Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вирустар туысы
Genus of viruses
Gammaretrovirus – Retroviridae тұқымдасына жататын туыс. Мысалдары – егешкі лейкемия вирусы және мысық лейкемия вирусы. Олар сүтқоректілер, бауырымен жорғалаушылар және құстарда әртүрлі саркома, лейкемия және иммундық жетіспеушіліктерді қоздырады.
Gammaretrovirus is a genus in the Retroviridae family. Example species are the murine leukemia virus and the feline leukemia virus. They cause various sarcomas, leukemias and immune deficiencies in mammals, reptiles and birds.
Кіріспе
Көптеген эндогенді ретровирустар, экзогенді гамма-ретровирустармен тығыз байланысты, сүтқоректілердің (адамды қоса), құстардың, бауырымен жорғалаушылардың және қосмекенділердің ДНК-сында кездеседі. Көптегендері ядролық капсидтік сигнал деп аталатын сақталған РНК құрылымдық элементін бөліседі. Құс ретикулоэндотелиозы вирустары қатаң түрде құс вирустары емес – ретикулоэндотелиозы вирустары 1930 жылдары безгек зерттеулері кезінде құстарға кездейсоқ енгізілген сүтқоректілер вирустары болып көрінеді. Гендік терапия үшін әлеуетті вектор ретінде гамма-ретровирустар линзивирустық вектор ретінде ВИЧ-тен бірнеше артықшылықтарға ие. Атап айтқанда, гамма-ретровирустық қаптамалау жүйесі гаг, пол немесе қосымша гендердің кодтау тізбектерімен қабаттасатын тізбектерді қосуды қажет етпейді. Гамма-ретровирустар жануарлар үшін кең ауқымды маңызға ие. Олар қатерлі ісіктер, әсіресе лейкемиялар мен лимфомалар, түрлі неврологиялық аурулар және көптеген түрлерде иммуножеткіліксіздік сияқты бірнеше аурулармен байланысты. Гамма-ретровирустар басқа ретровирустарға ұқсас және оң бір жіпті РНК-ны екі жіпті ДНК-ға кері транскрипциялайды. Екі жіпті ДНК өте тұрақты және иегер геномына оңай интеграцияланады. Вирустың мысалдары: Молонидің тышқан лейкемия вирусы, ксенотроптық MuLB-мен байланысты вирус, мысық лейкемия вирусы және мысық саркома вирусы. Гамма-ретровирустар зертханалық зерттеулерде кең таралған ретровирустық векторлар болып табылады. Бұл векторлар гендік терапия және гендік трансфер үшін маңызды. Олардың тиімділігінің себебі – олардың геномдары өте қарапайым және қолдануға оңай. Ретровирустар иегер жасушаларының геномдарына жақсы интеграциялана алады, бұл олардың геномдарының ұзақ мерзімді экспрессиясын қамтамасыз етеді. Ретровирустық вектор ретінде жиі қолданылатын нақты гамма-ретровирус – Молонидің тышқан лейкемия вирусы. Лабораториядағы зерттеулерде простата қатерлі ісігінің тіндерін жұқтыратын ксенотроптық тышқан лейкемия вирусына байланысты вирус (XMRV) деп аталатын нақты гамма-ретровирус анықталды. XMRV – 1990 жылдардың ортасында зертханалық оқиға кезінде пайда болған рекомбинантты вирус. Ол адам тіндерін жұқтыра алғанымен, инфекциямен байланысты белгілі аурулар жоқ және зертханадан тыс жерде кездесуі күмәнді. 2009 жылы созылмалы шаршау синдромымен ауыратын науқастардың қан жасушаларында XMRV табылды деген мәлімдеме дау тудырып, кейіннен қайтарылып алынды. 50-ден астам адам қатерлі ісігінің жасушалық желілері тышқан лейкемия вирусына байланысты вирусқа немесе тышқан лейкемия вирусына байланысты деп хабарланды. Өкпе қатерлі ісігінің жасушалық желілерінде тышқан гамма-ретровирустарын табу туралы да хабарламалар бар. Бұл вирустардың қатерлі ісік дамуындағы рөлі нақты болмаса да, олар ісікке қарсы гендерді тежеу арқылы ісік даму кезеңінде ең көп кездесетіні болжанады. Гамма-ретровирустың тағы бір резервуары бөтелкелі дельфин геномында табылды. Бұл гамма-ретровирус Tursiops truncates эндогенді ретровирусы деп аталады және сүтқоректілердің эндогенді гамма-ретровирустарынан шыққан деп есептеледі. Tursiops truncates эндогенді ретровирусының алғашқы инвазиясы шамамен 10-19 миллион жыл бұрын болған, ал 3 миллион жыл бұрын инвазия жасаған қасқыр китінің эндогенді гамма-ретровирусында анықталды. 2009 жылы тағы бір эндогенді гамма-ретровирустар қасқыр китінің түрінде, сондай-ақ басқа тоғыз кит геномдарында анықталды. Осылайша, гамма-ретровирустың геномдары су және құрлық сүтқоректілердің түрлерінде кездеседі.
