1946 жылғы Индонезия тәуелсіздігінің жариялануы және Нидерландтың мойындауы
Linggadjati Agreement
1946 ж. Нидерланды Индонезияның Ява, Мадура және Суматрадағы билігін мойындады. Линггаджати келісімі, тәуелсіздік күресі, Сукарно және жапон оккупациясы туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1946 жылы Нидерландтар Индонезияның Ява, Мадура және Суматрадағы үкіметін мойындады.
1946 Dutch recognition of Indonesian rule in Java, Madura and Sumatra
Линггарджати келісімі (қазіргі индонезиялық жазуда Линггаджати) – 1946 жылдың 15 қарашасында Нидерланд әкімшілігі мен бір жақты түрде жарияланған Индонезия Республикасы арасында Кунинган ауданындағы Линггаджати ауылында, Чиребон қаласына жақын жерде жасалған саяси келісім. Бұл келісімде Нидерландтар республиканы Ява, Мадура және Суматрада де-факто билік жүргізуші ретінде мойындады.
The Linggardjati Agreement (Linggajati in modern Indonesian spelling) was a political accord concluded on 15 November 1946 by the Dutch administration and the unilaterally declared Republic of Indonesia in the village of Linggajati, Kuningan Regency, near Cirebon in which the Dutch recognised the republic as exercising de facto authority in Java, Madura, and Sumatra.
Өмірбаян
1942 жылы жапондықтар Голландияның Шығыс Индиясын басып алды. 1945 жылдың 17 тамызында, жапондықтардың капитуляциясына екі күннен кейін, Индонезияның ұлттық көшбасшысы Сукарно Индонезияның тәуелсіздігін жариялады. Голландиялықтар индонезиялық басшыларды оккупациялық жапондықтармен ынтымақтасқандар деп есептеді және күшпен елге бақылауын қайта орнатуға ниеттенді. Соғыс басталды, ол голландиялық әскерлер мен индонезиялық республикашылар арасындағы толыққанды тәуелсіздік соғысына ұласты. 1946 жылдың ортасына қарай екі тарап та келіссөздер жүргізуге мәжбүр болды. 1946 жылдың шілдесінде Голландия Шығыс Индиясының әрекет етуші генерал-губернаторы Хьюбертус ван Мук Малинода конференция ұйымдастырды, онда Борнео және Шығыс Индонезия өкілдері Нидерландпен байланысы бар Индонезияның федеративтік Біріккен Штаттарын құру туралы ұсынысты қолдады.
In 1942, the Japanese occupied the Dutch East Indies. On 17 August 1945, two days after the Japanese surrender, Indonesian nationalist leader Sukarno declared Indonesian independence. The Dutch viewed the Indonesian leadership as collaborators with the occupying Japanese and were determined to reassert their control over the nation by force. Fighting broke out, which developed into a full scale war of independence between Dutch forces and Indonesian republicans. By mid 1946, both sides were under pressure to negotiate. In July 1946, Acting Governor General of the Dutch East Indies Hubertus van Mook organised a conference in Malino at which representatives from Borneo and eastern Indonesia backed the proposal for a federal United States of Indonesia with links to the Netherlands.
Келісім
Келісімге кіріспе, 17 бап және қорытынды бап кірді. Шарттарға сәйкес Нидерланды Республиканы Ява, Суматра және Мадура (1-бап) бойынша де-факто билікті жүзеге асыратын мемлекет ретінде мойындауға келісті. Республика Борнео мемлекеті және Ұлы Шығыс мемлекетімен бірге Индонезияның федералды Құрама Штаттарының үш құраушы мемлекетінің біріне айналады, бұл Ұлы Шығыс деп аталатын Шығыс Голландия Шығыс Үндісі аймағын қамтиды. Кез келген аймақ егер Құрама Штаттарға (ҚШ) қосылғысы келмесе, ол ҚШ және Нидерландпен қарым-қатынасын демократиялық жолмен анықтай алады (2, 3 және 4-баптар). ҚШ-ның конституциясын сайланған Құрылтай жиналысы жасайды. Нидерланд Индиясы, Нидерланд, Суринам және Нидерланд Антиль аралдары Нидерланд монархы бұл Одақтың ресми басшысы болатын Нидерланд-Индонезия Одағын құрайды (5, 7 және 8-баптар). Индонезияның Құрама Штаттары да, Одақ та 1949 жылдың 1 қаңтарына дейін құрылады (12-бап). Келісімге қол қойылғаннан кейін екі тарап та қарулы күштерін азайтады (16-бап). Келісімге қатысты кез келген даулар, бірлескен консультациялар сәтсіз аяқталған жағдайда, төрелік арқылы шешіледі. Соңғы шара – Халықаралық соттың төрағасының шешімі. Екі тарап та ұступтар жасады. Республикашылдар Индонезияның федеративтік мемлекетін құруға міндеттенді, ал нидерландтықтар Суматраны және Яваны Индонезия Республикасының құрамына қосуға келісті. Екі тарап ҚШ және Нидерланд арасындағы қарым-қатынас формасы туралы келісімге келді. Нидерландтықтар саяси одақ (стаатсвербанд) құруды қаласа, республикашылдар тек одақ (бондгеноцшап) құруды қалаған. Соңғы келісім бойынша ҚШ «одақтағы егемен және тең серіктес» болуы керек еді, бірақ нидерландтықтар республикашыларды голландиялық монархтың осы одақтың басшысы болуына келісуге көндірді.
