Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Клиринг үйінің автоматтандырылған төлем жүйесі (CHAPS) – Ұлыбританиядағы фунт стерлингпен жасалатын операциялар үшін қолданылатын нақты уақыттағы жалпы сомалық есептесу жүйесі. CHAPS алғаш рет 1984 жылдың ақпан айында Лондондағы Bankers Clearing House ұйымында құрылған, ал 1985 жылдың желтоқсанында CHAPS және Town Clearing Company Limited компаниясына берілді. Бұл компания сонымен қатар "қалалық клирингті" де жүзеге асырды, онда чектер Лондонның орталық ауданындағы "қалалық" банк бөлімшелері арасында сол күні өңделді. Қалалық клиринг CHAPS жүйесіне негіз болды және 1995 жылы тоқтатылды. Қалалық клирингтің жабылуына байланысты, операциялық компания CHAPS Clearing Company Limited (бейресми CHAPS Co) деп қайта аталды. CHAPS жүйесіне жауапкершілік 2017 жылдың қараша айында одан Англия Банкіне ауыстырылды. 2018 жылдың 20 тамызында CHAPS жүйесіне алғашқы банк емес мекеме – ipagoo LLP қосылды.
The Clearing House Automated Payment System (CHAPS) is a real time gross settlement payment system used for sterling transactions in the United Kingdom. CHAPS was originally established in London by the Bankers Clearing House in February 1984, transferring to the CHAPS and Town Clearing Company Limited in December 1985. This company also operated the 'town clearing', where cheques cleared the same day between the 'town' bank branches in central London. Town clearing had been the forerunner of the CHAPS system, and was finally closed in 1995. With the closure of the town clearing, the operating company was renamed to CHAPS Clearing Company Limited (informally CHAPS Co). Responsibility for the CHAPS system transferred from it to the Bank of England in November 2017. On 20 August 2018, the first non bank institution, ipagoo LLP, joined the CHAPS scheme.
Сипаттама
CHAPS аударымын жөнелтуші ақшаны алушының шотына (басқа банктік мекемеде) аудару арқылы бастайды, мұнда қаражат сол жұмыс күні ішінде қолжетімді болуы (есепке жабылуы) керек. Банктік гиро-кредитінен айырмашылығы, алушының деректемелерін көрсететін алдын ала басылған түбіртек қажет емес. Чектерден өзгеше, аударым нақты уақытта жүзеге асырылады, бұл жіберушінің төлемді қасақана тоқтатуы немесе жеткіліксіз қаражат болғандықтан қайтару мүмкіндігін жояды, тіпті қаражат көздеген шотқа түскеннен кейін де. CHAPS-ті жиырма тікелей қатысушы, оның ішінде Англия Банкі, және 4500-ден астам жанама қатысушы (тікелей қатысушылармен агенттік келісімдер арқылы операцияларды өңдейтіндер) пайдаланады. Оның жұмыстың алғашқы жылында күніне орташа 7000 операция жасалып, жылдық жалпы сомасы 5 миллиард фунт стерлингті құрады. 2004 жылы, жиырма жыл өткен соң, күніне орташа 130 000 операция жасалып, жылдық құны 300 миллиард фунт стерлингке жетті. 2010 жылы 32 миллион CHAPS операциясы тіркелді, олардың жалпы сомасы 61 триллион фунт стерлингтен асты, бұл 2008 жылғы 73 триллион фунт стерлингтен төмен. CHAPS Еуропалық Одақ аймағындағы TARGET төлем жүйесінің мүшесі ретінде евродағы ақша аударымдарын ұсынған, бірақ бұл қызмет 2008 жылдың 16 мамырында тоқтатылды, себебі жылдам төлемдер қызметінен дереу операциялар қолжетімді болды. Кешігулер, мысалы, банктегі жоғары жұмыс жүктемесінен туындаған мәселелер, ақшаны жұмыс күнінің соңына дейін тазартуға кешіктіріп, байланысты операцияларды аяқтауға кедерілтіруі мүмкін, немесе банкке ақшаны қайда есепке жабу керектігі туралы жеткілікті ақпарат берілмегеніне байланысты жеткіліксіз нұсқаулар, сондай-ақ машиналарды басқару кезіндегі адамдардың кешігуі салдарынан туындауы мүмкін.
A CHAPS transfer is initiated by the sender to move money to the recipient's account (at another banking institution), where the funds need to be available (cleared) the same working day. Unlike with a bank giro credit, no pre printed slip specifying the details of the recipient is required. Unlike cheques, the transfer is performed in real time, removing the issue of float or the potential for payments to be purposely stopped by the sender or returned due to insufficient funds, even after they appear to have arrived in the destination account. CHAPS is used by twenty direct participants, including the Bank of England, and over 4,500 indirect participants (who process transactions via agency arrangements with direct participants). In its first year of operation, average daily transactions numbered 7,000, with a total annual value of £5 billion. In 2004, twenty years later, average daily transactions numbered 130,000, with an annual value of £300 billion. In 2010 there were 32 million CHAPS transactions, totalling over £61 trillion, down from £73 trillion in 2008. CHAPS used to offer euro fund transfers as a member of the EU area settlement system TARGET, but this service closed on 16 May 2008. until immediate transactions became available from the Faster Payments service. Problems can arise from delays, such as when an exceptional workload at a bank results in the money being cleared too late in a working day to complete related transactions, or inadequate instructions, when a bank is not given sufficient information to know where to credit the money, or a human delay in operating the machines.