Соғыс теңізшілері: Батырлар жасағы

Кіріспе

1951 жылы Ллойд Бэконның америкалық қара-ақ түсті Екінші дүниежүзілік соғыс драмалық фильмі. 1951 жылғы фильм – «Құмырсқалар» американдық қара-ақ түсті Екінші дүниежүзілік соғыс драмалық фильмі, оны Twentieth Century Fox компаниясының продюсері Сэмюэл Г. Энгель түсірді, режиссері – Ллойд Бэкон, ал басты рөлдерді Ричард Видмарк, Дана Эндрюс және Гэри Меррилл сомдады. Фильмнің сюжеті Жапон армиясы мен теңіз күштеріне қарсы операциялар жүргізген, «құмырсқалар» деп белгілі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің су астындағы диверсиялық топтарының қызметіне негізделген. Бұл су астына шомылу (scuba diving) туралы түсірілген алғашқы фильм болды және ол кең танымал болды. Ашылу титрлерінен кейін «Құмырсқалар» фильмінде экранда мына мәлімдеме көрсетіледі:

«Бұл – Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде болған оқиғаларға негізделген нағыз оқиға. Ол қарулы күштердің ең қауіпті және ерекше бөлімдерінің бірі – су астындағы диверсиялық топтары туралы айтады. Бұл фильм Қорғаныс министрлігі мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің белсенді қатысуы болмаса, жасалмаған болар еді». Су астындағы диверсиялық топтар Екінші дүниежүзілік соғыстан бері барлау жұмыстарына, жаудың су астындағы кедергілерін жоюға, жағалауға алдын ала қонуға және жау кемелеріне қарсы су астындағы шабуылдарға қолданылып келеді. Олар Navy SEALs-тің алдағысы болды. 1951 жылғы фильмдері үшін өткен 24-ші «Оскар» марапаттау салтанатында фильм Норберт Бродин үшін «Үздік операторлық жұмысы (қара-ақ)» және Оскар Миллард үшін «Үздік сценарий (фильмнің әңгімесі)» номинацияларына ие болды. Алайда, «Үздік операторлық жұмысы» сыйлығы «Күннің астында» (Уильям С. Меллор) фильміне, ал «Үздік сценарий» сыйлығы «Ортаға дейін жеті күн» (Пол Дехн және Джеймс Бернард) фильміне берілді.