The agreement comprised an introduction, 17 articles, and a final clause. According to the terms, the Netherlands agreed to recognize the Republic as exercising de facto authority over Java, Sumatra, and Madura (Article 1). The Republic would become one of three constituent states of the federal United States of Indonesia, along with the State of Borneo and the Great Eastern State, comprising the region of the Eastern Dutch East Indies known as the Great East. Any region that did not want to join the USI could determine its relationship with the USI and the Netherlands through a democratic process. (Articles 2, 3 & 4). The constitution of the USI would be drawn up by an elected Constituent Assembly. The Netherlands Indies, together with the Netherlands, Suriname, and the Netherlands Antilles, would form a Netherlands Indonesian Union with the Dutch monarch as the official head of this Union (Articles 5, 7 & 8). Both the United States of Indonesia and the Union would be established by 1 January 1949 at the latest (Article 12). Once the agreement was signed, both parties would reduce their armed forces (Article 16). Any disputes regarding the agreement would be resolved by arbitration if joint consultation failed. The last resort was to be a ruling by the president of the International Court of Justice. Both sides made concessions. The republicans committed to the establishment of a federal Indonesian state, while the Dutch conceded the inclusion of Sumatra in the Republic of Indonesia as well as Java. The two sides reached a compromise on the form of the relationship between the USI and the Netherlands. The Dutch had wanted a political union (staatsverband), while the Republicans had wanted merely an alliance (bondgenootschap). The final agreement was for the USI to be a "sovereign and equal partner in a union", although the Dutch succeeded in persuading the Republicans to agree to the Dutch monarch being the head of this union.
Ратификациялау және қол қою
Голландиялық Бас комиссия кейіннен келісімге "Түсіндірме" жариялады, оны Голландия корольдігінің мәртебесін Голландиялық Шығыс Индонезиядағы саяси жағдайға сәйкес келтіруге бағытталған "принциптер бағдарламасы" деп түсіндірді. 1946 жылдың 10 желтоқсанында Нидерланд үкіметі сыртқы істер министрі Ян Йонкманның мәлімдемесі арқылы келісімді түсіндіруін жариялады. Батыс Папуада миссионерлік қызмет жүргізуді қалаған Голландиялық католик партиясының қысымы салдарынан Йонкман аймақ Индонезия Біріккен Штаттарына берілмейтінін мәлімдеді, бұл Лингаджати келісімінің 3-бабына қайшы келетін мәлімдеме болды. 19 желтоқсанда Нидерланд Парламенті Бас комиссияның Түсіндірмесіне негізделген келісімді ратификациялады. Келісімде Голландия мен Республика тараптары федеративтік жүйе құруда ынтымақтасуға міндеттенсе де, ван Мук бұл жұмысты бір жақты түрде бастады және желтоқсан айында Шығыс Индонезия мемлекетінің құрылуына әкелген Денпасар конференциясын ұйымдастырды. Бұл келісімге қарсылық білдірген республикашылдардың, әсіресе Индонезия Ұлттық партиясының, Масжумидің және Тан Малаканың ізбасарларының наразылығын күшейтті. Осының нәтижесінде оппозициялық топ құрылды – Премьер-министр Шаххирдің Республикалық бекінісінің қолдаушылары. Келісімді, соның ішінде Индонезия Социалистік партиясы мен Индонезия Коммунистік партиясы сол қанатты құрады. Келісімді ратификациялауды қамтамасыз ету үшін Индонезияның Орталық Ұлттық Комитеті үкімет тарапынан қолдау көрсеткендерді тағайындау арқылы кеңейтілді. Бұл, сондай-ақ Индонезия басшылары Сукарно мен Хаттаның отставкаға кететіні туралы мәлімдемелерімен бірге, келісімді Индонезия тарапынан 1947 жылдың 5 наурызында ратификациялауға мүмкіндік берді. Келісімге 1947 жылдың 25 наурызында сағат 17:30-да Джакартада Нидерланд, Индонезия және басқа елдерден келген 70 қонақтың қатысуымен қол қойылды. Қол қою рәсімінен кейін Шермерхорн, ван Мук және Шаххир сөз сөйледі. Джакарта мен Палембанг көшелерінде той-думан болды. Алайда, екі тарап келісімді әртүрлі түсіндірді, әсіресе "ынтымақтастық" және "федералдық" терминдерінің мағынасына қатысты.
