Кіріспе

Дунай-Одер каналы (Donau Oder Kanal; Kanał Odra Dunaj;) – Венадағы Дунайдың Лобау аймағында жоспарланған және ішінара салынған жасанды су жолы. Ол Морава өзені арқылы Польшадағы Кендзержин-Козле қаласындағы Одер өзеніне дейін созылуы тиіс еді.

Шолу

14 ғасырда Киелі Рим императоры Карл IV Одерден Дунайға дейін кемелер жүзе алатын су жолын салуды жоспарлаған. Мұндай су жолының тағы бір жоспарлары 19 ғасырдан бастау алады. Нацистік кезеңде бұл идея қайта жанданып, жоба іске қосылды. Жоба Одер өзенін Чехияның Моравия аймағы арқылы Дунайға жалғастыра отырып, 320 шақырымға созылып, 124 метрлік биіктікке жетеді. 1939 жылдың 8 желтоқсанында Рудольф Гесс сол кездегі «Адольф Гитлер каналын» (поляк тілінде: Kanał Gliwicki) ашты, ол 1812 жылы салынған тарихи Клодница каналын алмастырды. Сонымен қатар, Гесс Дунай-Одер каналының негізін салу рәсімін де өткізді. Жоғарғы Силезия тарапындағы жұмыс 1940 жылы тоқтатылды. Венадан Морава өзеніндегі Ангернге дейінгі жоспарланған 40 шақырымдық каналдың тек бірнеше шақырымы 1943 жылға дейін қазылды, көбінесе Венаның Донауштадт ауданындағы Лобау су тасқыны аймағында және оған жақын Грос-Энзерсдорф қаласында. Дунайдағы 100 метрден аспайтын тармақ бүгінге дейін анық көрініп тұр, ол OMV мұнай компаниясының Ölhafen Lobau-ымен байланыстырады. Қазіргі уақытта тағы екі бөлігі жүзу және балық аулау үшін пайдаланылады. 1964 және 1970 жылдар аралығында жоспардың бір бөлігі Польшаның назарына қайта түсті және Гливице каналының тармағы салынды. Kędzierzyn Koźle қаласының шығысындағы қысқа, аяқталған тармақ Kanal Kędzierzynski деп белгіленеді және азот зауыты Azoty Kędzierzyn AG-ді Одер өзенімен байланыстыруға қызмет етеді. Бүгінгі күні бұл су жолы Еуропалық Дунай-Одер-Эльба каналын салу жобасының бір бөлігі болып табылады, ол Эльба өзенін де байланыстырады.