Кіріспе

Ғылым және гуманитарлық ғылымдардағы білімге ашық қолжетімділік туралы Берлин декларациясы – ашық қолжетімділік және білімге қолжетімділік туралы халықаралық мәлімдеме. Ол 2003 жылы Макс Планк қоғамы Берлиндегі Харнак үйінде өткізген ашық қолжетімділік конференциясының нәтижесінде дүниеге келді. Декларация 2003 жылғы қазан айында Макс Планк қоғамы мен Еуропалық мәдени мұра онлайн (ECHO) жобасы ұйымдастырған конференцияда жасалды. Оған әлемнің түкпір-түкпірінен 120-дан астам мәдени және саяси ұйым қатысты.

Айтылым

2003 жылдың 22 қазанында бұл мәлімдеме жарияланды. Интернеттің маңыздылығының артуын және ашық қолжетімділік қажеттілігі туралы алдыңғы талқылауларды мойындап, ол ашық қолжетімділікке үлес қосуды былай анықтады:

Сонымен қатар, зерттеушілер мен мекемелерді өз жұмыстарын осы принциптерге сәйкес жариялауға, ашық қолжетімділікті қолдауға және ашық қолжетімділікке қатысты құралдар мен өлшемдерді әзірлеуге және бағалауға көмектесуге шақырды.

Қол қоюшылар

2022 жылдың қараша айына дейін декларацияны 769 адам бекіткен.

Мұра

2005 жылы өткен келесі конференцияда декларация екі негізгі принципке дейін нақтыланды: қол қойған тараптар зерттеушілерден өз жұмыстарындағы бір данасын ашық қолжетімділік репозиторийіне міндетті түрде жүктеуін және мүмкіндігі болған жағдайда ашық қолжетімділік журналдарында жариялауға ынталандыруын қажет етеді. Бүгінде бұл екі ұғымды жиі "Жасыл АЖ" және "Алтын АЖ" деп атайды, ал олардың біріктірілген түрі – ашық қолжетімділік талабы деп аталады. 2013 жылы, декларацияның қабылданылғанына 10 жыл толуына орай, зерттеулердің 90 пайызы ашық қолжетімділік үлгісінде жариялануын қамтамасыз ету мақсатында миссиялық мәлімдеме жарияланды.