Кіріспе

Тунисті бақылау тобы (IFEX TMG) - сөз бостандығы мен баспасөз бостандығына құқықтарды насихаттайтын және қорғайтын үкіметтік емес ұйымдардың әлемдік желісі - Халықаралық сөз бостандығы биржасына (IFEX) жататын 21 сөз бостандығы ұйымдарының коалициясы. IFEX TMG Тунистегі сөз бостандығының бұзылуын бақылайды және елдегі цензура туралы халықаралық хабардарлықты арттыру үшін жұмыс істейді. 2005 жылдың қарашасында ақпараттық қоғам туралы Дүниежүзілік саммитке (ДСС) дейін және оның барысында IFEX TMG Түннің халықаралық адам құқықтары стандарттарын құрметтемеуіне назар аударды. Араб көктеміне дейінгі және одан кейінгі жылдары IFEX TMG төрағасының өкілі және бас қаржы жинаушысы Рохан Джаясекера болды, ол кезде Цензура туралы индекстің редакторы болды. 2012 жылы оны IFEX 2012 жылдың соңында топты таратып жібергенге дейін қызметте болған Дүниежүзілік газеттер қауымдастығының Виржини Жуан алмастырды.

2011 жылғы сәуір IFEX-TMG Туниске сапары

2011 жылдың сәуірінде революциядан кейін жүзеге асырылған миссия мүлдем басқа жағдайда өтті. Бұрынғы сапарларға қарағанда IFEX TMG-ге мүше жеті топтың делегациясы азаматтық қоғам топтарымен, адам құқықтары жөніндегі белсенділермен, журналистермен, блогерлермен және саяси топтардың өкілдерімен ашық кездесіп, сөйлесе алды. IFEX TMG-нің Тунистегі және халықаралық аренадағы сөз бостандығы мәселелерін елдің ең қараңғы жылдары үнемі көтерудегі жұмысы кеңінен мақталды, ал ауысу процесінің қалай өрбіп жатқанына қатысты пікірлер еркін айтылды. 2011 жылдың 1 маусымында толық есеп шығарылады.

2010 жылдың сәуір/мамыры

"Түніс адам құқықтары мен пікір тұтқындарына қатысты жағдайдың нашарлауын жою үшін шын мәнінде тәуелсіз сот жүйесіне мұқтаж". Бұл 2010 жылдың сәуір/мамырында IFEX TMG-ның Туниске жасаған соңғы сапарының негізгі қорытындысы. Бұл ақпарат IFEX TMG-нің 2010 жылғы 25 сәуір мен 6 мамыр аралығында Туниске жетінші сапары кезінде жүргізілген зерттеулер мен сұхбаттардан алынған. IFEX TMG тобының қорытындысы бойынша, 2007 жылы IFEX TMG миссиясы өткеннен бері Тунисте адам құқықтары жағдайының нашарлауы байқалады. Баяндамада журналистер мен адам құқықтары жөніндегі белсенділерді қудалау, қадағалау және түрмеге қамау туралы бірнеше қайталанатын оқиғалар жазылған, олардың кейбіреулері қатал жағдайда ұсталған, физикалық қорқытулар мен жұмыстан босатылған. Басқаларға еркін қарым-қатынас жасау және қозғалу құқықтарынан бас тартылды. Баяндамада өзгерістер енгізуге 18 нақты ұсыным бар. Сонымен қатар, сөз бостандығын шектеу және журналистер мен адам құқықтары қорғаушыларға жанама қысым жасау үшін қолданылатын әкімшілік санкциялар туралы да айтылды. Бұған тәуелсіз және оппозициялық БАҚ-тың лицензиясын беруден бас тарту, сыншыл журналистер мен адам құқықтары қорғаушыларын қудалау және басылымдарды тәркілеу жатады. Тағы бір тарауда Тунистегі биліктің ұлттық және халықаралық міндеттемелеріне қарамастан тәуелсіз сот жүйесінің пайда болуына жол бермеу үшін қолданған тактикасы талданады.

2005 жылғы қыркүйек

2005 жылдың қыркүйегінде IFEX TMG мүшелері Туниске барып, алғашқы есептен кейін сөз бостандығының жағдайы жақсарғанын бағалады. Онда газеттер мен кітаптарға жүйелі түрде цензура жүргізіліп, интернет-сайттар бұғатталып, электрондық пошта мен телефон нөмірлері жүйелі түрде бақыланатыны, тәуелсіз азаматтық қоғам бірлестіктерінің заңды түрде аккредиттеуге құқығы жоқ екені, жиналыс бостандығына қауіп төнгені анықталды.

2006 жылғы сәуір

Тунисте сөз бостандығын бұзудың салдары әлі де кеңінен таралуда. Бұл туралы 2006 жылдың сәуірінде Туниске келген IFEX мониторинг тобының жаңа баяндамасында айтылған.

2007 жылғы сәуір

2007 жылдың ақпан мен наурыз айларында Тунистегі іссапардан кейін IFEX TMG төртінші баяндамасын "Тунистегі сөз бостандығы: қоршау жалғасуда" атты баяндамасын Каирде, Вашингтонда, Парижде және Женевада жариялады. Ағылшын, француз және араб тілдерінде жазылған баяндамада: "Түніс үкіметі 2006 жылдың мамыр айында TMG-нің соңғы баяндамасынан бері оппозиционерлерді тыныштандырмақ болды" деп қорытынды жасауға мүмкіндік берді.