Сюжет

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әскери-теңіз күштерінің лейтенант-коммандері Джон Лоуренс (Ричард Видмарк), қатаң тәртіпті адам, бұрынғы басшысы лейтенант-коммандер Джек Кэссиди соғыста қаза болғаннан кейін 4-ші Су астындағы бұзу командасына жетекші болып тағайындалады. Команда мүшелері кәсіби тұрғыдан жақын арада тұрмайтын Лоуренске сенімсіздікпен қарайды, және олардың қарым-қатынасы көлік кемесіндегі теңізшілермен төбелес салғаннан кейін бірден нашарлайды. Кеме капитаны, лейтенант-коммандер Пит Винсент (Гарри Меррилл), UDT элитасының Кэссидидің өліміне байланысты сезімін түсінеді, олар осы ренішті Лоуренске аударған, және командаға капитандық мәжілісте жеңілдік беруді ұсынады. Алайда, "нұсқаулық бойынша" Лоуренс өзінің мәжілісін өткізіп, қауіпті барлау миссиясына дейін бүкіл команданы тәртіпке келтіреді, мақсаты – Жапондық аралға болатын шабуыл кезінде ең қауіпсіз қону жағажайын анықтау. Лоуренс взводты бөліп, команданың атқарушы офицері лейтенант Клингерді негізгі қону жоспарланған қауіпті жағажайға жібергенде, оны қорқақ деп есептейді. Миссия кезінде Лоуренс аяғын маржанға кесіп алады, ал диверсиялық бөлімнің қайығы артиллериядан тікелей соққы алады, нәтижесінде Клингер мен оның көптеген адамдары қаза табады. Лоуренс екі десантшының, соның ішінде бастық Джейк Фланниганның (Дана Эндрюс) әлі де суда екенін көреді, бірақ жиналған ақпаратты жоғалту қаупінен құтқару қайығын жіберіп, көлікке оралады. Құтқару операциясы екі жүзушіні құтқаруға сәтті аяқталады, бірақ Лоуренстің көрінетін батылсыздығы команданың оған деген наразылығын күшейтеді. Ашулы Фланниган және басқалары басқа бөлімге ауысуды сұрайды, бірақ Лоуренс олардан ең алдымен ертеңгі күнгі миссияны аяқтап, жаңа қону орнын тазалауды талап етеді. Келесі күні таңертең, маржан уытынан ауырып қалған Лоуренс ауруын жасырып, Фланниганды миссияға жетекші етіп тағайындап, өзі қалады. Лоуренс қорқақ деп сенген команда ашуланып, бірақ тиімді түрде тапсырманы орындайды, алайда, оның ағасы АҚШ теңіз жаяу әскерінің мүшесі болған "Папи" Крейтон (Джеффри Хантер) Фланниганмен бірге жағажайға теңіз жаяу әскерін "құттықтау" деген жазу қалдырады. Крейтон әзіл салғаннан кейін атылып, Фланниган оны қайыққа сүйреп әкеледі. Кемеде Крейтон омыртқасындағы оқтардың салдарынан сүйек ауруына шалдығады, ал Фланниган Лоуренске Крейтонның жарақаттануына осы әзілдің себеп болғанын мойындайды. Лоуренс Фланниганды әзілге барып салғаны үшін ашуланып, көп ұзамай команданың барлық мүшелері ауысуды сұрайды. Лоуренс Винсентпен ауысу туралы өтініштерді талқылап жатқанда, кемеге торпеда тиеді, бірақ жарылмайды. Лоуренс Крейтонның жанындағы ауруханада тұрып қалған торпеданы зейсіздендіруге ерікті болады және Фланниганның көмегімен сәтті аяқтайды. Одан кейін Лоуренс жапондық су асты кемелерін жарылтуға бұйрық алады және бұл олардың соңғы миссиясы болатынын, бірақ олармен бірге қызмет еткеніне мақтан ететінін айтады. Фланниган Лоуренстің қауіпті міндеттен қайтадан жалтарғанын жек көреді, бірақ Лоуренс миссияны жетектейді, ол команданың бірі сигнал сымын кездейсоқ іске қосқанда анықталады. Жапондық күзетшілер зарядтарды орнататын адамдарға оқ атып, Лоуренс жапондық суға түсушімен қолға-қол соғысқанда жараланады. Ол Фланниганға өзін қалдыруды бұйырады, бірақ Фланниган оны қауіпсіз жерге сүйреп әкеледі. Миссия сәтті аяқталады, көп ұзамай Лоуренс Крейтонның жанында жазылып жатыр. Ақырында Лоуренстің батылдығына көз жеткізген команда оны қабылдағанын көрсетеді, оның жесіріне сыйлау үшін олар салған Кэссидидің суретіне қол қоюын сұрайды.

