Кіріспе
Естер оразасы (Таанит Эстер, ) – Пурим қарсаңында ұсталатын ораза, ол Естер кітабындағы Шушан қаласындағы парсы еврей қауымының екі оразасын еске алады. Бұл ораза Амалек ұлтының жаулары болған патшалық уәзірдің зұлымдық ниетімен шығарған жойылу жарлығынан құтқарылу үшін дұға ету мақсатында ұсталған. Бұл ораза басқа оразалардан айырмашылығы – дәстүрлі ғұрып. Ол Талмудта еске алынбаған, бірақ Мидраш және Гаонимдер заманындағы басқа да кейінгі дереккөздерде кездеседі. Сондықтан ол басқа оразаларға қарағанда жеңіл саналады. Естер Мардохайдан өзінің халқының амандығы үшін үш күн үш түн ораза ұстап, күйеуі Ахасуер патшаға бару алдында дұға етуін өтінді. Тағы бір ораза яһудилердің жауларына қарсы шайқасқа түсер алдында, яғни адар айының 13-і күні болған деп есептеледі. Оларға бір жылдың бір күнінде яһудилерді өлтіруге рұқсат берілген еді, ал олардың жеңісі құрметіне бүгінгі күні Пурим мерекесі тойланады. Өз өмірін қауіпке тігіп, патшаға рұқсатсыз баруға бел буған Естер Мардохайға былай деді: «Шушан қаласындағы барлық яһудилерді жинап, мен үшін үш күн үш түн ораза ұстаңыздар, ішпеңіздер де, жемеңіздер де! Мен де қызметшілеріммен бірге ораза ұстаймын. Егер заңға қайшы болса да патшаға барып, өлімге кесілуім керек болса, кесілемін!»
The Fast of Esther (Ta'anit Ester, ) is a fast on Purim eve commemorating two communal fasts undertaken by the Persian Jewish community of Shushan in the Book of Esther, for the purpose of praying for salvation from annihilation by an evil decree which had been instigated by the royal vizier, an anti jewish enemy, of the Amalekite nation. This fast, unlike other fasts, is a custom. It is not mentioned in the Talmud; however it is mentioned in the Midrash and other later sources from the days of the Gaonim. Therefore it is considered less severe than the other fasts. Esther asked Mordechai to have the Jews fast and pray on her behalf for 3 days and 3 nights, before she approached her husband, king Ahasuerus to beg for the life of her people. Another is presumed to have occurred on the 13th of Adar, the day before the Jews fought a battle to defend against their enemies, who had been given an irrevocable permission to murder Jews for one day a year on the 14th of that month, which is now a Jewish holiday of Purim on account of their victory. Before approaching the king unbidden at risk of her life Esther told Mordechai Go, gather together all the Jews that are present in Shushan, and fast ye for me, and neither eat nor drink three days, night or day; I also and my maidens will fast in like manner; and so will I go in unto the king, which is not according to the law; and if I perish, I perish.
Заңдар мен әдет-ғұрыптар
Ораза таң атқаннан кеш батқанға дейін жалғасады. Бұл ораза Естер заманында басталған деген жалған түсінік кең таралған. «Олар өздері үшін және ұрпақтары үшін оразалар мен жалбарыну мәселелерін белгіледі» делінген, бірақ бұл сөздер Гаон дәуірінде минхаг ретінде айтылған оразаларға қатысты. Естер оразасының алғашқы айрылысы Гаон дәуірінде болған. 2010 жылғы зерттеу оразаның пайда болуын және Гаон дәуірінде оның туындау себебін қарастырады. Ораза еврей календары бойынша Адар айының 13-ші күні сақталады (жыл екі Адар айынан тұрса, ол тек екінші Адар айында ғана сақталады). Егер Естер оразасы күні сенбіге (Шаббатқа) түйіскен жағдайда, ораза алдыңғы бейсенбіде ұсталады, мысалы, 2004, 2007, 2010, 2011, 2013, 2014, 2017 және 2024 жылдары осылай болды. (Шулхан Арух S.686 s.2)
The first mention of the fast of Esther is as a minhag that is referenced in the Gaonic period. A 2010 study examines the origin of the fast and the reason for its arising in the Gaonic period. The fast is observed on the 13th day of the Hebrew month of Adar (when the year has two Adar months, it is observed only in the second Adar). If the date of the Fast of Esther falls on Shabbat (Saturday), the fast is instead observed on the preceding Thursday, this was the case in 2004, 2007, 2010, 2011, 2013, 2014, 2017 and 2024. (Shulchan Aruch S.686 s.2)
Естер оразасы Пайғамбарлар белгілеген төрт жалпы оразаның бірі болмағандықтан, оны ұстауға қатысты талаптар жеңілдетілген; жүкті әйелдер, бала емізетін аналар және дені әлсіз адамдар ораза ұстауға міндетті емес.
Естер кітабындағы ораза
Раввиндер Естер кітабының 4-тарауында айтылған бастапқы үш күндік "Естер оразасы" нисан айының 14-і, 15-і және 16-сы күндері, яғни Пасха мерекесінің қарсаңы мен алғашқы екі күнінде болған деп қабылдайды. Халаха бойынша Пасхада ораза ұстауға қалыпты түрде тыйым салынған, бірақ Естер олардың бәрі жойылып, болашақта бұл мерекені тойлау мүмкіндігінен айырылып қалмас үшін, бір Пасха күні ораза ұстаған дұрыс деп есептеген. Алайда, Пасхада ораза ұстауға тыйым салынғандықтан, "Естер оразасы" Пурим мерекесінің қарсаңында, яғни адар айының 13-і күніне бекітілді.