Кіріспе

Шоу-бизнестегі келісім түрі. "Суреттер үшін уақыт" (немесе суреттерге айырбас, суреттерге уақыт, TFP, кейде уақытқа басып шығару, PFT) – модель мен фотограф арасындағы келісімді сипаттайтын термин, онда фотограф модельге сессиядан таңдалған белгілі бір суреттерді және модельдің уақыты үшін оларды пайдалануға рұқсат немесе лицензия беруге келіседі. "Уақыт" – фотосессия кезінде әрбір адамның жұмсаған уақыты, ал "басып шығару" – әдетте фотоқағазға басылған физикалық фотосурет. Фотограф пен модель бірлесіп уақыттарын бөлісіп, тегін жұмыс жасайды, әрі әрқайсысы суреттерді өздерінің пайдалануына алады. Фотосуреттерді қазір басып шығарудан өзге тәсілдермен де жеткізуге болатындықтан, осы келісімнің кейбір түрлері "CD үшін уақыт" немесе "CD-ге айырбас" (TFCD) деп аталады. TFCD жағдайында фотограф суреттерді CD-де ұсынады. Сол сияқты, жоғары сапалы цифрлық суреттердің қолжетімділігі мен ыңғайлылығы арқасында TF* деген жалпы термин пайда болды, ол міндетті түрде CD немесе басылған суреттерге қатысты емес, себебі сол қағидалар қолданылады. Мұндай келісім екі тарапқа да пайдалы. Модель өзінің портфолиосын құрастырып, болашақ клиенттерге аз немесе мүлдем тегін көрсете алады, ал фотограф белгілі бір жобаға немесе портфолиосына модельді аз немесе ақша жұмсамай алады.

Шарттар

Әрбір фотосессия әдетте жеке келісіледі, ал шарттар кең ауқымда өзгеріп отыруы мүмкін. Фотограф модельге тапсыратын суреттердің саны бірнеше фотодан бастап, түсірілген барлық суреттерге дейін жете алады. Суреттерді жеткізу мерзімі де әртүрлі болуы мүмкін – түсірілім соңында модель кетіп бара жатқанда жазылған CD-ден бастап, бірнеше айға дейін созылуы мүмкін. Егер мұндай мерзім алдын ала нақты талқыланбаса және келісілмесе, дайын суреттер идеалды жағдайда екі апта ішінде тапсырылуы тиіс.

Қолданылуы

Жергілікті заңдарға байланысты, модель немесе фотограф түсірілімнен алынған кейбір суреттерді пайдалануды шектеуге немесе "қолданбауға" келісе алады. Модель немесе фотограф тек нақты келісілген суреттерді ғана пайдалануға келісе алады (фотографтың немесе модельдің беделін түсіретін нашар сапалы суреттерді болдырмау үшін). Модельдік келісімшарттың заңдық талаптары әр түрлі елдерде және жағдайларда, сондай-ақ авторлық құқық мәселелерінде де өзгеше болуы мүмкін. Мысалы, 1988 жылғы Авторлық құқық, дизайн және патенттер заңына сәйкес, Ұлыбританиядағы фотограф, белгілі бір шектеулерден басқа және егер басқаша келісілмесе, кез келген фотосуретті өзі қалағандай пайдалана алады, оның ішінде оларды пайда табу үшін сатуға да болады. Бұл талаптар басқа елдерде міндетті түрде орындалмауы мүмкін. Осы мәселелерді түсірілімге дейін талқылап, қажет болған жағдайда жазбаша түрде келісу қажет.

Вариациялар

Модельдің жұмыс уақыты үшін төленетін сыйақы тікелей ақшалай төлемнен бастап, жол шығындарын қамтитын сомаға дейін, ал заң талаптарына сәйкес, модельдің рұқсатнамасына қол қойғаны үшін қосымша төлем де қарастырылуы мүмкін. Сондай-ақ, сыйақы таңдалған форматтағы белгілі бір суреттер саны түрінде де берілуі мүмкін. Бұл жартылай ақы төлеу, жартылай ТФП (Time For Prints) шарты немесе модельге түсірілімге алынған киімнің бір бөлігін немесе барлығын беру туралы "киімге уақыт" келісімін де қамтуы мүмкін.

Сынау

Кейде адамдар бұл терминді TFP ретінде қолданғанмен, агенттіктер көбінесе оны модельдің портфолиосы үшін фотографқа қысқа сессияға жаңа модельді жіберу мақсатында пайдаланады. Модель ақыры осы суреттер үшін өзі төлейді, бірақ агенттік әдетте алдын ала төлеп, осы соманы модельдің кірісінен шегереді. Модельдер тәжірибе алу үшін де сынақ түсірілімдерін жасайды. Фотографтар да клиентке көрсету үшін болашақ суреттерге жаңа идеяларды сынап көру үшін сынақ түсірілімдер жүргізеді, мұнда ешқандай тараптан төлем қабылданбайды.