The Dutch Commission General subsequently issued an "Elucidation" to the agreement, interpreting it as a "program of principles" to bring the status of the Dutch kingdom into line with the political facts in the Dutch East Indies. On 10 December 1946, the Dutch government announced its interpretation of the agreement in a statement from Foreign Minister Jan Jonkman. As a result of pressure from the Dutch Catholic Party, which wanted to conduct missionary activities in West Papua, Jonkman stated that the region would not after all be handed over to the United States of Indonesia, a statement at odds with Article 3 of the Linggadjati Agreement. On 19 December, the Dutch parliament ratified the agreement based on the Commission General's Elucidation. Although the agreement called for the Dutch and the Republican sides to cooperate in the establishment of a federal system, van Mook began to do so unilaterally, and in December, organised the Denpasar Conference which resulted in the establishment of the State of East Indonesia. This increased Republican opposition to the agreement, especially from the Indonesian National Party, Masjumi, and followers of Tan Malaka. This led to the establishment of an opposition group, the Republican Fortress Supporters of Prime Minister Sjahrir and the agreement, including the Socialist Party of Indonesia and the Communist Party of Indonesia formed the Left Wing To ensure ratification of the agreement, the Central Indonesian National Committee was increased in size through the appointment of government supporters, and this, together with resignation threats from Indonesian leaders Sukarno and Hatta, ensured the agreement was ratified by the Indonesian side on 5 March 1947. The agreement was signed in Jakarta at 5.30 pm on 25 March 1947 in the presence of 70 guests from the Netherlands, Indonesia, and other nations. The signing was followed by speeches from Schermerhorn, van Mook, and Sjahrir. There were celebrations on the streets of Jakarta and Palembang, South Sumatra. However, the agreement had been interpreted differently by the two sides, particularly regarding the meaning of the terms "cooperation" and "federal".
Кейінгі дамуы
Екі тарап та келісімге наразы болды, ал Бас комиссияның бір мүшесі мен екі кеңесшісі келісімге қол қойылғаннан кейін наразылық білдіріп, отставкаға кетті. Голландиялықтар республиканың шетелдік қатынастар орнатуына, оның ішінде Араб лигасымен, сондай-ақ Индонезияның Шығыс Индонезия мемлекетіне айналған аймақтағы губернаторларды сақтап қалуына наразылық білдірді. Ал индонезиялықтар Шығыс Индонезия мен Батыс Борнеода голландиялық мемлекеттер құрылуына қарсы болды. Голландия халқының келісімге деген қабылдауы әртүрлі болды – сауалнама көрсеткендей, респонденттердің 38% келісімді қолдады, ал 36% қарсы болды. Голландия парламентінің мүшелеріне жіберілген бір телеграмма Линггаджати келісімін 1940 жылы Голландияның Германияға капитуляциялауымен салыстырып, келісімнің неліктен «жетпіс миллион индонезиялықты Сукарноға тапсырғанын» сұрады. 1947 жылдың 27 мамырында Бас комиссия Нидерланд королінің өкілі басқаратын уақытша үкімет құруды, сондай-ақ бірлескен полиция күштерін және азық-түлік таратуды реттеуді ұсынды. Республикаға тәуелсіз сыртқы саясат жүргізуге рұқсат берілмейтін еді. Голландия тек Республикамен ғана емес, «Индонезияның әртүрлі саяси ұйымдарымен» ынтымақтасатын болады. Нидерланд тарапы 14 күн ішінде жауап беруді сұрады. Индонезия тарапы мұны голландтарға бас ию немесе әскери қимылдарға ұшырау мүмкіндігі бар ультиматум ретінде қарастырды, себебі бұл Индонезияда голланд билігі орнатылғанын білдіретін еді. Сжарир уақытша үкімет құруға келісті, бірақ Республика мүшелердің жартысын, ал Шығыс Индонезия мен Борнео қалған жартысын құрайтын болады, голландтықтар қатыспайды. Ол сондай-ақ бірлескен полиция күштерін де қабылдамады. Голландиялықтар бұл қарсы ұсыныстарды қабылдамады, бірақ Сжарирдің жасаған ұступтары оның саяси қолдауын жоғалтты, оны өлімге жеткізді. 