрлі орындар мен мекемелер Барриос есімімен аталады. 1909 жылғы 29 тамызда Сан-Сальвадор соборы мен Ұлттық сарайы орналасқан Сан-Сальвадордың орталық алаңы – Боливар алаңы Плаза-Жерардо Бариос деп қайта аталды. 1910 жылы осы алаңда Барриосқа қойылған атты ескерткіш орнатылды. 1911 жылы президент Мануэль Энрике Араухо «29 тамыздағы Герардо Барриос» кооперативтік қоғамын құрды. 1927 жылғы 28 қаңтарда президент Пио Ромеро Боске 1868 жылы құрылған елдің әскери мектебін Капитан-генерал Герардо Барриос әскери мектебіне (EMCGGB) қайта атау туралы жарлық шығарды. Әскери мектеп 2022 жылдың маусым айында Ель-Сальвадордың Ұлттық стадионын салу үшін жабылғанға дейін атын сақтап келді. 1981 жылы Сан-Мигельде Капитан-генерал Герардо Барриос университеті (UGB) құрылды. Барриос SVC₡50 банкнотасында бейнеленген. «Марша Герардо Бариос» деп аталатын әскери марш жазылды. Барриос Есімді азаматтар зиратына жерленген.

Сайлау тарихы

Жыл Лауазым түрі Партия Басты қарсылас Партия Барриоға берілген дауыстар Нәтижесі Өзгеріс Жалпы % 2=Орын (П). 1859 Эл-Сальвадор президенті Либералдық генерал Қарсылас жоқ ? 100.0 1-ші N/A Сақталды