Many endogenous retroviruses, closely related to exogenous gammaretroviruses, are present in the DNA of mammals (including humans), birds, reptiles and amphibians. Many also share a conserved RNA structural element called a core encapsidation signal. The avian reticuloendotheliosis viruses are not strictly avian viruses—it appears that reticuloendotheliosis viruses are mammalian viruses that were accidentally introduced into birds in the 1930s during research on malaria. As a potential vector for gene therapy, gammaretroviruses have some advantages over HIV as a lentiviral vector. Specifically, the gammaretroviral packaging system does not require the incorporation of any sequences overlapping with coding sequences of gag, pol, or accessory genes. Gammaretroviruses have a wide range of implications for animals. They have been linked with several diseases including cancer, specifically leukemias and lymphomas, various neurological diseases, and some immunodeficiencies in many different species. Gammaretroviruses are similar to other retroviruses and reverse transcribe a positive single strand RNA into double stranded DNA. The double stranded DNA is highly stable and easily integrated into a host genome. A few examples of the virus are Moloney murine leukemia virus, xenotropic MuLB related virus, feline leukemia virus, and feline sarcoma virus. Gammaretroviruses are very popular retroviral vectors in laboratory studies. These vectors are crucial for gene therapy and gene transfer. The reason that they are so useful is because their genomes are very simple and easy to use. Retroviruses have the ability to integrate into host cell genomes very well, which allows for the long term expression of their genome. One specific gammaretrovirus that is commonly used as a retroviral vector is the Moloney murine leukemia virus. A specific gammaretrovirus called xenotropic murine leukemia virus related virus (XMRV) has been found to infect prostate cancer tissue in laboratories. XMRV is a recombinant virus created in a laboratory accident in the mid 1990s. Although it can infect human tissue, no known disease is associated with the infection and it is unlikely to exist outside laboratories. Alleged discovery of XMRV in blood cells of patients with chronic fatigue syndrome in 2009 caused a controversy and eventual retraction. There were over 50 human cancer cell lines that were claimed to be linked to murine leukemia virus related virus or murine leukemia virus. There have also been claimed discoveries of murine gammaretroviruses in lung cancer cell lines. While it was unclear what role these viruses have in the cancer development, it was believed that they are most prevalent during the tumor developing stage of the cancer by inhibiting tumor suppressing genes. Another gammaretrovirus reservoir was discovered in the genome of the bottlenose dolphin. This gammaretrovirus called Tursiops truncates endogenous retrovirus, was thought to be from extant mammalian endogenous gammaretroviruses. The Tursiops truncates endogenous retrovirus original invasion dates back to approximately 10–19 million years ago, and was identified in killer whale endogenous gammaretrovirus which invaded over 3 million years ago. In 2009, another endogenous gammaretroviruses were detected in a species of killer whale, as well as nine other cetacean genomes. So gammaretrovirus genomes are present in both aquatic and terrestrial mammal species.
Әртүрлі гамма-ретровирустарға қарсы вакциналар ашылып, қолданысқа енгізілді. Намибияда әлемдегі ең ірі жабайы гепардтар популяциясы қоныстанғандықтан, бұл түрдің биологиясын және табиғи мінез-құлқын зерттеу үшін маңызды орынға ие. 2002 жылдың маусым айында зерттеушілер гепардтарда мысық лейкемия вирусының болуын анықтау үшін сынақтар жүргізе бастады, себебі бұл инфекция Намибиядағы гепардтар популяциясы үшін үлкен денсаулық мәселесін тудыруы мүмкін деген алаңдаушылық туды. Осы сынақтар нәтижесінде мысық лейкемия вирусына қарсы вакцина әзірлеу үшін антиденелер жиналды. Бұл вакцина намибиялық гепардтарда тиімді болып шықты, вакциналанған гепардтардың 86%-ында мысық лейкемия вирусына қарсы антиденелер анықталды. Мұндай жоғары вакциналанған үлесінің арқасында гепардтардың жеткілікті саны вакциналанған, бұл мысық лейкемия вирусы сияқты гамма-ретровирустың таралуын болдырмауға мүмкіндік береді. Вакцинациямен қатар, гамма-ретровирустар мен басқа да ретровирустардың таралмауын шектеу жануарлар арасында кең таралған. Көптеген жануарлардың геномдарында ретровирустардың, соның ішінде гамма-ретровирустардың көбею циклын тоқтатуға қабілетті гендер бар. Бұл ген мысық лейкемия вирусының зиянсыз белгісіз ақуызын пайдалану арқылы анықталды. Бұл ақуыз кері транскрипциядан кейін мысық лейкемия вирусының кейбір штаммдарының көбеюін тежейді. Вирустың таралмауы ақуыз бен енген вирус арасындағы өзара әрекеттесуге байланысты.
Vaccines have been discovered and provided for various gammaretroviruses. Namibia hosts the largest population of wild cheetahs in the world, making it a vital population for understanding the biology and natural behaviour of this species. In June 2002, researchers began testing animals for the presence of feline leukemia virus, since the concern arose that viral infection could cause a major health problem in Namibia's cheetah population. Through this testing, antibodies were collected to develop a feline leukemia virus vaccine. This vaccine has proven to be successful in the Namibian cheetahs, as 86% of the vaccinated cheetahs tested positive for the feline leukemia virus antibodies. With such a high vaccinated percentage, the cheetahs are in a condition where there's more than enough of the population that is vaccinated to prevent an outbreak of a gammaretrovius such as feline leukemia virus. Along with vaccinations, host restriction of gammaretroviruses and other types of retroviruses are common among animals. Many hosts have a gene that blocks the replication cycle of retroviruses, including gammaretrovirus. This gene was discovered using a non virulent protein of murine leukemia virus. This protein will block replication of some murine leukemia virus strains following reverse transcription. The restriction of the virus depends on the interaction of the protein and the invading virus.