27 маусымда ол отставкаға кетті. Содан кейін Сукарно төтенше жағдай жариялады және келіссөздерді жеке өзіне алды. 29 маусымда ван Мук Сукарноға голланд билігін сақтау және бірлескен полиция күштерін қоса алғанда, келісуге тиіс негізгі мәселелерді қайталау үшін хат жазды. Жаңа премьер-министр Әмір Сярифуддин голланд билігін қабылдады, бірақ бірлескен полиция күштеріне келісуден бас тартты. Голландиялықтар сондай-ақ 16 шілде күні түнгі сағат 00:00-ге дейін Республиканың әскери қимылдарын тоқтатуды және голландтар бақылауындағы аймақтарға азық-түлік блокадасын аяқтауды талап етті. Республикашылар голландтар да осы шарттарды қабылдаса, атысты тоқтатуға келісті. Индонезия тарапы келісімнің 17-бабына сәйкес төрелік сотқа жүгінуді ұсынды. Алайда 20 шілдеде голландтар Линггаджати келісімін жойды, ал ван Муктың ұсынысы бойынша голланд премьер-министрі Луи Биль армияға әскери араласуды бастауға бұйрық берді. Бұл 20-21 шілде түнінде «Өнім» операциясы түрінде басталды.
Both sides were unhappy with the agreement, and one member and two advisers to the Commission General resigned in protest after it was signed. The Dutch were unhappy with the Republic establishing foreign relations, including with the Arab League, and with Indonesia maintaining governors in the area that had become the State of East Indonesia. Meanwhile, the Indonesians complained about the Dutch establishment of states in East Indonesia and West Borneo. The Dutch public's reception of the agreement was mixed – a survey found 38% of respondents supporting the agreement and 36% opposing it. One telegram to members of the Dutch Parliament compared the Linggadjati agreement with the Dutch capitulation to Germany in 1940, questioning why the agreement "extradited seventy million Indonesians to Sukarno". On 27 May 1947, the Commission General proposed the establishment of a federal council headed by a representative of the Dutch crown to serve as an interim government, as well as a joint police force and the regulation of food distribution. The Republic would not be allowed to have an independent foreign policy. The Dutch would cooperate with "various political entities of Indonesia" rather than exclusively the Republic. The Dutch side asked for a response in 14 days. The Indonesian side viewed this as an ultimatum – capitulate to the Dutch or face military action as it would mean de jure Dutch sovereignty over Indonesia. Sjahrir agreed to an interim government, but with the Republic comprising half the membership and East Indonesia and Borneo the other half, with no Dutch participation. He also rejected a combined police force. The Dutch rejected these counter proposals, but the concessions that Sjahrir had made cost him political support, leaving him fatally weakened. He resigned on 27 June. Sukarno then declared a state of emergency and took personal charge of the negotiations. On 29 June, van Mook wrote to Sukarno to repeat the main points that he believed must be agreed on, including continuing Dutch sovereignty and the joint police force. New Prime Minister Amir Sjariffuddin accepted the de jure Dutch authority but refused to agree to the joint police force. The Dutch then also demanded an end to Republican hostilities and the food blockade of Dutch controlled areas by midnight on 16 July. The Republicans agreed to a ceasefire if the Dutch would also be bound by it. The Indonesian side also suggested arbitration under Article 17 of the agreement. However, on 20 July the Dutch abrogated the Linggadjati Agreement, and following a recommendation by van Mook, Dutch Prime Minister Louis Beel ordered the army to commence military intervention. This began on the night of 20–21 July in the form of Operation Product.