During World War II, Navy Lt. Cmdr. John Lawrence (Richard Widmark), a strict disciplinarian, is put in charge of Underwater Demolition Team 4 after its former leader, Lt. Cmdr. Jack Cassidy, is killed in action. The unit's men are distrustful of the professionally aloof Lawrence, and the relationship immediately takes a turn for the worse when they brawl with sailors aboard their transport ship. The ship's captain, Lt. Cmdr. Pete Vincent (Gary Merrill), understands the natural resentment the elite UDT men feel over the death of Cassidy, which they have transferred to Lawrence, and offers to go easy on the team at captain's mast. The "by the book" Lawrence, however, elects to hold his own mast and disciplines the entire team just before a dangerous reconnaissance mission to ascertain the safest landing beach during an upcoming invasion of a Japanese held island. Lawrence is scornfully perceived as afraid when he splits up the platoon and puts team executive officer Lt. Klinger in charge of a diversion to the more dangerous beach, where the main landing is scheduled. During the mission, Lawrence cuts his leg on coral, and the diversionary section's pick up boat receives a direct hit from artillery during pick up operations, killing Klinger and most of his men. Lawrence sees that two frogmen, including Chief Jake Flannigan (Dana Andrews), are still in the water, but rather than risk loss of the information already gathered, orders a rescue boat launched and continues back to the transport. The rescue succeeds in recovering the two swimmers, but Lawrence's apparently cowardly action increases the unit's ill will toward him. An embittered Flannigan and some of the others request transfer to another unit, but Lawrence insists that they first complete the next day's mission to clear the new landing site for the invasion. The next morning, Lawrence, who is sick with coral poisoning, does not reveal his illness when he puts Flannigan in charge of the mission and stays behind. Convinced now that Lawrence is a coward, the men angrily but efficiently complete their task, although "Pappy" Creighton (Jeffrey Hunter), whose brother is a U. S. Marine, sneaks onto the beach with Flannigan to leave a sign "welcoming" the Marines. Creighton is shot after the prank, but Flannigan tows him to the pick up boat. Back on the ship, Creighton is put in traction because of the bullets in his spine, and Flannigan confesses to Lawrence that the prank caused Creighton's injuries. Lawrence furiously upbraids Flannigan for giving in to the prank, and soon all of the men request transfers. While Lawrence is discussing the transfer requests with Vincent, a torpedo hits the ship but does not detonate. Lawrence volunteers to disarm the torpedo, which has lodged in the sick bay next to Creighton's bed, and with Flannigan's help, succeeds. Soon after, Lawrence receives orders to blow up a Japanese submarine pen, and tells the men that although it will be their last mission together, he is proud to have served with them. Although Flannigan voices disdain that Lawrence will again dodge dangerous duty, Lawrence leads the mission, which is discovered when one of the men accidentally trips a signal wire. Japanese sentries shoot at the men as they plant the charges, and Lawrence is stabbed in hand to hand combat with a Japanese diver. He orders Flannigan to leave him behind, but Flannigan tows him to safety. The mission is a success, and soon Lawrence is recuperating beside Creighton. Finally won over by Lawrence's bravery, the men show their acceptance of him by asking him to sign the portrait they have drawn of Cassidy to present to his widow.

Өндіріс

Продюсер Пол Шорт компаниясы Allied Artists Twentieth Century Fox компаниясының «The Frogmen» тақырыбын пайдалануына қарсылық білдіріп, оған бұрынғы құқығын бекіткенін мәлімдеді. Ақырында, Шорт өзінің талабынан бас тарды және Twentieth Century Fox компаниясына тақырыпты пайдалануға рұқсат берілді. Шорттың жобасы ешқашан іске аспады. Бірнеше ірі студиялар су астындағы диверсиялық топтар туралы фильмдер түсіруге қызығушылық танытты, бірақ тек Twentieth Century Fox компаниясы АҚШ Әскери-теңіз күштерінен ынтымақтастық туралы эксклюзивті кепілдік алды. Студияның ең танымал режиссерлерінің бірі Генри Хатауэй фильмді Миллард Митчелл басты рөлде ойнайтын режиссер ретінде түсіруді жоспарлаған. Ричард Конте де бастапқыда «Пит Винсент» рөліне қарастырылған, ал Джек Элам алғаш рет «Слипи» рөлін ойнады, ал Крейг Хилл «Лейтенант Дж. Г. Франклин» рөліне дайын болған. Бакон тұмаумен ауырғанда режиссердің ассистенті Дик Мейберри режиссер Ллойд Бэконның орнын уақытша басты. Продюсер Сэм Энгель «Кореядағы бақалар» деген түпнұсқа әңгімені «The Frogmen» фильмінің жалғасы ретінде жазды, бірақ жоба көп ұзамай тоқтатылды. «The Frogmen» фильмінің бір сағаттық теледидарлық ремейкі «Deep Water» деп аталды және 1957 жылдың мамыр айында «The 20th Century Fox Hour» бағдарламасында көрсетілді. Бағдарламаны Рой Дел Рут режиссерлік етті, ал Ральф Микер (Лоуренс), Джеймс Уитмор (Флэнниган) және Ричард Арлен (Винсент) рөлдерін сомдады. «The Frogmen» үшін жұмыс жағдайлары әйелдер үшін тым «қауіпті» деп есептелгендіктен, барлық әйел рөлдері сценарийден алынып тасталды және аяқталған фильмде олардың ешқайсысы көрінбеді. Джек Уорден фильмнің басында көлік кемесінің экипажының мүшесі ретінде эпизодтық рөлде пайда болады. Гари Меррилл UDT 4 көлік кемесінің капитаны рөлінде «Сіздің қолыңызда заңды бүлік болып көрінеді» деген диалогты айтады, бұл екі жыл бұрынғы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан әскери-әуе күштерінің драмасында айтқан сөзімен бірдей. Су асты кемесінің түсірілімі USS Kleinsmith (APD 134) кемесінің палубасында 1951 жылдың 11 қаңтарында Флорида штатындағы Ки-Уэст маңында өтті. Кеме және жоғары жылдамдықты көлік сахналарының көп бөлігі 1951 жылдың 15 қаңтары мен 6 ақпаны аралығында Kleinsmith кемесінің палубасынан түсірілді, ал кеме АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Томас маңында болды. USS Taconic (AGC 17) командалық кеме ретінде пайда болды. Диалогта айтылғандай, су асты кемесінің аты «USS Jackass 259» деп естіледі, бірақ шын мәнінде «USS Jack SS 259». Шын USS Jack (SS 259) фильмде қолданылмады, өйткені ол сол кезде қолданыста болмады. Көптеген АҚШ Теңіз күштерінің SEAL мүшелері осы фильмді SEAL командаларына қосылуға шабыттандырған деп айтады, соның ішінде Ричард Марцинко (SEAL Team Six және Red Cell командасының бірінші командирі), «Құрмет медалімен» марапатталған Майкл Э. Торнтон және Денис Чалкер.

