Кіріспе

Польшалық ұшақ

WZ.X – 1920 жылдардың ортасында жобаланған және Варшавадағы Centralne Warsztaty Lotnicze (CWL) Орталық авиация шеберханаларында өндірілген поляк барлау ұшағы. Бұл Польшадағы өздігінен жасалған алғашқы жауынгерлік ұшақ, ол шағын партиямен құрастырылды.

Даму

Ұшақты Владыслав Залевский өзінің оныншы жобасы ретінде жобалаған (Залевский Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресей Әуе күштері үшін ұшақтар құрастырған болатын). Жұмыс 1923 жылы басталды, ал алғашқы прототип 1926 жылдың тамызында ұшырылды. Тағы бір ұшақ статикалық сынақтар үшін салынды. Ұшу сынақтары сәтті аяқталды: оның көрсеткіштері кем дегенде Breguet 19-ға тең, ал Potez 25-тен жақсы болды. Дегенмен, күтіп-жөндеуі қиын болды. 1927 жылы екі сынақтан өткен ұшақ (WZ. X/II, WZ. X/III деп белгіленді) салынды, олар прототипте қолданылған Lorraine Dietrich 12Eb қозғалтқышымен жабдықталған, ал төртіншісі (WZ. X/IV) Gnome et Rhône 9A Jupiter радиалды қозғалтқышымен және төрт қанатты бұрандамен жабдықталды. WZ. X сериялық өндіріске түспеді, себебі Польша Франциядан көптеген Breguet 19 ұшақтарын сатып алған және Potez 25-тің сол кластағы лицензиясы бойынша өндірісті бастады. Үш WZ. X ұшағы авиация мектептеріне берілді, олардың біреуі немесе екеуі 1939 жылға дейін Демблинде сақталды.

Сипаттама

Ағаштан жасалған, конструкциясы бойынша стандартты екі қанатты ұшақ. Фюзеляжы жартылай монокок, көлденең қимасы эллипстік, фанерамен қапталған. Тікбұрышты екі бағаналы қанаттары, алдыңғы жағы фанерамен, қалғаны кенеппен қапталған, бірдей ұзындықта, бірақ сәл ығысқан. Екі қанаттың да рульдері тіректермен байланысқан. Төселген құйрық бөлігі, тұрақтандырғыштары фанерамен, ал рульдері мен лифтерлері кенеппен қапталған. Екі адамдық экипаж, ашық кабиналарда тізбектей отырған, алдыңғы кабинада желқалқан бар. Стандартты, бекітілген қону шассисі, артқы шанасы және ортақ осьті негізгі шассисі бар. Фюзеляж алдында тік қозғалтқыш, екі пернелі тартылатын ағаш винті, фюзеляж астында екі дөңгелек Lamblin радиаторы (WZ. X/IV радиалды қозғалтқыш, төрт пернелі винті және радиаторлары жоқ). Отын бакі – фюзеляж ішінде. Ұшқыш екі 7,7 мм Vickers пулеметімен (ату кезінде оқ атуды тоқтату механизмімен), ал бақылаушы екі 7,7 мм Lewis пулеметімен, айналмалы тіреуде орналасқан. Бомбалық жүгі: белгісіз.

Нұсқалар

WZ. X/I Lorraine Dietrich 12Eb қозғалтқышымен жұмыс істейтін алғашқы прототип.
WZ. X/II WZ. X/I-ге негізінен ұқсас пре-сериялық ұшақ.
WZ. X/III WZ. X/I-ге негізінен ұқсас пре-сериялық ұшақ.
WZ. X/IV Төрт қабыршақты винтті қозғалтатын Gnome et Rhône 9A Jupiter қозғалтқышымен жұмыс істейтін пре-сериялық ұшақ.