Producer Paul Short of Allied Artists protested the use of the title The Frogmen by Twentieth Century Fox, asserting that he had established prior claim to it. Eventually, Short dropped his claim and Twentieth Century Fox was allowed to use the title. Short's production was never made. Several major studios were interested in producing films about the Underwater Demolition Teams, but only Twentieth Century Fox obtained an exclusive guarantee of cooperation from the U. S. Navy. Henry Hathaway, one of the studio's most well received directors, was originally set to direct the film, which was to feature Millard Mitchell in a starring role. Richard Conte was also originally set to play "Pete Vincent", while Jack Elam was first cast as "Sleepy", and Craig Hill was set to play "Lt. J. G. Franklin". Assistant director Dick Mayberry briefly filled in for director Lloyd Bacon when Bacon fell ill with influenza. Producer Sam Engel wrote an original story, titled "Frogmen in Korea", as an intended follow up to The Frogmen, but the project soon dissolved. A one hour television remake of The Frogmen, titled Deep Water, was broadcast in May 1957 on The 20th Century Fox Hour. The program was directed by Roy Del Ruth and starred Ralph Meeker (Lawrence), James Whitmore (Flannigan), and Richard Arlen (Vincent). Because working conditions for The Frogmen were deemed too "riotous" for women, all female roles were written out of the screenplay and none appeared in the completed film. Jack Warden makes an uncredited appearance in the beginning of the film as a crew member of the transport ship. Co star Gary Merrill, in the role of the captain of UDT 4's transport ship, delivers the line of dialog, "Looks like you've got what amounts to a legal mutiny on your hands", that is virtually identical to a line that he spoke two years earlier in the World War II Army Air Force drama Twelve O'Clock High. The filming of the submarine sequence took place on the deck of USS Kleinsmith (APD 134) while the ship was off Key West, FL on 11 January 1951. Much of the boat and high speed transport scenes were shot between 15 January and 6 February 1951 from the deck of Kleinsmith, while the ship was off St. Thomas, U. S. Virgin Islands. USS Taconic (AGC 17) appeared as the command ship. As spoken in dialog, the submarine's name sounds like "USS Jackass 259", but is actually "USS Jack SS 259". The real USS Jack (SS 259) was not actually used in the film, as it was not in commission at the time. Many United States Navy SEALs have cited this film as their inspiration for joining the SEAL Teams, including Richard Marcinko (the first Commanding Officer of SEAL Team Six and Red Cell), the Medal of Honor recipient Michael E. Thornton, and Dennis Chalker.

Саналы бағалау

Фильм сыншысы Мэнни Фарбер 1951 жылдың 14 шілдесінде "The Nation" журналында былай деп жазды: "Фрогмендер – фильм көрудің жаңа түрі, шамамен құдық түбінде Том Свифт кітабын Брайль әрпімен оқуға тең". Фарбер былай деп қосты: "20th Century Fox фильмдерінің бір артықшылығы – оларда жарнама басшылары сияқты еркектерге лайық актерлер тартылған, олар Голливудтың көптеген фильмдерінде бағаланатын, әлжуаз, поэтикалық актерлік шеберлікті қабылдамайды".